اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز دوشنبه ۴ آبان ماه در نشست خبری هفتگی خود، پاسخگوی سئوالات خبرنگاران شد.
به گزارش روز نو بقائی در ابتدا با اشاره به تحولات دیپلماتیک گفت: درباره منطقه و در عین حال ایران، ما با اقتدار و هوشمندی هم اوضاع را رصد می‌کنیم و هم خودمان را آماده هر رویدادی کرده‌ایم.
حتما در اعمال حق ذاتی برای دفاع درنگ نمی‌کنیم
وی درباره انتخابات رژیم صهیونیستی و فضاسازی علیه ایران برای اقدام نظامی گفت: فکر نمی‌کنم در آنجا انتخاباتی باشد، آنجا رقابت است بین باند‌های مختلف برای اینکه شرارت بیشتری را مرتکب شوند. مسابقه بین افراد مختلف است و شعارشان این است من بیشتر می‌توانم مرتکب جنایت و آدم کشی شوم. رقابت‌های سیاسی رژیم صهیونیستی مسابقه‌ای برای ارتکاب جنایت بیشتر است.
برای ما فرقی نمی‌کند چه کسی سکان دار رژیمی شود که سابقه‌ای جز خشونت و کشتار نداشته است. نسل کشی فلسطینی‌ها ادامه پیدا کرده است، اما اینکه از روی استیصال تهدیداتی انجام دهند بخشی از این رژیم است. ما فارغ از این لفاظی‌ها با دقت تحولات را رصد می‌کنیم و نیرو‌های مسلح در دفاع از ایران کوچکترین تردیدی ندارند. ما در وضعیت جنگی هستیم و حتما در اعمال حق ذاتی برای دفاع درنگ نمی‌کنیم.
با مردم کوبا اعلام همبستگی می‌کنیم
بقائی در واکنش به خواست روبیو برای تغییر حکومت کوبا گفت: ما با یک روند ارتجاعی مواجه هستیم، بازگشت به استعمار کلاسیک. در دوران اوج براتدازی حکومت‌ها مخفی کاری می‌کردند، اما اکنون صراحتا از تغییر حرف می‌زنند و تغییر حکومت اسم رمز برای مداخله است.
این می‌طلبد که همه کشور‌ها به مسئولیت خود عمل کنند. اگر کشور‌ها برای تعیین حق سرنوشت ارزشی قائل هستند، لازم است در برابر این روند اقدام قاطع اتخاذ کنند.
لازم است که با مردم کوبا اعلام همبستگی کنیم. مردم کوبا در شرایط دشواری به خاطر محاصره و تحریم نامشروع آمریکا قرار دارند. کوبا نه هسته‌ای دارد و نه چیز دیگر، اما ۷ دهه است با تحریم‌های شدید روبه رو است.
نشست مقامات ارشد کشور‌های عربستان، پاکستان و ترکیه با ایران
وی درباره نشست ۳ کشور منطقه با ایران گفت: میزبانی تهران از مقامات ارشد نظامی و امنیتی کشور‌های عربستان، پاکستان و ترکیه رویدادی کلیدی در مسیر شکل‌گیری دیپلماسی منطقه‌ای محسوب می‌شود.
این نشست چهارجانبه که حاصل ابتکار عمل‌های دیپلماتیک و موافقت جمهوری اسلامی ایران است، گامی عملی برای تأمل و همکاری بر سر سازوکار‌های امنیت منطقه‌ای بر مبنای منافع مشترک به شمار می‌رود.
این نشست می‌تواند مقدمه کار‌های بیشتر برای شکل دهی امنیت درون‌زا باشد. این را ما چند دهه است که تاکید می‌کنیم. اتفاقات ۲ سال اخیر نشان داد که امنیت پایدار و قابل اتکا در منطقه ما جز با ایجاد اعتماد بین کشور‌های منطقه میسر نمی‌شود.
تأکید مداوم ایران طی چند دهه گذشته بر «امنیت درون‌زا» گواهی بر این واقعیت است که ثبات و امنیت پایدار در خاورمیانه تنها با اتکا به ظرفیت‌ها، اراده و ملاحظات امنیتی خود کشور‌های منطقه محقق خواهد شد و این نشست می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های گسترده‌تر در این مسیر باشد.
