دو سال گذشته برای شرکت نفت و گاز پارس با حواشی کم‌سابقه‌ای همراه بوده است. از قرارداد‌های بحث‌برانگیز و ابهامات مالی گرفته تا پرونده‌های فساد و بازداشت شماری از مدیران، کارکنان و پیمانکاران؛ اتفاقاتی که به‌تدریج تصویری نگران‌کننده از مناسبات داخلی یکی از مهم‌ترین شرکت‌های صنعت نفت ترسیم کرده‌اند.
به گزارش روز نو کار به جایی رسیده که صحبت از زدوبند‌های پشت پرده در این مجموعه، دیگر چندان تعجب‌آور نیست. با این حال، در میان تمام کسانی که نامشان در این پرونده‌ها مطرح شده، یک مسئول کمتر مورد پرسش قرار گرفته است: بهروز ارسطوزاده، رئیس سابق حراست نفت و گاز پارس.
پرونده‌های فساد و پرسش‌های بی‌پاسخ از حراست نفت و گاز پارس
ارسطوزاده در دوره‌ای ریاست حراست این شرکت را بر عهده داشت که بخش مهمی از این پرونده‌ها شکل گرفت یا آشکار شد. مجموعه‌ای که باید نسبت به روابط غیرمتعارف، تخلفات احتمالی و نشانه‌های فساد حساسیت نشان می‌داد، اکنون خود با پرسش‌هایی جدی درباره عملکردش روبه‌روست. چگونه ممکن است در یک شرکت، پرونده‌های متعدد فساد و تخلف مطرح شود، اما کارنامه مسئول حراست آن از بررسی و پاسخ‌گویی دور بماند؟
مسئله این نیست که ارسطوزاده شخصاً در این تخلفات نقشی داشته است. موضوع، مسئولیت نظارتی او در دوره‌ای است که شرکت نفت و گاز پارس با چنین حجم گسترده‌ای از حواشی مواجه شد. آیا حراست پیش از ورود نهاد‌های قضایی، نشانه‌های تخلف را شناسایی کرده بود؟ آیا درباره روابط برخی مدیران و پیمانکاران هشدار داده بود؟ اگر پاسخ مثبت است، نتیجه این اقدامات چه شد؟
البته ممکن است ارسطوزاده مدعی شود برخی پرونده‌ها با گزارش‌های حراست به نهاد‌های امنیتی و قضایی ارجاع شده‌اند. چنین ادعایی در صورت ارائه مستندات قابل بررسی است، اما حتی در این صورت نیز پرسش درباره کیفیت نظارت و اقدامات پیشگیرانه باقی می‌ماند. حراست قرار نیست صرفاً پس از وقوع تخلف، گزارش تهیه کند. بخش مهمی از مأموریت آن، شناسایی به‌موقع زمینه‌های فساد و جلوگیری از گسترش مناسبات ناسالم است.
ارسطوزاده باید درباره عملکرد حراست پاسخ دهد
ارسطوزاده پس از برکناری تورج دهقانی از مدیریت شرکت نفت و گاز پارس، از مسئولیت خود کنار گذاشته شد. برکناری او به‌تنهایی نشانه قصور نیست، اما تغییر سمت نباید به معنای پایان پاسخ‌گویی باشد. نمی‌توان مدیران و پیمانکاران را بابت تخلفات احتمالی مورد بازخواست قرار داد، اما از مسئول حراست نپرسید در تمام این مدت چه می‌کرد.
اکنون نوبت ارسطوزاده است که کارنامه خود را روی میز بگذارد. او باید توضیح دهد چه تخلفاتی را شناسایی کرده، درباره کدام پرونده‌ها هشدار داده و برای جلوگیری از گسترش روابط مسئله‌دار چه اقداماتی انجام داده است. اگر حراست در کشف پرونده‌ها نقش مؤثری داشته، مستندات آن باید در اختیار مراجع مسئول قرار گیرد و اگر کوتاهی صورت گرفته، مسئولیت آن نیز باید روشن شود.
پرونده حواشی نفت و گاز پارس با تغییر مدیرعامل و رئیس حراست بسته نمی‌شود. بررسی فساد بدون ارزیابی عملکرد نهاد‌های مسئول نظارت، رسیدگی به نیمی از ماجراست.
