بانک دی در دوره مدیریت برات کریمی، برای شش‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان سود خالص اعلام کرده است؛ رقمی چشمگیر که براساس اطلاعات ارائه‌شده، بیش از آنکه نشان‌دهنده قدرت عملیات بانکی باشد، به شناسایی سود فروش وثایق تملیکی وابسته است. پشت این سود بزرگ، شکافی سنگین میان درآمد تسهیلات و هزینه سود سپرده‌ها دیده می‌شود؛ شکافی که فروش ملک، ضعف آن را از بین نمی‌برد.
به گزارش خبرنگار روزنو، درآمد تسهیلات بانک در این دوره حدود ۹٫۷ هزار میلیارد تومان بوده، درحالی‌که سود پرداختی به سپرده‌گذاران به ۱۶٫۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. به این ترتیب، درآمد تسهیلات حتی هزینه سود سپرده‌ها را پوشش نداده و میان این دو سرفصل، فاصله‌ای منفی به میزان ۷٫۱ همت ایجاد شده است.
این اختلاف به‌تنهایی معادل کل زیان عملیاتی بانک نیست؛ زیرا درآمدهای کارمزدی، سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی نیز باید محاسبه شوند. بااین‌حال، همین ارقام نشان می‌دهد یکی از مهم‌ترین پایه‌های کسب‌وکار بانکی، یعنی تأمین منابع و اعطای تسهیلات، با عدم توازن جدی روبه‌رو بوده است.
۱۵٫۲ همت سود فروش وثایق؛ موتور سودسازی بانک دی
در چنین وضعیتی، شناسایی ۱۵٫۲ هزار میلیارد تومان سود فروش وثایق تملیکی فقط در شهریورماه، نقش تعیین‌کننده‌ای در صورت سود و زیان پیدا می‌کند. این رقم حتی از کل سود خالص اعلامی شش‌ماهه بانک بیشتر است؛ نشانه‌ای روشن از اینکه برای ارزیابی عملکرد مدیریت، نمی‌توان تنها به عدد نهایی سود خالص تکیه کرد.
فروش املاک و وثایق تملیکی می‌تواند به آزادسازی منابع منجمد و کاهش دارایی‌های غیرمولد کمک کند؛ اما سود حاصل از این واگذاری‌ها، به‌خودی‌خود نشانه بهبود بانکداری نیست. کیفیت عملکرد زمانی روشن می‌شود که مشخص باشد بانک پس از فروش دارایی‌ها، چگونه هزینه تجهیز منابع را کنترل کرده، درآمدهای پایدار را افزایش داده و فاصله درآمد تسهیلات با سود سپرده‌ها را کاهش داده است.
همچنین شناسایی سود فروش، لزوماً به معنای وصول نقدی تمام مبلغ معامله نیست. شرایط واگذاری، میزان دریافت نقدی و زمان وصول مطالبات، برای قضاوت درباره اثر واقعی این فروش‌ها بر نقدینگی بانک اهمیت دارد.
سابقه‌ای که پرسش درباره پایداری سود را جدی‌تر می‌کند
براساس ارقام نقل‌شده از صورت مالی حسابرسی‌شده شش‌ماهه ۱۴۰۴، بانک دی در آن دوره نیز حدود ۶٫۲ همت زیان عملیاتی داشته که در کنار ۱۳٫۱ همت درآمد غیرعملیاتی، به ثبت سود نهایی انجامیده است. در همان دوره، زیان عملیاتی هر سهم ۴۶۶ ریال و سود نهایی هر سهم ۵۰۵ ریال گزارش شده است.
به گزارش روزنو،این سابقه، ضرورت تفکیک سود ناشی از فعالیت مستمر بانک از درآمدهای غیرتکراری را پررنگ می‌کند. منابع حاصل از فروش دارایی محدود است و تکرار چنین سودهایی به وجود دارایی قابل‌فروش، شرایط بازار و امکان انجام معامله وابسته خواهد بود.
برات کریمی باید در کنار اعلام سود بیش از ۱۰ همتی، کارنامه اصلاح عملیات بانک را نیز ارائه کند: چه میزان از سود به درآمدهای تکرارپذیر متکی است و منابع آزادشده از فروش وثایق، چه اثری بر کاهش هزینه‌ها و تقویت درآمدهای بانکی داشته است؟
تا زمانی که درآمد تسهیلات از هزینه سود سپرده‌ها عقب است، بزرگ‌شدن سود خالص با فروش املاک، برای اثبات موفقیت مدیریت کافی نیست. معیار کارنامه بانک دی، توان ساختن سود پایدار از بانکداری است؛ فروش دارایی تنها زمانی به اصلاح بانک کمک می‌کند که حاصل آن در عملکرد دوره‌های بعد دیده شود.
