بازار آشنایی با آدم‌های تازه، در ایران هم به یک فعالیت اقتصادی تبدیل شده است. کسی برای دیدن پروفایل و برقراری ارتباط پول می‌دهد، کسی بلیت دورهمی می‌خرد و کسی هم از طریق گروه‌های اینستاگرامی، تلگرامی یا برنامه‌های پیاده‌روی و کافه‌گردی به دنبال دوست تازه می‌گردد. صورت‌حساب این آشنایی‌ها از همان لحظه ثبت‌نام شروع می‌شود و با پرداخت هزینه رفت‌وآمد، ورودی محل، سفارش کافه و شرکت در برنامه بعدی به چند میلیون تومان می‌رسد.
به گزارش روز نو در این بازار، قیمت عضویت تنها بخشی از هزینه است و کیفیت خدمات، امنیت کاربران و احتمال لغو یا بی‌نتیجه ماندن قرار هم در محاسبه اقتصادی اهمیت دارد. بررسی نمونه‌های فعال این بازار نشان می‌دهد که دست‌کم سه مدل درآمدی وجود دارد. گروه نخست از کاربران برای عضویت یا دسترسی به امکانات بیشتر، پول می‌گیرند. گروه دوم بلیت هر دورهمی را می‌فروشند و گروه سوم با ترکیبی از کیف پول، اعتبار درون‌برنامه‌ای، سکه و هزینه شرکت در رویداد فعالیت می‌کنند. گاهی یک مجموعه چند مدل را با هم به کار می‌گیرد. از همین رو، مقایسه قیمت‌ها بدون توجه به نوع خدمت، تصویر دقیقی از بازار به دست نمی‌دهد.
اشتراک چقدر تمام می‌شود؟
پرستیژ کلوپ از نمونه‌هایی است که برای عضویت سالانه، رقم ۳۶۵ هزار تومان اعلام کرده است. این مبلغ معادل ماهانه حدود ۳۰ هزار تومان است، البته به شرطی که هزینه را به ۱۲ ماه تقسیم کنیم. در کنار این مدل، حساب‌های رایگان و پریمیوم نیز مطرح‌اند که سطح دسترسی و تعداد امکانات آنها تفاوت دارد. قیمت حساب پریمیوم به دوره انتخابی و تعرفه زمان خرید وابسته است و با توجه به تحولات آتی، نمی‌توان رقم قطعی برای آن اعلام کرد.
در همنشین، مدل درآمدی به بلیت یا اشتراک ماهانه برای شرکت در دورهمی‌های حضوری مربوط می‌شود. در این پلتفرم، پرداخت حدود ۴۰۰ هزار تومان برای ورود و ۲۵۰ هزار تومان برای ورودی محل برگزاری صحبت شده است. فلورتو نیز در کنار خدمات آشنایی، رویداد‌های فرهنگی و تفریحی برگزار می‌کند. در نمونه‌ای از برنامه تئاتر کمدی موزیکال تهران، دو رقم ۲۵۰ هزار تومان و ۶۰۰ هزار تومان درج شده بود.
در نمونه دیگری، یک برنامه یک‌روزه جنگل‌پیمایی ارفع‌ده در مهر ۱۴۰۵ با مبلغ ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده بود. این مبلغ مربوط به یک برنامه گردشگری با خدمات مشخص است و هزینه معمول دوستیابی به شمار نمی‌رود. در دوستار نیز نمونه‌هایی از رویداد‌های پیاده‌روی در اصفهان با هزینه نقدی صفر و نیاز به مصرف سه سکه درون‌برنامه‌ای ثبت شده است. طبق شرایط درج‌شده برای برخی از این رویدادها، در صورت انتقال موجودی ریالی کیف پول به حساب بانکی، ۲۰ درصد مبلغ به‌عنوان کارمزد کسر می‌شود.
صورت‌حساب کافه بالا می‌رود
بخش مهمی از هزینه آشنایی در جایی پرداخت می‌شود که در تعرفه اپلیکیشن دیده نمی‌شود یعنی کافه. بر اساس نمونه منو‌های منتشرشده در تهران، قیمت یک اسپرسو ساده در کافه‌ها حداقل ۱۵۰ هزار تومان است. قیمت لاته در نمونه‌های بررسی‌شده از حدود ۲۵۰ هزار تومان تا ۴۰۰ هزار تومان و برخی نوشیدنی‌های سرد از حدود ۳۵۰ هزار تومان تا ۴۵۰ هزار تومان متغیر است. برای یک قرار دونفره، دو نوشیدنی ۲۵۰ هزار تومانی به همراه یک کیک ۳۰۰ هزار تومانی، ۸۰۰ هزار تومان هزینه دارد. اگر دو نفر هرکدام یک نوشیدنی ۳۰۰ هزار تومانی و یک دسر ۳۵۰ هزار تومانی سفارش دهند، صورت‌حساب به ۹۵۰ هزار تومان می‌رسد. رفت‌وآمد و ورودی احتمالی محل نیز باید جداگانه محاسبه شود.
اگر فردی در ماه چهار قرار کافه‌ای داشته باشد و هر بار صورت‌حساب یک میلیون تومانی میان دو نفر تقسیم شود، سهم او دو میلیون تومان خواهد بود. اگر تمام صورت‌حساب را خودش بپردازد، هزینه چهار قرار به چهار میلیون تومان می‌رسد. این محاسبه هنوز شامل حق اشتراک، ورودی دورهمی، رفت‌وآمد و مخارج احتمالی دیگر نیست. به این ترتیب، هزینه ماهانه آشنایی برای فردی که چند قرار حضوری می‌گذارد، به‌مراتب بیشتر از مبلغ عضویت سالانه بعضی خدمات خواهد بود.
