حباب بازار در نتیجه چالش‌های سیاسی نظامی

در سال ۱۴۰۳ به پاکستان موشک زدیم و آنها به سراوان ما حمله کردند. ۲ بار حمله موشکی به اسرائیل داشتیم که آنها نیز پاسخ دادند، برای حماس و حزب‌الله اتفاقات ناگواری افتاد، ترامپ انتخاب شد، سوریه را از دست دادیم. جلوتر در سال ۱۴۰۴ یک جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد، اسنپ‌بک فعال شد و جنگ رمضان هم در نهایت شکل گرفت. این موضوع‌ها فریاد می‌زنند که قیمت از ارزش فراتر رفته یعنی بازار حبابی شده است

بعد از آغاز سال نو و آتش‌بس موقت میان طرفین درگیر جنگ، قیمت دلار به نزدیکی ۱۶۰ هزارتومان رسیده بود و تا ۱۵۵ هزارتومان نوسان می‌کرد، اما با خبر آغاز مذاکرات اسلام‌آباد در شنبه ۲۲ فروردین، دلار حتی از کانال ۱۵۰ هزار تومانی عقب نشست و وارد قیمت ۱۴۹ هزارتومان شد. با اعلام عدم توافق در مذاکرات شنبه، دلار تمام ۸ هزار تومان عقب‌گرد خود را پس گرفت و باز هم به نزدیکی ۱۵۷ هزارتومان رسید.

یک کارشناس بازار‌های مالی: در نوروز ۱۴۰۴ شاهد این مسئله مهم بودیم که دلار تا ۱۰۷ هزارتومان بالا آمد و تا ۷۸ هزارتومان هم افت کرد، اما جنگ ترمز آن را کشید. تا قبل از جنگ ۱۲ روزه، ارزش دلار زیر ۷۸ هزارتومان بود و قیمت در حال حرکت به سمت واقعی شدن بود که جنگ این روند را متوقف کرد

آغاز هفته جاری نیز با احتمال برگزاری مجدد مذاکرات در پاکستان، همراه است و به دلیل وجود این احتمال، دلار باز هم ریزشی شد؛ در هفته گذشته قیمت دلار در نزدیکی کانال ۱۶۰ هزار تومان تثبیت شده بود، اما در شنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۵، با قیمت ۱۵۵ هزار تومان بازگشایی شد و در ادامه، فشار فروش افزایش یافت و نرخ اسکناس دلار را تا کانال ۱۵۲ هزار تومان عقب راند. در نهایت با عقب‌نشینی ۸ هزار تومانی، بر قیمت ۱۴۷ هزار تومان قرار گرفت.

روند نوسانی دلار نشان می‌دهد که نرخ ارز کشور چه مقدار به آینده مذاکرات، جنگ و صلح بستگی دارد و از آنجایی که نرخ ارز، از مولفه‌های اصلی هر اقتصادی است، اهمیت این موضوع بیش از هر زمان دیگری است.

حباب بازار در نتیجه چالش‌های سیاسی نظامی

یک تحلیلگر بازار‌های مالی در گفت‌و‌گو با «توسعه ایرانی»، درباره نوسانات فعلی بازار دلار، اظهار کرد: می‌دانیم که دلار حباب بالایی دارد یعنی قیمت از ارزش فراتر رفته است.

سجاد بوربور با یادآوری چالش‌های سیاسی در سالیان گذشته، بیان داشت: در سال ۱۴۰۳ به پاکستان موشک زدیم و آنها به سراوان ما حمله کردند. ۲ بار حمله موشکی به اسرائیل داشتیم که آنها نیز پاسخ دادند، برای حماس و حزب‌الله اتفاقات ناگواری افتاد، ترامپ انتخاب شد، سوریه را از دست دادیم. جلوتر در سال ۱۴۰۴ یک جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد، اسنپ‌بک فعال شد و جنگ رمضان هم در نهایت شکل گرفت. این موضوع‌ها فریاد می‌زنند که قیمت از ارزش فراتر رفته یعنی بازار حبابی شده است.

