خراسان: مراقب باشید قیصر به سرنوشت حبیب دچار نشود
روزنامه خراسان در یادداشتی در واکنش به بازگشت قیصر و صدف طاهریان به کشور نوشت: اینروزها چند رخداد به ظاهر پراکنده توجه کاربران را جلب کرده است: بازگشت «بینش بلور» مشهور به قیصر به ایران و حضور او در یک اجرای عمومی، همینطور انتشار استوریهایی از تهران توسط صدف طاهریان بازیگر و مدلی که پس از سالها زندگی در خارج از کشور، با انتشار این محتوا خبر از بازگشتش داد. هرکدام از این رخدادها به تنهایی شاید تنها یک خبر کوتاه در فضای مجازی به نظر برسد، اما کنار هم قرار گرفتن آنها پرسشی بزرگتر را پیش روی افکار عمومی قرار داده است: آیا با نشانههایی از یک تغییر تدریجی در رابطه با برخی چهرههای مهاجر مواجه هستیم؟ آیا این اتفاق میتواند آغازگر موجی تازه از بازگشت باشد یا صرفاً چند رویداد فردی است که بهطور همزمان رخ دادهاند؟
بازگشت قیصر به ایران و اجرای عمومیاش با پرچم ایران، برای بخشی از کاربران نشانهای از دلبستگی به وطن بود. در مقابل جریانهای ضدایرانی کارزاری برای سلب تابعیت او راه انداختند.
برای هنرمندی که مخاطب اصلیاش فارسیزبانان هستند، فاصله گرفتن از بستر اصلی مخاطبان میتواند به تدریج به کاهش اثرگذاری حرفهای منجر شود.
در دورههایی که کشور با تهدیدهای خارجی مواجه میشود، حس همبستگی ملی در میان ایرانیان داخل و خارج تقویت میشود.
امکان فعالیت تجربههای گذشته نشان میدهد که موفقیت یا ناکامی این بازگشتها تا حد زیادی به «امکان فعالیت» پس از بازگشت بستگی دارد. اگر فردی به کشور بازگردد اما نتواند در حوزه تخصصی خود کار کند، این بازگشت به سرعت از یک خبر امیدوارکننده به تجربهای تلخ تبدیل میشود. در حافظه فرهنگی جامعه ایرانی نمونههایی از این دست کم نیست. یکی از شناختهشدهترین مثالها مرحوم حبیب است؛ خوانندهای با شخصیتی آرام و کمحاشیه که پس از سالها فعالیت در خارج از کشور تصمیم گرفت به ایران بازگردد. بازگشت او در زمان خود امیدهایی را در میان مخاطبان ایجاد کرد، اما در عمل امکان فعالیت حرفهای گسترده برایش فراهم نشد و شاید مانع از تکرار این تجربه برای دیگران شد. اما وقتی بازگشتها فراتر از تصمیمی مقطعی به تجربههایی موفق تبدیل شوند، میتوانند اعتماد را افزایش دهند و این پیام را منتقل کنند که امکان بازتعریف رابطه با وطن همچنان برای چهرههای خارج از کشور وجود دارد.
نکته مهم دیگر این است که بازگشت نباید صرفاً در سطح سلبریتیها دیده شود. جامعه ایرانی خارج از کشور مجموعهای گسترده از سرمایههای انسانی و فکری را در خود جای داده است؛ از پژوهشگران و نویسندگان گرفته تا هنرمندان و فعالان فرهنگی. بسیاری از این افراد مثل دکتر سروش، عطاءا... مهاجرانی و... با وجود برخی اختلافنظرها، در بزنگاههای مختلف مواضع وطندوستانه داشتهاند. اگر فضای بازگشت به شکلی هوشمندانه مدیریت شود، میتواند زمینهای برای بازگشت این سرمایههای فکری هم فراهم کند.