بررسی تطبیقی الگوهای ساخت‌وساز اورارتو در پاسارگاد و تخت‌جمشید

رومن گیرشمن باور دارد که الگوهای معماری در سرزمین اورارتو بر ابنیه سنگی دوران هخامنشی همچون پاسارگاد و کعبه زرتشت اثر گذاشته است. او همچنین اعتقاد دارد که سازه‌های موجود در مسجد سلیمان نیز از همین سبک و سیاق در ساخت‌وسازهای سنگی تبعیت کرده‌اند.

برخی از اسناد تاریخی تاکید می‌کنند که تأثیرپذیری هنر پارسی از تمدن اورارتویی، چه در زمان کوچ و چه به واسطه مادی‌ها، قطعی است. هرتسفلد نیز در پژوهش خود، شمایل گاونر را که بر فراز ستون‌های تخت جمشید قرار دارد، برداشتی از سبک آن قلمرو می‌داند.

گیرشمن در کتاب هنر مادی و هخامنشی، ایجاد صفه‌های مصنوعی متصل به کوه را میراث اورارتو برای اقامتگاه شاهان می‌داند. اما علی‌اکبر سرافراز با این دیدگاه گیرشمن موافق نیست و در برابر نظریه پیوستگی این مدل معماری با بناهای پارسی مخالفت کرده است.