او تصریح کرد که چالش‌های سیاسی نظامی باعث شدند تا بازار حبابی شود پس اگر این چالش‌ها تا کمی تعدیل شوند، باید امید داشته باشیم که کمی از این حباب تخلیه شود.

ارزش دلار ۱۳۰ هزارتومان می‌شود، اما قیمت ...

این کارشناس بازار ارز درباره متغیر‌های موثر بر ارزش دلار، عنوان کرد: در حال حاضر نقدینگی کل کشور حدودا ۱۴ هزار همت است. از آنجایی که بانک مرکزی متغیر‌های پولی را با تاخیر منتشر می‌کند، بنابراین پیش‌بینی ما اینست که نقدینگی کشور در سال ۱۴۰۴، ۴۵ تا ۵۰ درصد رشد داشته است.

بوربور افزود: در حال حاضر ایرانی را می‌بینیم که آسیب‌های زیادی به زیرساخت‌هایش وارد شده است و به همین دلیل، صادرات غیرنفتی ما کاهش جدی پیدا خواهد کرد. در سالیان گذشته، صادرات غیرنفتی ما حدودا نزدیک به ۶۰ تا ۶۵ میلیارد دلار بوده است که سهم جدی از آن را پتروشیمی‌ها و فلزات اساسی داشتند. در حال حاضر با چالش کاهش صادرات غیرنفتی مواجهیم، زیرا صنعت فولاد ما تقریبا زمین‌گیر شده و وضعیت صنعت پالایشی هم تقریبا به همین روال است.

او به فضای ناپایدار کشور اشاره کرد و گفت: اکنون مشخص نیست در آینده چه اتفاقاتی می‌افتد؛ آیا احتمال تفاهم وجود دارد؟ آیا فضای خاکستری فعلی تداوم می‌یابد یا حتی تنش‌ها شدیدتر می‌شود؟ ما از هسته دقیق تصمیم‌گیری دور هستیم در نتیجه نمی‌توانیم حرف چندان قابل اتکایی بزنیم و طبق آن پیش‌بینی کنیم و در نتیجه، سال ۱۴۰۵ را باید با مدیریت ریسک و سرمایه، طی کنیم تا کمترین آسیب به ما برسد و یا اگر سودی باشد، حداکثر آن عاید شود.

به طور میانگین نقدینگی کشور از دهه ۸۰ تاکنون، ۳۰ درصد رشد داشته است. همچنین بازسازی خرابی‌های جنگ به مقدار زیادی هزینه نیاز دارد، اما دولت پولی در دست ندارد، صادرات غیرنفتی هم که به مشکل خورده است و جدی‌تر هم خواهد شد در نتیجه چاپ پول می‌تواند افزایش پیدا کند. حتی اگر منابع مسدودشده کشور آزاد شود و ارز هم وارد کشور شود، این ارز آزاد شده تکافوی آن را نمی‌دهد که رشد نقدینگی را خنثی کند

این تحلیلگر درباره پیش‌بینی خود از ارزش دلار در سال جاری، مطرح کرد: پیش‌بینی من اینست که حداقل در سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰ درصد رشد نقدینگی بیشتر از سال ۱۴۰۴ شود یعنی کل نقدینگی کشور ما پایان سال ۱۴۰۵، به حدود ۲۲ هزار همت برسد. این رشد نقدینگی با یک رشد اقتصادی زیر صفر درصد همراه خواهد بود بنابراین مجموع این شرایط، ارزش دلار را بر روی کاغذ تا حدود ۱۳۰ هزارتومان می‌رساند، اما قیمت دلار می‌تواند بین ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزار تومان هم برسد.

جنگ مانع رسیدن قیمت به ارزش دلار شد

بوربور به تجربیات گذشته فراتر رفتن قیمت دلار از ارزش آن اشاره کرد و یادآور شد: در نوروز ۱۴۰۴ شاهد این مسئله مهم بودیم که دلار تا ۱۰۷ هزارتومان بالا آمد و تا ۷۸ هزارتومان هم افت کرد، اما جنگ ترمز آن را کشید.

