جهش ۵۱۰ درصدی سود خالص نفت سپاهان، همه واقعیت کارنامه شش‌ماهه این شرکت نیست. صورت مالی حسابرسی‌نشده نشان می‌دهد در کنار رشد فروش، «سایر درآمدها» با جهشی ۸۲۵ درصدی به حدود ۶٫۵ همت رسیده؛ رقمی که منشأ و میزان تکرارپذیری آن برای ارزیابی کیفیت سود شرکت اهمیت دارد.
به گزارش خبرنگار روزنو، نفت سپاهان در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۱۷ هزار و ۵۱۹ میلیارد تومان سود خالص شناسایی کرده؛ رقمی که در دوره مشابه سال قبل حدود ۲ هزار و ۸۷۱ میلیارد تومان بود. اما پشت این رشد چشمگیر، ارقام دیگری نیز قرار دارد که پاسخ‌گویی مدیران شرکت را ضروری می‌کند.
جهش ۸۲۵ درصدی سایر درآمدها؛ منشأ پول کجاست؟
سایر درآمدهای نفت سپاهان از حدود ۷۰۱ میلیارد تومان در شش‌ماهه نخست سال گذشته به حدود ۶ هزار و ۴۹۱ میلیارد تومان در دوره مشابه امسال رسیده است.
این رقم معادل حدود ۳۲ درصد سود عملیاتی ۲۰٫۱ همتی شرکت است. سؤال مهم این است که چنین افزایش بزرگی از چه محل‌هایی ایجاد شده و چه میزان از آن قابلیت تکرار دارد؟
تا زمانی که جزئیات این درآمد روشن نشود، نمی‌توان درباره پایداری همه سود عملیاتی اعلام‌شده قضاوت کرد. سهامداران حق دارند بدانند چه سهمی از این جهش به فعالیت‌های مستمر شرکت مربوط است و چه میزان ممکن است به اقلام غیرمستمر وابسته باشد.
درآمد غیرعملیاتی نزدیک به سه برابر شد
اقلام غیرعملیاتی نیز سهم قابل توجهی در سود پیش از مالیات نفت سپاهان دارند. خالص سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی شرکت از حدود ۷۸۰ میلیارد تومان به حدود ۲ هزار و ۳۰۹ میلیارد تومان رسیده است.
این رقم معادل حدود ۱۰ درصد سود پیش از مالیات شرکت است. ماهیت این درآمدها و امکان تکرار آنها نیز باید روشن شود؛ چراکه افزایش سود ناشی از اقلام غیرعملیاتی لزوماً به معنای بهبود پایدار عملکرد اصلی شرکت نیست.
هزینه‌ها بالا رفت؛ صورت‌حساب ۲۸٫۶ همتی تولید
بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی نفت سپاهان در شش‌ماهه نخست سال جاری به حدود ۲۸٫۶ همت رسیده؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۱۱٫۲ همت بود. به این ترتیب، بهای تمام‌شده حدود ۱۵۶ درصد افزایش یافته است.
هزینه‌های فروش، اداری و عمومی نیز با رشد ۹۳ درصدی از حدود ۱٫۴ همت به ۲٫۷ همت رسیده است. هرچند رشد فروش از رشد این هزینه‌ها بیشتر بوده و نسبت آنها به درآمد کاهش یافته، افزایش سنگین مبلغ هزینه‌ها همچنان نیازمند توضیح درباره عوامل آن و برنامه مدیریت برای کنترل هزینه‌هاست.
فروش بیشتر یا فروش گران‌تر؟
به گزارش روزنو،درآمد عملیاتی شرکت از حدود ۱۴٫۵ همت به نزدیک ۴۵ همت رسیده است؛ اما این صورت مالی نشان نمی‌دهد چه میزان از رشد فروش ناشی از افزایش مقدار محصولات فروخته‌شده و چه میزان حاصل افزایش نرخ‌ها بوده است.
این تفاوت در ارزیابی عملکرد مدیریت تعیین‌کننده است. رشد ریالی فروش در شرایط تورمی، بدون بررسی مقدار تولید و فروش و تغییر قیمت محصولات، به‌تنهایی تصویری کامل از رشد واقعی فعالیت شرکت ارائه نمی‌دهد.
مدیریت شفاف پاسخ دهد
در کنار بهبود حاشیه سود ناخالص، ابهام درباره منشأ درآمدهای متفرقه و سهم افزایش نرخ‌ها از رشد فروش، پرسش اصلی سهامداران را بی‌پاسخ گذاشته است: چه میزان از سود نفت سپاهان پایدار و قابل تکرار است؟
مدیران شرکت باید جزئیات ۶٫۵ همت سایر درآمدها و ۲٫۳ همت درآمد غیرعملیاتی را روشن کنند و توضیح دهند افزایش فروش تا چه اندازه حاصل رشد مقدار فروش بوده است. تا پیش از بررسی یادداشت‌های توضیحی و گزارش‌های تولید و فروش، نباید درباره ماهیت این درآمدها یا علت رشد فروش حکم قطعی داد.
