نفت پاسارگاد در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ درآمد ۲۴.۶ هزار میلیارد تومانی ثبت کرده، اما پشت رشد ۶۳.۶ درصدی درآمد، خبری از افزایش تولید و فروش نیست؛ تولید شرکت ۷.۵ درصد و مقدار فروش ۲.۴ درصد کاهش یافته است. هم‌زمان، صورت مالی شش‌ماهه نشان می‌دهد با وجود رشد ۴۷ درصدی درآمد عملیاتی، سود خالص فقط حدود ۸ درصد افزایش یافته؛ نشانه‌ای از اینکه افزایش نرخ فروش نیز نتوانسته به همان نسبت به تقویت سودآوری منجر شود.
به گزارش خبرنگار روزنو، بر اساس آمار هفت‌ماهه، مجموع تولید «شپاس» به ۵۶۶ هزار و ۶۵۲ تن و مقدار فروش به ۵۸۸ هزار و ۴۶۵ تن رسیده است؛ هر دو کمتر از دوره مشابه سال گذشته. با این حال، درآمد شرکت از حدود ۱۵.۱ همت به ۲۴.۶ همت افزایش یافته است. بنابراین، منشأ رشد درآمد را باید در افزایش متوسط مبلغ فروش هر تن و تغییر احتمالی ترکیب محصولات و بازارهای فروش جست‌وجو کرد؛ نه توسعه تولید.
این فاصله میان رشد ریالی درآمد و افت حجم فعالیت، پرسشی اساسی پیش روی مدیران قرار می‌دهد: وقتی محصول کمتری تولید و فروخته شده، چه بخشی از افزایش درآمد حاصل بهبود عملکرد مدیریتی است و چه بخشی از بالارفتن قیمت‌ها ناشی می‌شود؟
افزایش قیمت، جای خالی رشد تولید را پوشاند
با استفاده از ارقام اعلام‌شده درآمد و تناژ فروش، متوسط درآمد به‌ازای هر تن محصول فروخته‌شده در هفت‌ماهه حدود ۶۸ درصد افزایش یافته است. این محاسبه، بدون تفکیک محصولات و بازارهای داخلی و صادراتی، نشان می‌دهد افزایش مبلغ فروش هر تن نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد درآمد داشته است.
در چنین وضعیتی، معرفی رشد درآمد به‌عنوان نشانه رونق تولید، تصویر کاملی از عملکرد شرکت ارائه نمی‌کند. افزایش قیمت‌ها در فضای تورمی و تغییر نرخ ارز می‌تواند درآمد ریالی بنگاه را بالا ببرد، درحالی‌که فعالیت واقعی آن کوچک‌تر شده باشد. البته تعیین سهم دقیق تورم و نرخ ارز در عملکرد نفت پاسارگاد، به جزئیات نرخ‌گذاری، فروش صادراتی و ترکیب محصولات نیاز دارد؛ اطلاعات ارائه‌شده به‌تنهایی این سهم را مشخص نمی‌کند.
رشد ۴۷ درصدی درآمد، افزایش فقط ۸ درصدی سود
تصویر سودآوری در صورت مالی حسابرسی‌نشده شش‌ماهه نیز قابل تأمل است. درآمد عملیاتی نفت پاسارگاد از حدود ۱۲.۳۶ همت به ۱۷.۹۷ همت رسیده، اما سود خالص از حدود ۱.۱۳ همت به ۱.۲۳ همت افزایش یافته است.
در نتیجه، حاشیه سود خالص شرکت از حدود ۹.۲ درصد به ۶.۸ درصد کاهش یافته است؛ یعنی نفت پاسارگاد به‌ازای هر ۱۰۰ تومان درآمد، سود کمتری نسبت به دوره مشابه سال قبل حفظ کرده است. رشد درآمد ریالی، به‌تنهایی نتوانسته مانع افت بازده نهایی فروش شود.
جهش هزینه‌ها؛ فشار مضاعف بر سودآوری
هزینه‌های فروش، اداری و عمومی در شش‌ماهه با افزایش حدود ۱۹۱ درصدی، از نزدیک ۲۰۲ میلیارد تومان به حدود ۵۸۷ میلیارد تومان رسیده است. هزینه‌های مالی نیز حدود ۱۴۶ درصد افزایش یافته و از نزدیک ۶۴۶ میلیارد تومان به حدود ۱٬۵۸۹ میلیارد تومان رسیده است.
این رشد هزینه‌ها در کنار کاهش تولید، مطالبه توضیح از مدیران را جدی‌تر می‌کند: علت افزایش سنگین مخارج اداری و هزینه تأمین مالی چیست و چه برنامه‌ای برای مهار آن وجود دارد؟
به گزارش روزنو، عملکرد مهرماه نیز آسیب‌پذیری درآمد در برابر کاهش تناژ را نشان می‌دهد؛ افت ۱۵.۸ درصدی مقدار فروش نسبت به شهریور، با وجود افزایش متوسط نرخ فروش، مانع رشد درآمد ماهانه شده است.
کارنامه موجود نشان می‌دهد رشد درآمد نفت پاسارگاد پشتوانه افزایش تولید ندارد و افزایش سود خالص نیز بسیار محدودتر از رشد درآمد بوده است. مدیران باید روشن کنند برنامه بازگرداندن تولید به مسیر رشد، کنترل هزینه‌ها و بهبود حاشیه سود چیست؛ زیرا اتکا به افزایش قیمت محصولات، به‌تنهایی معیار موفقیت عملیاتی و تضمین‌کننده تداوم سودآوری نیست.