قرار است در جریان دیدار این ۳ مقام با رئیس جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره طیفی از موضوعات از جمله فلسطین، توسعه طلبی رژیم صهیونیستی، لبنان و ... بحث شود.
چنین نشستی نمی‌تواند بدون در نظر داشتن پیامد تجاوز آمریکا برگزار شود، قطعا این موضوع یکی از موضوعات است.
اروپایی‌ها باید کارنامه ۲ سال گذشته خود را آسیب شناسی کنند
سخنگوی وزارت خارجه درباره نشست استانبول و ادعا‌های اروپایی‌ها برای مذاکره گفت: من مطمئن نیستم اروپا تغییر رویکرد داده باشد و شاید ژست سیاسی است. باید امیدوار باشیم اروپایی‌ها با مشاهده پیامد‌های تجاوز به ایران یک مقدار واقع بینانه‌تر به تحولات غرب آسیا نگاه کنند.
این سه کشور (انگلیس، فرانسه و آلمان) اصلا سازنده عمل نکردند و حتی تجاوز به ایران را با زبان محکوم نکردند و برعکس حامی بودند یا مماشات ورزیدند. اروپایی‌ها باید کارنامه ۲ سال گذشته خود را آسیب شناسی کنند. هم در اسنپ‌بک از آمریکا تبعیت کردند و هم از محکومیت تجاوز به ایران خودداری کردند. امیدواریم این ۳ کشور واقع‌نگرتر از قبل تحولات را ببینند.
مشکلات مرزی با پاکستان و عراق
وی درباره مشکلات مرزی با پاکستان و عراق گفت: در مورد پاکستان از همان ابتدا اعلام کردند موضوع فنی است و باید بروز رسانی شود. البته نگرانی امنیتی هم مطرح کردند و شنیدیم که چند اقدام تروریستی در حال وقوع بوده است. رایزنی‌ها با پاکستان مثبت است و امیدواریم مشکلات حل شود.
در خصوص عراق نمایندگی‌های ما به صورت جدی پیگیر هستند. مقامات عراقی گفته‌اند فشار‌های آمریکا آثار و تبعاتش به همان اندازه بیشتر متوجه مردم عراق است. ما باید مصالح دو ملت را در نظر بگیریم. این موضوع صرفا احساسی و عاطفی نیست و تبعات اقدامات آمریکا هم فتنه انگیزی در روابط کشور‌ها است و هم آثارش متوجه مردم کشور‌ها است.
تهدیدات پیرامونی علیه ایران
وی در پاسخ به تسنیم درباره تهدیدات پیرامونی علیه ایران گفت: کسانی که باید با دقت رصد کنند، حتما رصد می‌کنند و اقدام می‌کنند. گزارش‌ها را شنیدیم و در دوران دفاع ۴۰ روزه هر جا که شرارتی متوجه ایران بوده نیرو‌های ایران قاطعانه دفاع کردند و در آینده هم همین است.
سفر هیات قطری به تهران
بقائی درباره سفر هیات قطری به تهران گفت: هیات قطری دیروز سفری به ایران داشت و در ادامه گفت‌و‌گو‌ها با کشور‌های منطقه بوده است. هم دوجانبه بود و هم در راستای ایفای نقش میانجی قطر است.
طبیعی است که کشور‌های منطقه برای انتقال پیام و پیشنهادات خود تلاش کنند. این سفر یکی از همان سفر‌ها بود و قطر سعی کرد که در این رابطه مواضع خودش را مطرح کند. هم ماهیت دوجانبه داشت و هم بحث‌های میانجی‌گری.
احضار سفیر ایتالیا به وزارت امور خارجه ایران
وی درباره اتفاقات در کشور‌های اروپایی و افزایش اعتراضات گفت: متاسفیم که حقوق بشر به یک ابزار تبدیل شده است و هر کجا که لازم بدانند از آن استفاده می‌کنند. اتفاقاتی که در کشور‌های اروپایی رخ می‌دهد آشکارا نقض حقوق بشر است.
استفاده بیش از حد از خشونت و محدودیت در اعمال حق مردم، هیچکدام با تعهدات حکومت‌های فرانسه، باژیک و ایتالیا سازگار نیست. دیروز سفیر ایتالیا احضار شد و نگرانی خودمان را ابلاغ کردیم، قبلا هم سفیر فرانسه احضار شده بود.
