افزایش قیمت بنزین، همواره بحث برانگیزترین موضوع اقتصاد بوده و هست. به عقیده بسیاری از کارشناسان منطقی شدن قیمت بنزین و مسیر باز شدن این گره چندین ساله، استفاده از الگوی پلکانی است که مجلس ششم و دولت اصلاحات در برنامه توسعه چهارم از این الگو استفاده کردند.
به گزارش روز نو براساس آن برنامه قرار بود هر سال ۲۰ درصد به قیمت بنزین و دیگر حاملهای انرژی اضافه شود. اما مجلس هفتم اصولگرا که با رد صلاحیت گسترده اصلاح طلبان شکل گرفته بود با ملغی کردن مصوبه مجلش ششم جلوی اجرای طرح افزایش پلکانی قیمت را گرفت. به این ترتیب طرحی که میتوانست به تدریج قیمت بنزین را واقعی کند، توسط اصولگرایان از میان برداشته شد. سهراب بهلولی قشقایی، نماینده دوره ششم مجلس به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
سهراب بهلولی قشقایی در رابطه با زایش ایده افزایش پلکانی قیمت بنزین گفت: در لایحه برنامه چهارم گفته شده بود که حاملهای انرژی سالانه درصدی رشد قیمت داشته باشند. این رشد پلکانی بود و براساس فرمولی کارشناسی شده محاسبه شده بود. افزایش قیمت هم معقول و منطقی بود طوریکه به مصرف کننده فشار وارد نمیشد. آن زمان ضریب تورم هم عدد معقولی بود و کشور پایینترین نرخ تورم در سالهای بعد از انقلاب را تجربه میکرد.
وی در این رابطه افزود: آن زمان در صحن علنی پیشنهادی توسط اقلیت مجلس مطرح شد. آقای رضا عبدالهی پیشنهادی داد و افزایش قیمت را به ۱۰ یا ۱۲ درصد محدود کرد. آقای محمد علی سبحانی که جزو مخالفان افزایش قیمت بود در این خصوص موافق صحبت کردند. در نهایت سقف افزایش یا سقف رشد قیمت حاملهای انرژی در ۱۰درصد بسته شد.
قشقایی در ادامه با اشاره به دلیل ملغی شدن طرح افزایش پلکانی قیمت حاملهای انرژی اضافه کرد: بعد از این ماجراها دولت عوض شد. اول قرارشان بر این بود که برنامه چهارم را اصلاح کنند. بسیاری از صاحبنظران معتقدند که برنامه چهارم، برنامه خوبی بود که در تکمیل برنامه سوم نوشته شده بود که برنامه سوم هم از بهترین اجراها بود. متاسفانه، چون برنامه چهارم را دولت خاتمی به مجلس آورده بود به محتوا وخوب بودن برنامه توجهی نشد.
وی گفت: با تغییر دولت احمدی نژاد دستور داد برنامه مجدد بررسی شود و وقتی مجلس هفتم آمد، برنامه چهارم را تغییر دادند. این اتفاقات مصادف با زمانی بود که سازمان برنامه و بودجه با تغییر وتحولی ناشیانه و غیرضروری کنار گذاشته شد و دولت دیگر روی مدار دقیق برنامههای توسعه حرکت نکرد. اصلاح پلکانی نرخ حاملهای انرژی، در چنین فضایی قربانی شد.
نماینده دوره ششم مجلس ضمن تاکید بر سیاسی بودن علت تغییر مصوبه مجلس ششم در دوره هفتم، افزود: همان زمانی که برنامه چهارم که در صحن مجلس ششم بررسی میشد، اقلیت اصولگرا در مقابل برنامه توسعه چهارم ایستادند. ما واقعاً نمیدانیم آنها هدفی را دنبال میکردند یا ماجرا صرفاً لج و لجبازی بود؟! اما آنچه رخ داد این بود که برای هر بند و ماده و جزئی که در برنامه وجود داشت تعداد زیادی پیشنهاد نوشته بودند و بیهوده وقت زیادی گرفته میشد تا به نتیجه برسیم.
وی در این رابطه خاطرنشان کرد: من جزو مخبرین کمیسیون تلفیق بودم و وقتی این پیشنهادات مطرح میشد مجلس ناچار بود صبر کند و رسیدگی شود. درحالیکه بسیاری از پیشنهادات اصلاً ارزش طرح شدن نداشت، اقلیت اصولگرا تا آخر در تصویب برنامه چهارم توسعه کارشکنی وهزینه تراشی کردند. هر بار هم موافق و مخالف صحبت میکرد و زمان زیادی برای کاری تلف میشد که از اساس درست پایه ریزی شده بود.
این کارشناس انرژی گفت: لغو کردن قانون افزایش پلکانی نرخ حاملهای انرژی از همان روزها کلید خورد تا اینکه در مجلس هفتم که ریاستش با حداد عادل بود به سرانجام رسید. درحالیکه ایشان در مجلس ششم هم به عنوان نماینده تهران حضور داشت و در جریان نوشتن این قانون بود.
وی در ادامه متذکر شد: ما هم با افزایش سرسام آور قیمت و جهشهایی مثل جهشهای فعلی مخالف بودیم. ولی رشد پلکانی قانونی بود که توسط کارشناسان امر بررسی شده و اکثریت مجلس با آن موافق بود. نمایندههای آن دوره هم واقعاً نماینده اکثریت مردم بودند و پایگاه رأی بالایی داشتند. آن قانون به واقع پشتوانه مردمی داشت. از آن روز تا امروز هر مخالفتی که با اصلاح قیمت بنزین میشود، بیشتر از اینکه نظری کارشناسی باشد، مداخلهای سیاسی در موضوعی کاملاً اقتصادی است.
نماینده ادوار مجلس ضمن تاکید بر لزوم افزایش منطقی قیمت بنزین یادآور شد: سبحانی که همواره مورد احترام من بودند نظریهای درباره حاملهای انرژی و به ویژه بنزین داشت. ایشان در مجلس هفتم رئیس کمیسیون بودجه بود. در تلویزیون بحثی بود و ما شرکت داشتیم. پیشنهاد شد قیمت بنزین قیمت فوب بندرعباس باشد و من مخالف این موضوع بودم. به عقیده من این قیمت برای وقتی است که بنزین وارد شود و خود تولید کننده نباشیم.
سهراب بهلولی قشقایی در پایان گفتوگو اظهار داشت: امروز پزشکیان میگوید: چرا باید بنزین را به قیمت ۱۳۰ هزار تومان وارد کنیم و به قیمت ۱۵۰۰ تومان بفروشیم؟ این ارقام به لحاظ عددی درست است ولی موضوع این است که ضعف مدیریت اقتصادی قیمت را به ۱۳۰ هزار تومان رسانده! اگر نرخ ارز عدد معقولی بود بنزین ۱۳۰ هزار تومان نبود. نباید مسائل و مشکلات ارزی را وارد موضوع بنزین کنیم. این هزینه ضعف مدیریت است. نرخ بنزین باید عددی معقول و نزدیک به قیمت تمام شده باشد.
