
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به تازگی گفته است که ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران «بسیار بعید» است و «به نظر نمیرسد ضرورتی داشته باشد». این سخنان در حالی است که او از اعلام پایان جنگ خودداری کرد. ترامپ این سخنان را کمتر از یک هفته پس از آن مطرح کرد که اذعان کرد جنگ یکی از دلایل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای بوده است.
به گزارش روز نو رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر سه گزینه را بررسی کرده است: آغاز حملات جدید، ادامه تحت فشار قرار دادن اقتصادی حکومت ایران، یا دستیابی به توافقی که شامل امتیازات قابلتوجهی از سوی ایران باشد.
اذعان ترامپ به پایان جنگ با ایران
به گزارش آکسیوس، ترامپ دوشنبه نشان داد که فعلا راهبرد استمرار فشار اقتصادی را انتخاب کرده است. این به معنای حفظ «وضعیت موجود» است؛ یعنی ادامه محاصره دریایی، علاوه بر عملیات جدیدی موسوم به «دروازه آهنین» که هدف آن قطع مسیرهای زمینی مورد استفاده ایران برای انتقال تسلیحات پیشرفته و فناوریهای دیگر است. ترامپ گفته است: «جنگ از نظر نظامی عملا پایان یافته است». اما در عین حال مطرح کرد که نمیخواهد پیش از اطمینان از امنیت متحدان آمریکا در منطقه، پایان آن را رسما اعلام کند. رئیسجمهور آمریکا این سخنان را چند ساعت پس از دیدار با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، درباره مذاکرات با ایران بیان کرد.
جزئیات دیدار ترامپ و نخستوزیر قطر
براساس گزارشهایی که از این دیدار منتشر شده، ترامپ به آل ثانی گفته که خواهان توافق است و به مذاکرات فرصت خواهد داد. با این حال او مدعی شده است که اگر ایرانیها مذاکرات را جدی نگیرند، ممکن است موضع خود را تغییر دهد. باراک راوید خبرنگار آکسیوس نیز بعد از این دیدار مدعی شد: «یک دیپلمات که در جریان دیدارهای ترامپ، ونس و نخست وزیر قطر قرار گرفته بود، گفت که این دیدارها مثبت بودند و در آنها درباره راههای پیشرفت مذاکرات با ایران بحث شد».
همچنین نخستوزیر قطر به طور جداگانه با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیدار کرد؛ آل ثانی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که با ترامپ درباره راههای «پیشبرد مذاکرات آمریکا و ایران» گفتوگو کرده است. او افزود: «از گفتوگوهای مثبت درباره دستیابی به توافق و برقراری صلح در منطقه سپاسگزارم».
موضعگیری دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز اندکی پس از اظهارات ترامپ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که جنگ «دولت آمریکا را ویران کرده است». او سخنان ترامپ درباره مذاکرات با ایران را «خیالی» خواند و از آمریکا خواست در برابر شروط ایران برای پایان جنگ «تسلیم شود».
به رسمیت شناختن غنیسازی ۳.۶۷
العربیه در گزارشی مدعی شده است که پیشنهاد مشترک قطر و پاکستان، مذاکرات میان واشنگتن و تهران را بار دیگر احیا کرده است. این منابع اعلام کردند که بر اساس چارچوب پیشنهادی، تنگه هرمز بازگشایی و محاصره دریایی فورا برداشته خواهد شد. این پیشنهاد همچنین شامل ترتیباتی برای بررسی بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران است، بدون آنکه دامنه مأموریت آنها مشخص شده باشد.
بر اساس این پیشنهاد، در صورت دستیابی به توافق، آمریکا داراییهای ایران به ارزش ۶ تا ۹ میلیارد دلار را آزاد خواهد کرد. این پیشنهاد همچنین دستیابی به توافقی اولیه درباره کاهش سطح غنیسازی اورانیوم ایران را محتمل میداند، اما واشنگتن خواستار کاهش سطح غنیسازی اورانیوم ایران با غنای ۶۰ درصد شده است. دو طرف در حال بررسی استفاده از ظرفیت یک کشور ثالث برای تسهیل کاهش سطح غنای اورانیوم با غنای بالا در ایران هستند.
العربیه همچنین مطرح کرده است که واشنگتن با غنیسازی اورانیوم در داخل ایران تا سطح ۳.۶۷ درصد موافقت کرده و تهران نیز این موضوع را پذیرفته است. از طرف دیگر خبرنگار الجزیره به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد: مذاکرات نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر با ترامپ و ونس در مورد ایران پیشرفت خوبی داشته است.
تهدیدهای دوباره، حین عقبنشینی
مواضع مذکور ترامپ در حالی است که او در مصاحبه با شبکه C_SPAN مدعی شده است که: «ایران تمایل خود را برای توافق با ما اعلام نمیکند و روایت متفاوتی را به افکار عمومی ارائه میدهد. ما به اقدامات خود علیه [ایران]ادامه دادیم تا از بازسازی برنامه هستهای آن ظرف دو سال جلوگیری کنیم. اگر ایران تلاش کند فعالیتهایی در کوهکلنگ انجام دهد، ممکن است ناچار شویم آنجا را هدف قرار دهیم، اما در حال حاضر چنین چیزی را مشاهده نمیکنیم».
او همچنین مدعی شد: «سایتهای هستهای ایران را زیر نظر داریم و نمیتوانیم به تهران اجازه دهیم سلاح هستهای داشته باشد، زیرا از آن استفاده خواهد کرد. حمله بعدی به ایران اگر انجام شود پنج برابر بزرگتر از حمله نخست خواهد بود. خواهیم دید توافق میشود یا خیر». ترامپ در این گفتوگو درباره موضع کشورهای حوزه خلیج فارس نیز گفت: «کشورهای حوزه خلیج [فارس]که هدف حملات ایران قرار گرفتهاند، ترجیح میدهند به جای یک حمله نظامی جدید، روند فعلی را ادامه دهند».
دیدار نخستوزیر قطر با اروپاییها و عربستان
گفتنی است نخستوزیر قطر پس از گفتوگو با رئیسجمهور آمریکا درباره جنگ ایران، بناست در نشستی غیرمنتظره با وزیران خارجه کشورهای اروپایی عضو گروه هفت و عربستان سعودی در پاریس دیدار میکند. وزارت امور خارجه فرانسه در این زمینه در بیانیهای اعلام کرد: «در این دیدار، وزیران درباره وضعیت خاور نزدیک و خاورمیانه، بهویژه بحران ایران و پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن، هم برای منطقه و هم برای جامعه بینالمللی بهطور کلی، گفتوگو خواهند کرد». شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی که علاوه بر نخستوزیری، وزارت امور خارجه قطر را نیز برعهده دارد، قرار است با وزیران امور خارجه انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا و همچنین عربستان سعودی دیدار کند.