تورم همچنان رو به بالا در حرکت است

تورم معیار موفقیت و عدم موفقیت سیاست‌های دولت‌ها یا حکومت هاست. تورم از سال ۱۳۹۷ که آمریکا تحریم‌های نفتی شدید علیه ایران وضع کرد آغاز شد و همچنان روند صعودی دارد. مرکز آمار تورم مهرماه ۱۴۰۵ را منتشر کرد.

به گزارش روز نو براساس این گزارش تورم سالانه یعنی میانگین تورم از مهر گذشته تا مهر امسال ۷۶.۸ درصد، یعنی شهروندان از مهر گذشته تا مهر امسال کالا‌هایی را خرید کرده‌اند بیش از ۷۶ درصد گرانتر از سال قبل پرداخت کرده‌اند. تورم نقطه به نقطه بر اساس این گزارش یه ۸۸.۷ درصد رسیده است. یعنی شهروندان کالا‌هایی که در مهر ۱۴۰۴ خرید کرده‌اند همان کالا‌ها در مهر ۱۴۰۵ نزدیک به ۸۹ درصد شده است. این فرایند قدرت خرید حقوق بگیران ثابت را کاهش داده و فقر و فاصله طبقاتی را بیشتر کرده است. بابت این اتفاق وزیر اقتصاد از مردم عذرخواهی کرد. مرکز آمار ایران شاخص قیمت مصرف‌کننده‌ی مهر ۱۴۰۵ را منتشر کرد. طبق این گزارش، سبد ثابت کالا و خدمات خانوار‌های کشور ۸۸،۷ درصد گران‌تر از مهر پارسال بوده است. این عدد در شهریور ۸۹،۸ درصد بود که در مهرماه اندکی پایین آمده است. این کاهش به معنای پایین آمدن سطح قیمت‌ها نیست. بلکه فقط افزایش قیمت‌ها نسبت به ماه مشابه پارسال کمتر شده است.

تورم ماهانه از ۴،۲ درصد شهریور به ۴،۴ درصد رسید. تورم سالانه (میانگین یک سال) با ۳،۲ واحد افزایش به شاخص حالا ۷۶،۸ درصد رسیده است. خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در مهر ۲،۴ درصد گران شدند. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی خوراکی‌ها در یک ماه از ۱۲۱،۸ به ۱۱۳،۴ درصد پایین آمد. روغن و چربی ۲۵۵ درصد گران‌تر از مهر پارسال است. شیر، پنیر و تخم‌مرغ هم ۱۵۴ درصد گران‌تر شده‌اند. در مقابل، کالا‌های غیرخوراکی و خدمات ۵،۸ درصد گران شدند. این عدد در شهریور ۵،۷ درصد و در مهر پارسال ۴،۲ درصد بود. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی این بخش هم از ۷۱،۹ به ۷۴،۶ درصد رسید.

فشار از کجا آمد

حمل‌ونقل در مهر ۱۰،۷ درصد گران شد، بیش از دو برابر ۴،۵ درصد مهر پارسال. خرید وسیله‌ی نقلیه ۱۴،۵ درصد گران شد. هزینه‌ی استفاده از وسیله‌ی نقلیه‌ی شخصی هم ۱۰ درصد بالا رفت. پوشاک و کفش ۷،۸ درصد گران شد و مبلمان و لوازم خانگی ۶،۲ درصد. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی مبلمان و لوازم خانگی حالا به ۱۲۸،۹ درصد رسیده است. آموزش با ۲۳،۵ درصد تندترین گرانی ماهانه را داشت. مهر پارسال هم آموزش ۲۳،۴ درصد گران شده بود، هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی. در جهت دیگر، آب، برق و سوخت فقط ۰،۷ درصد گران شد، در برابر ۸،۴ درصد مهر پارسال. دلار در مهر ماه تقریباً ثابت ماند. طبق داده‌های ارز‌ام‌اس‌دیتا، سقف دلار بازار آزاد تهران در مهر حدود ۲۷۳ هزار تومان بود. قیمت آن در روز پایانی ماه هم تقریباً همین عدد بود. ریال در یک سال گذشته بیش از نیمی از ارزش خود را از دست داده است.

روستا و دهک‌های پایین

تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی خانوار‌های روستایی ۱۰۷ درصد است و خانوار‌های شهری ۸۵،۵ درصد. تورم سالانه‌ی روستایی هم از ۸۸ به ۹۲،۳ درصد رسید. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی دهک اول از ۹۸،۴ به ۹۴،۵ درصد کاهش یافت. اما تورم دهک دهم از ۸۸،۸ به ۸۹،۷ درصد بالا رفت. تورم ماهانه‌ی دهک دهم ۵،۷ درصد بود، تقریباً دو برابر ۳ درصد دهک اول. برداشت این است که سهم بیشتر خوراکی در سبد دهک‌های پایین و سهم بیشتر خودرو و حمل‌ونقل در سبد دهک‌های بالا این فاصله را ساخته است. با این حال، دهک‌های پایین تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی بالاتری دارند. علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، بابت فشار هزینه‌ی زندگی عذرخواهی کرد. وی گفت بازنشستگان، کارگران و کارمندان سنگین‌ترین بار گرانی را می‌کشند.

سه مسیر تا اسفند

اثر پایه از این به بعد قوی‌تر می‌شود. تورم ماهانه‌ی دی و بهمن پارسال ۷،۹ و ۹،۴ درصد بود. وقتی این دو ماه از محاسبه بیرون بروند، تورم نقطه‌به‌نقطه با ادامه‌ی سرعت فعلی گرانی پایین می‌آید.

سناریوی اول: اگر تورم ماهانه از آبان تا اسفند حدود ۴،۴ درصد بماند، تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی بهمن حدود ۷۶ درصد می‌شود. نشانه‌ی زودهنگام این مسیر، تورم ماهانه‌ی نزدیک به ۴ درصد در آبان است.

سناریوی دوم: اگر گفت‌و‌گو‌ها به معافیت فروش نفت برسد و تورم ماهانه به حدود ۳ درصد برگردد، تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی اسفند می‌تواند زیر ۶۵ درصد برود.

سناریوی سوم: اگر محاصره سخت‌تر شود و تورم ماهانه به حدود ۶ درصد برسد، تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی آذر از ۹۵ درصد می‌گذرد. نشانه‌ی این مسیر، عبور دلار آزاد از سقف مهر ماه است.