براساس گزارش تازه منتشر شده نیویورک تایمز، ارتش‌های آمریکا و اسرائیل برنامه‌های مشخصی را برای حمله نظامی مجدد به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر تدوین کرده‌اند.
به گزارش روز نو این منابع که نامشان فاش نشد، به این روزنامه گفتند که این عملیات احتمالی می‌تواند شامل یک کارزار فشرده سه روزه باشد که تأسیسات هسته‌ای، زرادخانه موشکی و پهپادی و احتمالا زیرساخت‌های انرژی ایران را هدف قرار می‌دهد. در این گزارش ادعا شده است: «اهداف بالقوه شامل تأسیسات هسته‌ای کوه کلنگ در ایران است که در اعماق زمین قرار دارد».
نیویورک تایمز همچنین مطرح کرده است: «برخی از مقامات آمریکایی معتقدند که یک حمله دیگر می‌تواند اقتصاد ایران را فلج و این کشور را مجبور به امتیازدهی درمورد برنامه هسته‌ای و کنترل تنگه هرمز کند، اگرچه مذاکرات تاکنون پیشرفت کمی داشته است». کاخ سفید نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که «همه گزینه‌ها روی میز است»، اما ترامپ تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده و بار‌ها در سال جاری طرح‌های حمله را وتو کرده است.
ایران نیز متقابلا هشدار داده است که در صورت حمله، انتقام‌جویی گسترده‌تری از جمله علیه تاسیسات نفتی کشور‌های حاشیه خلیج فارس و زیرساخت‌های دیجیتال خواهد گرفت. چند روز پیش نیز تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه ترامپ در امور سوریه و عراق از احتمال حمله آمریکا به ایران در این آخر هفته سخن گفت؛ یعنی شنبه و یکشنبه همین هفته. البته دونالد ترامپ در مواجهه با این اظهارنظر جا خورد و سعی کرد با تعریف و تمجید از باراک موضوع را عوض کند، اما در عین حال مطرح کرد که از آنچه باراک گفته اطلاعی ندارد.
اهداف آمریکا در حمله احتمالی
پیش از این ترامپ علنا گفته بود که پیش از برگزاری انتخابات عملیات نظامی جدیدی آغاز نخواهد کرد و در اوایل اکتبر نیز اعلام کرد که به دلیل وجود «بحث‌های سازنده» با ایران، قبل از انتخابات حمله نخواهد کرد. ناظران سیاسی باور دارند سخن او تا حدی برای جلوگیری از تأثیرگذاری بر افکار عمومی و نتایج انتخابات از طریق افزایش قیمت بنزین یا آغاز جنگ بوده است. از منظر نظامی، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که استقرار کامل نیرو‌های آمریکایی در منطقه، شامل سه گروه ناو هواپیمابر، تفنگداران دریایی، اسکادران‌های جنگنده و نیرو‌های عملیات ویژه تا اوایل نوامبر تکمیل نخواهد شد؛ بنابراین، گمانه‌زنی‌های نظامی نیز حکایت از آن دارد که تا انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره حمله از سوی آمریکا رخ نخواهد داد.
حالا نیویورک تایمز اشاره می‌کند که ترامپ بار‌ها در سال جاری طرح‌های بازگشت به عملیات جنگی بزرگ را وتو کرده است، از جمله در اوایل اکتبر که در آخرین لحظات حمله‌ای که در آستانه اجرا بود را لغو کرد. منابع آمریکایی و خود ترامپ صریحا اشاره می‌کنند که یکی از اهداف اصلی آمریکا حمله به تأسیسات هسته‌ای کوه کلنگ است. ترامپ اعلام کرده بود که در حال بررسی استفاده از بمب نفوذگر مادر همه بمب‌هاست. ادعای ترامپ در حالی است که کارشناسان نسبت به اثربخش بودن در حمله به کوه کلنگ ابراز تردید کرده‌اند، زیرا بمب مادر همه بمب‌ها اثر تخریبی در سطح دارد، نه عمق.