شاهد بودیم که مشکلات را به بحث سوخت منتسب کردند و اگر اینگونه است باید مسئولیت اقدامات خودتان را بپذیرید. اروپایی‌ها در ناامنی تنگه هرمز و خلیج فارس همراهی کردند. هنوز درباره اعترافات صریح مارک روته دبیرکل ناتو مبنی بر اینکه در تدارک حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران مشارکت داشتند به ما پاسخ داده نشده است.
ایران هیچ‌وقت دنبال سلاح هسته‌ای نبوده است
وی درباره اظهارات اوباما مبنی بر اینکه ایران سلاح هسته‌ای نداشته است، گفت: اینکه گفته ایران سلاح هسته‌ای نداشته است امری واقع است. ایران هیچ‌وقت دنبال سلاح هسته‌ای نبوده است و این بخشی از واقعیت دو دهه اخیر است.
اینکه ایران در مذاکرات شرکت کرد و معاهده‌ای را امضا کرد و آمریکا بی‌هیچ دلیلی از آن خارج شد، افکار عمومی آمریکا باید از این واقعیت‌ها مطلع شود. هیات حاکمه آنان دروغی را منتسب کرده و همین را مبنای تجاوز قرار دادند، در طول تاریخ کمتر سابقه داشته دروغی را مبنای تهدید علیه صلح بین‌المللی قرار دهند.
پیوند ایران و ازبکستان مربوط به امروز و دیروز نیست
بقائی در واکنش به گفته یک دیپلمات درباره میراث مشترک تمدنی و مسائل ایجاد شده در روابط با ازبکستان گفت: پیوند ایران و ازبکستان مربوط به امروز و دیروز نیست. سمرقند و بخارا مانند دیگر مناطق شبه قاره بخشی از میراث‌تمدنی ایران با سایر کشورهاست و ما به این میراث مشترک افتخار می‌کنیم. ما باید این را بستری برای تقویت همکاری با کشور‌های همسایه قرار دهیم.
واقعیت‌های میدانی، توهمات و ادعا‌های بی‌اساس دشمنان را باطل می‌سازد
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه گفت: جمهوری اسلامی ایران حامی منافع و امنیت ملی خویش است و تصمیمی خارج از این چارچوب اتخاذ نخواهد کرد.
عامل اصلی جهش قیمت جهانی نفت و اختلال در امنیت دریانوردی، اقدامات تجاوزکارانه، ناامن‌سازی تنگه هرمز و رفتار‌های فرادولتی و انحرافی آمریکا است.
سران واشنگتن که پیش‌تر به رفتار‌های دزدان دریایی در تصاحب کشتی‌ها اذعان کرده‌اند، امروز علت اصلی فشار بر اقتصاد جهانی و مردم خود هستند.
تکذیب جنایات علیه ملت‌های منطقه و انتساب آنها به تصویرسازی‌های مصنوعی، ناشی از توهمات بی‌اساس دشمنان است؛ توهماتی که در برابر واقعیت‌های انکارناپذیر روی زمین فرو خواهد ریخت.
ایران همواره تابع قوانین و حقوق بین‌الملل است
بقائی در واکنش به گزارش‌ها مبنی بر تعیین مکان‌هایی برای حمله به آمریکا از سوی ایران گفت: اینکه ما در مواجه با هر گونه تجاوز نظامی در آینده به چه شکلی عمل می‌کنیم در صلاحیت من نیست. قرار نیست قبل از عمل درباره آن جار زده شود.
نیرو‌های مسلح نشان خواهند داد که چگونه دشمن را متعجب می‌کنند. تجربیات پیشین قطعا در تعیین خط مشی‌ها استفاده می‌شود.
ایران همواره تابع قوانین و حقوق بین‌الملل است، برخلاف طرف‌های دیگر همیشه حقوق بشردوستانه را رعایت کرده‌ایم. در آینده آنچه که مبنا خواهد بود استفاده از همه ظرفیت‌ها برای دفاع از کشور و دفع شرارت دشمن است.
تبریک به مردم برزیل و رئیس جمهور منتخب
سخنگوی وزارت خارجه درباره نتایج انتخابات برزیل گفت: من به مردم برزیل و رئیس جمهور منتخب تبریک می‌گویم. انتخابات در برزیل بسیار مهم بود و به انتخاب و تصمیم دولت‌ها احترام می‌گذاریم.
