آینده همکاری ایران و آمریکا

  

آمریکا سعی دارد در سیاست خارجه خود در منطقه و خصوصا‍ در ارتباط با ایران تحولات و تغییراتی به وجود آورد. این تغییر رفتار به دلیل تحولاتی است که درجهان و منطقه خاورمیانه به وجود آمده است. تمایل آمریکا برای چرخش به سمت ایران در زمان «بوش» نیز مطرح بود. بعد از 11سپتامبر و تحولات پس از آن، نوعی همسویی میان ایران و آمریکا در مساله افغانستان به وجود آمد. برکناری رژیم طالبان در افغانستان به نفع دو کشور بود. ایران با روی کارآمدن طالبان در افغانستان عملا درگیر مسائل حاشیه‌ای همسایه خود شده بود و درنتیجه حمله آمریکا به افغانستان، ایران مجددا توانست جایگاه خود را درافغانستان بازسازی کند. در عراق نیز به همین شکل با برکناری رژیم صدام، ایران توانست جایگاه خوبی در بین مردم و دولتمردان این کشور به دست آورد و نوعی همسویی غیرقابل اجتناب بین منافع ایران و آمریکا در این کشور به وجود آمده است. بوش پسر در زمان زلزله بم اعلام کرد هیاتی را برای کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان به ایران خواهد فرستاد وسعی داشت از این فضا استفاده کرده و هیات بلندپایه‌ای به ریاست یک سناتور که کاندیدای ریاست جمهوری نیز بود و به نفع جورج بوش کناره گیری کرده بود به ایران بفرستد ولی در آن زمان شرایط مساعد نبود. زمان آقای احمدی‌نژاد شرایط جدیدی در سیاست خارجه ایران به وجود آمد که پیامد این نگاه به شرق، مسائلی شد که منجر به افزایش اختلافات با غرب و تحریم‌ها شد ولی با شروع مبارزات انتخاباتی در ایران، دکتر روحانی اعلام کرد که با سیاست تنش‌زدایی و گفت‌وگو با دنیا خواهد آمد و سیاست وی مذاکرات سازنده با دنیا خواهد بود. فرایند اولیه مذاکرات در مجمع عمومی سازمان ملل شکل گرفت و تماس تلفنی مستقیم بین اوباما و روحانی آغازگر راهی شد که به بیانیه ژنو وتفاهمنامه لوزان و در نهایت توافق وین ختم شد. بنابراین روند مذاکرات دو ساله نشان دهنده نوعی مذاکرات مقطعی و فشرده بین ایران و آمریکاست که دو طرف نشان دادند قصد دارند در مورد مسائل پیش‌رو در زمینه هسته‌ای مشکلات خود را با گفت‌وگو و مذاکره حل و فصل کنند. بنابراین تفاهم وین زمینه‌ساز فرصت جدیدی شد تا دو طرف دید روشن‌تری از مواضع یکدیگر در قبال مسائل مختلف به دست آورند. البته برخورد باعوامل مخرب منطقه مانند داعش هم نوعی همکاری اعلام نشده بین ایران و آمریکا به وجود آورده است. در مجموع و با توجه به رویدادهای پیش آمده می‌توان نتیجه گرفت با حفظ منافع و احترام متقابل دو طرف می‌توانند در آینده به همکاری‌های دوجانبه نائل آیند.