نکته دیگر آن است که برخی مقامات آمریکایی اشاره کرده‌اند که برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت بنزین، ممکن است حمله آمریکا به پالایشگاه‌های نفت ایران نباشد. از سوی دیگر برخی باور دارند حمله سه روزه به ایران برای وادار کردن ایران به منظور شرکت در مذاکرات است؛ البته با توجه به زیاده‌خواهی‌های آمریکا به نظر می‌رسد چنین طرحی از پیش با شکست مواجه خواهد شد.
واکنش و استراتژی بازدارندگی ایران
ایران نیز از این سو بار‌ها اعلام کرده است که از برنامه‌های نظامی آمریکا آگاهیم و در حال تدوین اهداف و تاکتیک‌های جدید برای پاسخ هستیم. هشدار تهران فراتر از انتقام‌جویی متقابل معمول است و به طور مشخص شامل تهدید حمله به تاسیسات نفتی کشور‌های حاشیه خلیج فارس مانند تاسیسات آرامکو عربستان سعودی، کشتی‌های تجاری و حتی مراکز داده و کابل‌های اینترنتی زیردریایی می‌شود. تحلیلگران سیاسی می‌گویند اگر کوه کلنگ مورد حمله قرار گیرد، ایران ممکن است پالایشگاه‌های نفتی بزرگ عربستان سعودی را هدف قرار دهد. این استراتژی انتقام‌جویی نامتقارن با هدف وارد کردن هزینه‌های غیرقابل تحمل به اقتصاد جهانی و در نتیجه ایجاد فشار بر واشنگتن برای توقف عملیات نظامی طراحی شده است.
روایت محسن رضایی از توانمندی‌های جدید ایران
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز درباره واکنش ایران به هرگونه حمله احتمالی به ایران به «دراپ‌سایت» گفته است که «در صورت حمله، ایران همچنان توانایی شلیک موشک و پهپاد به دارایی‌های مختلف آمریکا در سراسر منطقه را برای تلافی خواهد داشت و دامنه اهداف خود را نیز گسترش می‌دهد. اگر سؤال این است که آیا ایران همچنان توانایی ادامه عملیات موشکی و پهپادی را دارد، پاسخ مثبت است.
ایالات متحده دارایی‌های ارزشمندی در منطقه دارد. در صورت وقوع جنگ، کابل‌ها، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی نیز می‌توانند در تیررس قرار بگیرند. اگر درگیری دوباره آغاز شود، برنامه گسترده‌تری خواهیم داشت. همه باید درک کنند که اقدام علیه ایران هزینه دارد. اگر دیپلماسی بتواند این درک را ایجاد کند، ما دیپلماسی را ترجیح می‌دهیم. اما اگر جنگ ادامه پیدا کند، ایران ابزار‌های لازم برای ادامه پاسخ‌گویی را در اختیار دارد».
او همچنین مطرح کرده است که با وجود ادعا‌های آمریکا مبنی بر اینکه زیرساخت‌های نظامی ایران را «به‌کلی نابود کرده» یا «به‌شدت تضعیف کرده است»، ایران دهه‌ها برای یک جنگ گسترده‌تر با آمریکا آماده شده است. او ادامه داد: «مهم‌تر از همه، نباید ظرفیت ما را صرفا با این پرسش ارزیابی کرد که چند موشک در انبار باقی مانده است. در یک جنگ طولانی، پرسش اصلی این است که آیا یک کشور می‌تواند چرخه مستمر تولید، استقرار و پاسخ‌گویی را حفظ کند یا خیر.
ما نشان داده‌ایم که حتی ماه‌ها پس از آغاز جنگ نیز می‌توانیم به طرف مقابل هزینه تحمیل کنیم». دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین از به‌کارگیری توانمندی‌های جدید در پاسخ تلافی‌جویانه ایران خبر داد. او گفت: «ما در مراحل قبلی، تمام توانمندی‌های خود را به کار نگرفتیم. متناسب با شدت جنگ، توانمندی‌های بیشتری را وارد میدان کردیم و برای مرحله بعد نیز آماده‌ایم».