مردم برزیل نشان دادند که تسلیم فشار‌های ناروا نمی‌شوند و آنچه که به مصلحت خود می‌دانند انتخاب می‌کنند.
وضعیت خلبانان ایرانی در قطر
وی درباره وضعیت خلبانان ایرانی در قطر گفت: ما مادامی که سند و مدرکی دال بر شهادت این قهرمانان نداشته باشیم، یا اطلاعات دقیقی به ما ارائه نشود، فرض بر این است کشوری که محل اصابت بوده باید پاسخگو باشد. یک هیات فنی قبلا اعزام شد و گفت‌و‌گو شد، کماکان هم پیگیر هستیم.
طرف آمریکایی در مذاکره جدی نیست
بقائی درباره روند مذاکرات گفت: صریح این است که طرف آمریکایی در مذاکره جدی نیست، طرف آمریکایی در این دو سال نشان داده مذاکره را با دیکته کردن اشتباه می‌گیرد، کافی است ادعا‌های مقامات آمریکا را کنار هم بگذارید.
کمتر از نیم ساعت قبل از اصابت موشک‌ها به ایران، رئیس جمهور آمریکا گفته بود همه دولت برای مذاکره با ایران آماده هستند. آیا حسن نیتی می‌بینید؟! ما پنجره دیپلماسی را هیچ‌وقت نبستیم.
ما در عمل نشان دادیم، ما در سال ۲۰۱۵ وارد معاهده‌ای شدیم که همه آن را اجرا کردیم و این آمریکا بود که از آن خارج شد. کارنامه گذشته را نمی‌توان نادیده گرفت.
در آخرین مورد یادداشت تفاهم اسلام آباد را شخص ترامپ امضا کرد نه اوباما، اما بیش از ۳ هفته دوام نیاورد. با این حال کشوری را مسئول‌تر از ایران پیدا می‌کنید که کماکان پنجره دیپلماسی را نبسته است؟ کسانی از دیپلماسی می‌ترسند که منطق ندارند، اما طرف مقابل هنوز به این جمع‌بندی نرسیده که وقتی از دیپلماسی صحبت می‌کند به ملزوماتش پایبند باشد.
دیپلماسی یعنی مجموعه‌ای از داده‌ها و ستانده‌ها، نمی‌توان انتظار داشت کشوری تعهد بدهد و مدام تکرار کنید ایران پاسخگوی دیپلماسی نیست. ایران در دیپلماسی جدی است همانطور که در دفاع از خود جدی است.
رژیم صهیونیستی را به عنوان یک رژیم جنگ طلب می‌دانیم
وی در واکنش به اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی درباره ایران گفت: ما می‌دانیم که اینها جمعی هستند که در شرارت خودشان اجماع نظر دارند. عملکرد رژیم نشان می‌دهد که در تلاش برای ناامن سازی منطقه است. ما رژیم صهیونیستی را به عنوان یک رژیم جنگ طلب می‌دانیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره ریشه مناقشات ایران و آمریکا گفت: ما راست می‌گویم و طرف مقابل دروغ می‌گوید. ما راست می‌گوییم که دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم و آنان مدام دروغی را تکرار می‌کنند. تکرار دروغ نباید مانع حقیقت شود.
تحولات جمهوری آذربایجان
وی درباره تحولات جمهوری آذربایجان و مسئله حجاب گفت: موضع ما همان موضع رسمی است که هفته گذشته اعلام کردم.
واکنش به گزارش‌ها مبنی بر پیشنهاد ۳ کشور اروپایی برای مذاکره با ایران
بقائی در واکنش به گزارش‌ها مبنی بر پیشنهاد ۳ کشور اروپایی برای مذاکره با ایران گفت: شما پیشنهادی دیده‌اید؟ ما پیشنهادی ندیده‌ایم جز بیانیه‌ای که برای اهمیت مذاکره مطرح کردند.
سفر رئیس جمهور به روسیه
وی درباره سفر رئیس جمهور به روسیه و موضع ایران برای اجلاس کشور‌های صادرکننده گاز گفت: سفر آقای پزشکیان انشالله انجام می‌شود. سفر مهمی است، هم به عنوان گفت‌و‌گو و رایزنی بین کشور‌های تامین کننده انرژی جهان، و هم دیدار‌هایی که خواهند داشت.
