کاهش ۴۹۶ نفری میانگین کارکنان پرداخت الکترونیک پاسارگاد در کنار افزایش هزینه‌های اداری، پرسش مهمی پیش روی مدیران قرار داده است: دستاورد بهره‌وری برای شرکت چه بوده و هزینه انسانی این تصمیم‌ها را چه کسانی پرداخت کرده‌اند؟
به گزارش خبرنگار روزنو، انتشار گزارش اخراج ۱۵ کارمند شرکت «پاد» به‌دلیل حجاب و نوع لباس، در کنار اطلاعات صورت‌های مالی پرداخت الکترونیک پاسارگاد درباره کاهش چشمگیر تعداد کارکنان، نگرانی درباره امنیت شغلی در شرکت‌های مجموعه پاسارگاد را افزایش داده است. این دو موضوع به شرکت‌ها و دوره‌های متفاوت مربوط‌اند، اما یک مطالبه مشترک دارند: پاسخ‌گویی مدیران درباره تصمیم‌هایی که مستقیماً معیشت کارکنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اخراج بر سر حجاب؛ معیشت کارکنان در برابر تصمیم مدیران
براساس گزارش منتشرشده در شبکه های اجتماعی، در جریان بازدید پنجم آبان مجید قاسمی از شرکت «پاد»، ۱۴ زن به‌دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری و یک مرد به‌دلیل پوشیدن شلوار جین اخراج شده‌اند. در همین روایت، از صدور دستور اخراج در جریان بازدید و برکناری مدیرعامل شرکت در همان روز سخن گفته شده است؛ ادعاهایی که همچنان نیازمند توضیح رسمی و روشن شدن جزئیات‌اند.
اگر این روایت تأیید شود، مسئله فراتر از یک دستور اداری درباره حجاب خواهد بود. چگونه تصمیمی با چنین پیامد سنگینی برای زندگی کارکنان گرفته شده است؟ آیا فرصتی برای توضیح و اعتراض وجود داشته و چه سازوکاری مانع تصمیم‌های ناگهانی درباره ادامه اشتغال افراد می‌شود؟
اسناد مالی چه می‌گویند؟ ۴۹۶ نفر کاهش در میانگین کارکنان
یادداشت کارکنان در صورت‌های مالی شش‌ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ پرداخت الکترونیک پاسارگاد نشان می‌دهد میانگین کارکنان شرکت اصلی از ۱٬۳۰۵ نفر به ۸۰۹ نفر کاهش یافته است؛ افتی معادل ۴۹۶ نفر یا حدود ۳۸ درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل.
جزئیات جدول، نکته مهم‌تری را آشکار می‌کند: میانگین کارکنان قراردادی شرکت از ۷۱۷ نفر به ۶۰۲ نفر رسیده؛ یعنی ۱۱۵ نفر کاهش، معادل حدود ۱۶ درصد. در مقابل، کارکنان شرکت‌های خدماتی از ۴۷۳ نفر به ۲۰۷ نفر کاهش یافته‌اند؛ افتی معادل ۲۶۶ نفر یا حدود ۵۶ درصد.
بنابراین، بیشترین کاهش در ردیف کارکنان شرکت‌های خدماتی دیده می‌شود؛ نیروهایی که بخشی از امور خدماتی شرکت را انجام می‌دهند. با این حال، مجموع این دو ردیف در ستون مقایسه‌ای سال قبل ۱٬۱۹۰ نفر است و با جمع درج‌شده ۱٬۳۰۵ نفر، اختلاف ۱۱۵ نفری دارد. این مغایرت در تصویر ارائه‌شده باید با نسخه کامل صورت مالی بررسی و از سوی شرکت توضیح داده شود؛ به‌ویژه آنکه عدد ۴۹۶ نفر از مقایسه جمع‌های درج‌شده به دست آمده است.
همچنین این جدول درباره «میانگین کارکنان» است؛ کاهش آن به‌تنهایی تعداد دقیق اخراج‌ها را مشخص نمی‌کند. مدیریت باید سهم قطع همکاری، پایان قرارداد، انتقال نیرو و خروج داوطلبانه را اعلام کند تا ابعاد واقعی تغییرات روشن شود.
هوش مصنوعی وارد گزارش رسمی شد؛ نتیجه اقتصادی آن کجاست؟
ارتباط تغییرات شغلی با هوش مصنوعی، صرفاً برداشت رسانه‌ای نیست. در توضیح زیر جدول کارکنان، شرکت به تکلیف هیئت‌مدیره برای افزایش بهره‌وری و حمایت از حقوق سهامداران اشاره کرده و نوشته است با به‌کارگیری ابزارهای نوین فناوری اطلاعات، از جمله هوش مصنوعی، بسیاری از عملیات اجرایی را هوشمند کرده و در نتیجه تغییراتی در برخی مشاغل رخ داده است.