دورهمی رایگان، با هزینه‌های پنهان
بخشی از آشنایی‌ها بیرون از اپلیکیشن‌های تخصصی اتفاق می‌افتد. کاربران از طریق شبکه‌های اجتماعی گروه تشکیل می‌دهند، در کافه قرار می‌گذارند یا در برنامه‌های پیاده‌روی و ورزش گروهی شرکت می‌کنند. این شیوه ممکن است هزینه ثبت‌نام نداشته باشد، اما گاهی برگزارکننده برای عضویت، هماهنگی یا حضور در رویداد پول دریافت می‌کند. در برخی برنامه‌ها نیز هزینه پذیرایی، رزرو میز، حمل‌ونقل یا خدمات راهنما جداگانه محاسبه می‌شود.
در این بخش، مرز میان دوستیابی و تفریح گروهی چندان روشن نیست. شرکت‌کننده ممکن است برای پیاده‌روی، کوه‌پیمایی، تماشای تئاتر یا کافه‌گردی ثبت‌نام کند و آشنایی با افراد تازه در حاشیه همان فعالیت شکل بگیرد. برای مثال، هزینه برنامه جنگل‌پیمایی را نمی‌توان تماماً هزینه آشنایی دانست، چون بخشی از مبلغ به خدمات سفر مربوط است. با این حال، چنین برنامه‌هایی نشان می‌دهند که آشنایی اجتماعی می‌تواند با بازار تور، ورزش و سرگرمی پیوند بخورد.
هزینه‌ای که تضمینی برای نتیجه ندارد
مهم‌ترین ویژگی اقتصادی این بازار، فاصله میان هزینه پرداختی و نتیجه مورد انتظار است. خرید اشتراک یا بلیت، تضمینی برای شکل‌گیری دوستی، ادامه ارتباط یا حتی برگزاری موفق یک قرار نیست. ممکن است کاربر چند ماه اشتراک بخرد و با افراد مناسبی آشنا نشود. ممکن است یک دورهمی به دلیل کمبود شرکت‌کننده لغو شود یا گروهی که تشکیل شده، با انتظارات فرد تناسب نداشته باشد.
هزینه‌های خرد نیز در مجموع رقم قابل توجهی می‌سازند. اشتراک ارزان به‌تنهایی فشار مالی زیادی ایجاد نمی‌کند، اما وقتی چند قرار کافه‌ای، رفت‌وآمد و بلیت برنامه‌های مختلف به آن اضافه شود، مخارج ماهانه افزایش پیدا می‌کند. مشکل دیگر، دشواری مقایسه قیمت‌هاست. یک سرویس هزینه عضویت را اعلام می‌کند، دیگری بلیت رویداد می‌فروشد و سومی از سکه یا اعتبار داخلی استفاده می‌کند. اگر قیمت نهایی، شرایط بازپرداخت و هزینه‌های جانبی پیش از پرداخت روشن نباشد، کاربر امکان برآورد دقیق بودجه را از دست می‌دهد.
در مدل اعتبار درون‌برنامه‌ای نیز ارزش واقعی هر سکه یا امتیاز ممکن است برای کاربر روشن نباشد. وقتی قیمت خرید اعتبار، تعداد اعتبار مصرفی و کارمزد برداشت در صفحات جداگانه نمایش داده شوند، مقایسه هزینه با یک سرویس دیگر دشوار می‌شود. کاربر باید بتواند پیش از خرید بداند یک رویداد دقیقاً چند تومان برایش تمام خواهد شد و در صورت لغو برنامه، چه میزان از پول یا اعتبارش بازمی‌گردد.
اطلاعات شخصی و انتظار‌های ناهماهنگ
مسائل این بازار به پول ختم نمی‌شود. کاربران برای پیدا کردن افراد مناسب، اطلاعاتی مانند سن، علایق، تصویر، موقعیت جغرافیایی و گاهی جزئیات شخصی بیشتری در اختیار پلتفرم قرار می‌دهند. میزان حفاظت از این داده‌ها، امکان حذف حساب، شیوه احراز هویت و نحوه استفاده از عکس‌ها، از جمله موضوعاتی است که پیش از ثبت‌نام اهمیت دارد.
احراز هویت نیز به‌تنهایی اصالت همه اطلاعات یا قابل اعتماد بودن افراد را تضمین نمی‌کند. کاربر ممکن است با پروفایلی روبه‌رو شود که اطلاعات آن ناقص یا گمراه‌کننده است. در قرار حضوری هم تفاوت میان تصویر ذهنی شکل‌گرفته در فضای مجازی و رفتار واقعی افراد، احتمال ناامیدی یا اختلاف را افزایش می‌دهد. فشار برای پاسخ دادن، اصرار بر ادامه ارتباط و رعایت نکردن مرز‌های شخصی از جمله مشکلاتی است که در هر نوع آشنایی، آنلاین یا حضوری، امکان بروز دارد.
در دورهمی‌های گروهی، کیفیت نظارت برگزارکننده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مشخص نبودن مسئول رسیدگی به شکایت، نبود سازوکار روشن برای گزارش رفتار نامناسب و نامعلوم بودن ضوابط لغو عضویت، ممکن است فرد را در موقعیت دشواری قرار دهد. انتشار عکس یا اطلاعات شرکت‌کنندگان بدون رضایت آنها نیز می‌تواند پیامد‌های شخصی و اجتماعی داشته باشد. برای برنامه‌های حضوری، اطلاع از محل دقیق برگزاری، هویت برگزارکننده و امکان خروج امن از جمع، از ملاحظات مهم است.