همکاری ایران و روسیه در بحث انرژی سابقه طولانی دارد و نکته آقای عراقچی بیان همین سابقه بوده است. در این نشست همکاران از وزارت نفت حضور دارند و اطلاع رسانی می‌کنند.
کشور‌های منطقه باید در راستای تامین امنیت مشترک گام بردارند
سخنگوی وزارت خارجه درباره تاکید ایران بر نشست منطقه‌ای گفت: ما قرار نیست با عدم برگزاری یک نشست مواضع اصولی خودمان را تعدیل کنیم.
موضع ما این است، کشور‌ها باید در راستای تامین امنیت مشترک گام بردارند و امیدواریم نشست امروز در تهران مقدمه‌ای برای همین مسیر باشد. این موضوع را مدام با کشور‌ها مطرح می‌کنیم.
امیدواریم عربستان در مسیر حل و فصل مسئله با یمن گام بردارد
بقائی در واکنش به گزارش‌ها مبنی بر مسائل یمن و تاثیرات بر منطقه گفت: امنیت منطقه و کل غرب آسیا به هم مرتبط است و در این تردیدی نیست. ناامنی در دیگر مناطق می‌تواند خودش را در دیگر جا‌ها نشان دهد، اما مسئله یمن و عربستان باید بین خودشان حل شود و اعلام آمادگی برای کمک کردن هم کردیم.
تاکید کردیم رویکرد نظامی مشکلات را پیچیده‌تر می‌کند و موجب خسارات فراوان خواهد شد. امیدواریم عربستان در مسیر حل و فصل گام بردارد.
منشا اعتراضات در آلبانی را می‌دانیم
وی در واکنش به ادعای مقام آلبانی مبنی بر دخالت ایران در اعتراضات این کشور گفت: راجع به آلبانی تمایل ندارم در مورد چنین موضوعاتی که فرافکنی یک فرد در هیات حاکمه آن است صحبت کنم.
ما منشا اعتراضات در آلبانی را می‌دانیم. اینان با واگذاری زمین مرغوب به بنگاه‌های خارجی مسبب این وضع هستند. اینکه به ایران و روسیه منتسب می‌کنند به این معنی است که ایران و روسیه با فساد مخالف هستند. اما این یک موضوع داخلی آلبانی است، باید تجدیدنظر کنند.
ایران بر ثبات و صیانت از استقلال لبنان استوار می‌ماند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تحولات لبنان گفت: جمهوری اسلامی ایران بر موضع اصولی و ثابت‌قدم خود در حمایت همه‌جانبه از ملت و دولت لبنان تاکید می‌ورزد.
دستگاه دیپلماسی کشور با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های موجود، صیانت از استقلال، ثبات و ارتقای توانمندی‌های لبنان در حوزه‌های گوناگون را وظیفه‌ای راهبردی دانسته و در این مسیر از هیچ کوششی دریغ نخواهد ورزید.
واکنش به گزافه‌گویی‌های نتانیاهو
بقائی در واکنش به تهدید نابودی حکومت ایران از سوی نتانیاهو گفت: «هر آنکس پف کند ریشش بسوزد». این رجزخوانی‌های بی حاصل نشانه استیصال است. هیچ اقتداری در این تهدیدات بی‌حاصل وجود ندارد جز اینکه خودشان را بی‌اعتبار کنند.
انتخابات پارلمانی صربستان
سخنگوی وزارت خارجه درباره انتخابات پارلمانی صربستان گفت: ما به انتخاب و نظر مردم هر کشوری در تعیین نوع حکومتشان احترام می‌گذاریم.
آن چیزی که برای ما مهم است تامین منافع ایران است
وی در واکنش به تاثیر قیمت نفت و حرف از مذاکره گفت: اینطور نیست، چنین معادله چند وجهی را نباید تک علتی دید. آن چیزی که برای ما مهم است تامین منافع ایران است. مطلقا برای ما مهم نیست که قیمت نفت را نگاه کنیم و بعد صحبت از مذاکره کنیم.
قرار نیست دیپلماسی را به خاطر یک عامل متوقف کنیم، هر گاه منافع کشور اقتضا کند عمل می‌کنیم. این را هم در نظر داشته باشید تصمیم در این خصوص اجماعی است و تک بعدی نیست.
