برترین‌ها: شکست‌های پیاپی نمایندگان فوتبال ایران مقابل تیم‌های اماراتی، زنگ خطر را برای فوتبال کشورمان به صدا درآورده است. استقلال شب گذشته با نتیجه دو بر صفر مقابل شباب‌الاهلی امارات شکست خورد و تراکتور هم دوشنبه برابر العین امارات با نتیجه دو بر یک مغلوب شد تا بار دیگر ضعف فوتبال ایران در رقابت‌های آسیایی نمایان شود.
سال‌های نه‌چندان دور، رویارویی با تیم‌های عربستانی یکی از دشوارترین چالش‌های نمایندگان ایران در لیگ قهرمانان آسیا بود؛ اما مقابل تیم‌های اماراتی و قطری معمولاً حرفی برای گفتن داشتیم و با اعتمادبه‌نفس بیشتری به میدان می‌رفتیم. حالا اما شرایط تغییر کرده است؛ نه‌تنها فاصله‌مان با قدرت‌های فوتبال عربستان بیشتر شده، بلکه مقابل تیم‌های اماراتی هم به‌راحتی امتیاز از دست می‌دهیم.
اگر این روند ادامه پیدا کند، چه‌بسا چند سال دیگر برای شکست مقابل تیم‌های عراقی و حتی نمایندگان کشورهای دیگر حسرت بخوریم و دوباره به دنبال مقصر بگردیم؛ غافل از اینکه ریشه مشکلات فوتبال ایران سال‌هاست در ساختار این فوتبال جا خوش کرده است.
از نابودی استعدادها تا جولان دلال‌ها
یکی از مشکلات اساسی فوتبال ایران، وضعیت نابسامان تیم‌های پایه است؛ جایی که استعدادهای زیادی به دلیل روابط ناسالم، دلالی و نبود شایسته‌سالاری فرصت رشد پیدا نمی‌کنند. وقتی انتخاب بازیکن در برخی رده‌ها تحت تأثیر روابط و منافع شخصی قرار بگیرد، طبیعی است که بسیاری از استعدادهای واقعی پیش از رسیدن به فوتبال حرفه‌ای از مسیر خارج شوند.
در کنار این مسئله، ضعف در برنامه‌ریزی، رسیدگی ناکافی به تیم‌های پایه و ارتباط ناسالم احتمالی میان برخی مدیران و واسطه‌ها، به مشکلات فوتبال ایران دامن زده است. نتیجه چنین شرایطی را می‌توان در فاصله‌ای دید که به‌تدریج میان فوتبال ایران و رقبای منطقه‌ای ایجاد شده است.
قراردادهای میلیاردی، بدون تضمین کیفیت
امروز قراردادهای بازیکنان در فوتبال ایران به ارقام ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان رسیده است؛ ارقامی که انتظار می‌رود با افزایش کیفیت فنی، پیشرفت بازیکنان و موفقیت در رقابت‌های آسیایی همراه باشد. با این حال، شکست‌های اخیر نشان می‌دهد که هزینه‌های سنگین به‌تنهایی نمی‌توانند تضمین‌کننده موفقیت باشند.
وقتی بخش بزرگی از انرژی باشگاه‌ها صرف نقل‌وانتقالات پرهزینه می‌شود و توجه کافی به پرورش استعداد، زیرساخت و برنامه‌ریزی بلندمدت وجود ندارد، طبیعی است که خروجی این هزینه‌ها با انتظارات هواداران فاصله داشته باشد.
مشکل فقط مربی نیست؛ اما انتخاب مربی هم مهم است
تجربه سال‌های گذشته نشان داده که حضور مربیان باتجربه‌ای مانند کارلوس کی‌روش و برانکو ایوانکوویچ می‌توانست به تیم‌های ایرانی در رقابت‌های دشوار آسیایی نظم و اعتمادبه‌نفس بیشتری بدهد. همچنین تراکتور در فصل گذشته با هدایت دراگان اسکوچیچ نمایش قابل قبولی در آسیا داشت.
این موضوع به معنای بی‌اثر بودن مربیان داخلی نیست؛ مسئله اصلی، انتخاب مربی بر اساس دانش فنی، کارنامه و توانایی ساختن تیم است، نه صرفاً ملیت او. فوتبال ایران به مربیانی نیاز دارد که بتوانند بازیکنان را از نظر تاکتیکی ارتقا دهند و در رقابت‌های بین‌المللی، تیمی منسجم و رقابتی بسازند.
در نهایت، شکست استقلال و تراکتور مقابل نمایندگان امارات را نباید صرفاً به یک شب بد یا اشتباهات چند بازیکن محدود کرد. این نتایج باید فرصتی برای بررسی عمیق‌تر وضعیت فوتبال ایران باشند؛ از مدیریت باشگاه‌ها و نظام استعدادیابی گرفته تا کیفیت مربیگری و نحوه هزینه‌کرد منابع مالی.
اگر قرار باشد همچنان همت همت هزینه کنیم، اما در پرورش استعدادها، مدیریت و برنامه‌ریزی عقب بمانیم، فاصله با رقبا بیشتر خواهد شد. آن روز دیگر نباید از شکست مقابل تیم‌های اماراتی تعجب کنیم؛ باید نگران فاصله‌ای باشیم که خودمان با تصمیم‌های اشتباه ساخته‌ایم.