اما این توضیح کلی، جای گزارش عملکرد را نمی‌گیرد. کدام مشاغل تغییر کرده‌اند؟ چه تعداد نیروی انسانی تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؟ هزینه اجرای سامانه‌های جدید چقدر بوده و چه میزان صرفه‌جویی یا بهبود کیفیت ایجاد شده است؟
اگر تغییرات با هدف بهره‌وری انجام شده، شرکت باید شاخص‌های قبل و بعد را منتشر کند. اشاره به هوش مصنوعی، بدون اعلام نتایج قابل اندازه‌گیری و برنامه حمایت از کارکنان، پاسخ کافی درباره چنین کاهش بزرگی در تعداد نیروها نیست.
نیروی کمتر، حقوق و مزایای اداری بیشتر
یادداشت هزینه‌های اداری و عمومی شرکت نشان می‌دهد ردیف حقوق، دستمزد و مزایا از ۹۷۰٬۱۰۴ میلیون ریال به ۱٬۵۰۹٬۹۰۸ میلیون ریال افزایش یافته است؛ یعنی از حدود ۹۷ میلیارد تومان به ۱۵۱ میلیارد تومان، با رشدی نزدیک به ۵۵٫۶ درصد.
به گزارش روزنو،این ردیف در بخش هزینه‌های اداری و عمومی ثبت شده و نباید بدون بررسی سایر یادداشت‌ها، معادل کل هزینه حقوق تمام کارکنان شرکت تلقی شود. با این حال، هم‌زمانی افزایش آن با کاهش میانگین کارکنان، نیازمند توضیح دقیق است.
شرکت در توضیح صورت مالی، رشد حقوق و مزایا را ناشی از افزایش قانونی حقوق عنوان کرده است. برای ارزیابی کامل، باید مشخص شود تغییر ترکیب کارکنان، پرداخت‌های پایان خدمت و سایر مزایا چه اثری بر این ردیف داشته‌اند.
جهش هزینه‌های اداری؛ صرفه‌جویی در کدام بخش اتفاق افتاده است؟
براساس جدول ارائه‌شده، مجموع هزینه‌های اداری و عمومی از حدود ۱۲۹٫۴ میلیارد تومان به ۳۱۱٫۸ میلیارد تومان رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۱۴۱ درصد.
در جزئیات این هزینه‌ها، مخارج پذیرایی و تشریفات از حدود ۲٫۳ میلیارد تومان به ۷٫۵ میلیارد تومان و هزینه آبدارخانه از حدود ۱٫۵ میلیارد تومان به ۵٫۲ میلیارد تومان افزایش یافته‌اند؛ هر دو بیش از سه برابر شده‌اند. حق‌المشاوره نیز از ۹۰ میلیون تومان به ۳۱۰ میلیون تومان رسیده است.
رقم ثبت‌شده پاداش هیئت‌مدیره هم از ۱٫۶ میلیارد تومان به ۲ میلیارد تومان افزایش یافته؛ رشدی ۲۵ درصدی.
شرکت افزایش هزینه اقلام مصرفی، پذیرایی و آبدارخانه را عمدتاً به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها نسبت داده است. اما این توضیح، نیاز به ارائه جزئیات مقدار مصرف، نرخ خرید و عوامل رشد هزینه‌ها را برطرف نمی‌کند. وقتی کاهش نیروی انسانی با عنوان بهره‌وری مطرح می‌شود، مدیران باید نشان دهند صرفه‌جویی حاصل‌شده در کدام ردیف‌ها قابل مشاهده است.
این ارقام به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف یا پرداخت نامتعارف نیستند؛ اما مبنایی روشن برای مطالبه توضیح درباره کنترل هزینه‌ها و نتیجه تغییرات ساختاری‌اند.
پاسخ‌گویی به کارکنان و سهامداران، هم‌زمان
کارکنان حق دارند بدانند چه تصمیم‌هایی آینده شغلی آنان را تهدید می‌کند و سهامداران نیز حق دارند نتیجه اقتصادی سیاست‌های مدیریت را ببینند. حمایت از حقوق سهامداران زمانی قابل ارزیابی است که منافع ادعایی بهره‌وری، همراه با هزینه اجرای فناوری و پیامدهای انسانی آن گزارش شود.
به گزارش روزنو،در موضوع شرکت پاد، توضیح درباره ادعای اخراج بر سر حجاب و لباس ضروری است. در پرداخت الکترونیک پاسارگاد نیز رفع مغایرت جدول کارکنان، اعلام ماهیت خروج نیروها و ارائه دستاورد مستند هوش مصنوعی باید در دستور پاسخ‌گویی قرار گیرد.
حذف شغل، تصمیمی با پیامدهای واقعی برای خانواده‌هاست. مدیران مجموعه پاسارگاد باید روشن کنند چگونه میان توسعه فناوری، کنترل هزینه‌ها و مسئولیت خود در برابر کارکنان توازن برقرار کرده‌اند؛ به‌ویژه وقتی تعداد نیروها کاهش یافته، اما هزینه‌های اداری با شتاب بالا رفته است