روایت یک مقام ارشد ایران؛ احتمال حمله تا پیش از انتخابات اسرائیل
یک مقام ارشد ایرانی نیز به «دراپ‌سایت» گفته است: «ارزیابی اطلاعاتی داخلی کنونی تهران حاکی از آن است که احتمال آغاز بمباران گسترده، حتی پیش از انتخابات اسرائیل در روز سه‌شنبه بالاست». این مقام که اجازه اظهارنظر علنی ندارد، گفت: «ترامپ پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ را معطل گذاشته و مذاکرات متوقف شده است. برخلاف نمایشی که او به راه انداخته، ترامپ هیچ برنامه روشن و عملیاتی برای پایان دادن به جنگ با ایران ندارد. همین مسئله باعث بن‌بست دیپلماتیک شده است».
او هشدار داد که نباید ایران را دست‌کم گرفت و مطرح کرد: «اگر جنگ دیگری علیه ایران آغاز شود، با توجه به شناخت ما از الگو‌های استقرار نیرو‌های آمریکایی در کشور‌های منطقه، آمار تلفات آنها ده برابر بیشتر خواهد شد. تهران معتقد است که اسرائیل مأمور شلیک نخستین گلوله‌ها خواهد شد. ترامپ همچنان در جست‌وجوی اقدامی شاخص است تا بتواند آن را به‌عنوان پیروزی اعلام کند. ایران معتقد است ترامپ ممکن است به دنبال انجام حمله‌ای نمادین به یکی از تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران، مانند کوه پیکاکس باشد و سپس آن را ضربه‌ای قاطع جلوه دهد». او درباره ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات اسرائیل تردید داشت، اما اذعان کرد: «ما عملیات خشم حماسی را نیز بدون آنکه همه تجهیزات و نیروهایمان در موقعیت مستقر شده باشند، آغاز کردیم.»
اسرائیل بازیگر ضلع سوم
وضعیت کنونی یک بازیگر دیگر نیز دارد؛ اسرائیل که شاید معادلاتش الزاما با آمریکا هماهنگ نباشد. بنیامین نتانیاهو در آستانه انتخابات قرار دارد و به گفته برخی کارشناسان اگر احساس کند حزب متبوعش یعنی لیکود در انتخابات می‌بازد ممکن است برای به تعویق انداختن انتخابات دست به حمله علیه ایران بزند. در عین حال او هدف اسرائیل را نابودی نظام ایران معرفی کرده است و باتوجه به حمایت اخیر ترامپ از او در انتخابات اسرائیل گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که نتانیاهو مانند گذشته در مسیر هر نوع مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا سنگ‌اندازی خواهد کرد و در حال اعمال فشار بر ترامپ برای از سرگیری جنگ است.
در همین زمینه به تازگی رابرت مالی، مذاکره‌کننده ارشد پیشین آمریکا در پرونده ایران نیز معتقد است تلاقی منافع سیاسی ترامپ و نتانیاهو احتمال ازسرگیری جنگ را افزایش می‌دهد. مالی می‌گوید: «نتانیاهو ممکن است خواهان کارزاری طولانی‌تر با اهداف گسترده‌تر باشد. ترامپ ممکن است عملیات کوتاه‌تری بخواهد که بتواند سریع از آن خارج شود. هم‌پوشانی این دو خواسته ممکن است به یک کارزار نظامی شدید منجر شود که مدت زیادی طول نکشد».
با این اوصاف انگیزه سیاسی نتانیاهو برای انتقال بحران داخلی از طریق درگیری خارجی قطعی است، اما باید دید که آیا ترامپ بار دیگر تحت تأثیر القائات نتانیاهو خود را وارد یک کارزار پر ریسک یعنی جنگ با ایران می‌کند یا خیر.