به گفته او، تا قبل از جنگ ۱۲ روزه، ارزش دلار زیر ۷۸ هزارتومان بود و قیمت در حال حرکت به سمت واقعی شدن بود که جنگ این روند را متوقف کرد.

این کارشناس بازار‌های مالی تاکید کرد: در حال حاضر هم وضعیت به همین صورت است؛ قیمت از ارزش فاصله بسیار زیادی گرفته به صورتی که ارزش دلار در پایان سال به ۱۳۰ هزارتومان می‌رسد، اما همین الان که در ابتدای سال هستیم، قیمت دلار ۱۴۷ هزارتومان است.

قیمت دلار در کوتاه‌مدت پیش‌بینی‌ناپذیر شده است

بوربور در ادامه، در پاسخ به این سوال که «قیمت دلار مدنظر شما در یک سناریو خاکستری مطرح شد؛ قیمت دلار در دیگر سناریو‌های سفید یا سیاه به چه صورت می‌تواند باشد؟»، اظهار کرد: نمی‌دانیم فضا به کدام سمت می‌رود؛ خاکستری می‌ماند، توافق شکل می‌گیرد یا وضعیت درگیری‌ها شدیدتر می‌شود. طبق نگاه fundamental در بلندمدت و میان‌مدت روند دلار صعودی خواهد بود، اما در کوتاه‌مدت چالش‌ها قابل پیش‌بینی نیست در نتیجه در کوتاه‌مدت و به خصوص در شرایط فعلی، نمی‌توانیم پیش‌بینی خاصی از قیمت دلار و طلا داشته باشیم.

سجاد بوربور در گفت‌و‌گو با «توسعه ایرانی»: حتی اگر شرایط سیاسی تاحدودی هم مناسب شود، باز فضا مقداری خاکستری باقی خواهد ماند و قیمت دلار در سناریوی خوش‌بینانه تا پایان سال به ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزارتومان می‌رسد پس وای به حال روزی که چالش جدی‌تری برای کشور ایجاد شود

او توضیح داد: اکنون حتی اگر به یک تفاهم نسبی هم برسیم، می‌توانیم به راحتی نفت بفروشیم. اما برای بازگرداندن دلار‌های نفتی یا حواله آن، باز هم می‌توانیم از امارات استفاده کنیم؟ اماراتی که تحت آماج حملات ما بوده است! ابهامات دیگری نیز موجودست؛ مثلا آیا واقعا پول‌های ما آزاد خواهد شد؟

این تحلیلگر بازار ارز، افزود: اکنون دولت می‌تواند قیمت دلار را حتی تا ۲۰ هزارتومان نیز پایین بیاورد، اما مدتی طول نمی‌کشد که باز هم مانند یک فنر فشرده، بالا می‌رود. یعنی دولت آنقدر پول در بازار دلار بریزد تا عرضه زیاد، تقاضا را به شدت سرکوب کند و قیمت دلار پایین بیاید ولی ماندگار نخواهد بود. در همین شرایط هم نمی‌دانیم اگر با غرب به تفاهم برسیم، آیا واقعا دارایی‌های ما آزاد می‌شود و این دارایی به چه صورتی عرضه خواهد شد.

بوربور درباره ابهامات آزادسازی منابع مسدود شده ایران، بیان داشت: آیا بانک مرکزی معادل این ارز‌ها پول چاپ کرده است؟ اگر کرده باشد که اصلا این ارز وارد بازار کالا و خدمات نمی‌شود و مستقیم به دست بانک مرکزی می‌رود. اگر این اتفاق نیفتاده باشد، شاید دولت این ارز‌ها را به صورت آبشاری وارد بازار دلار کند که باز تقاضا سرکوب شود که این کار به منزله یک افتضاح و خودکشی اقتصادی است. اگر هم منابع ما آزاد نشود که در همین فضای خاکستری باقی خواهیم ماند.

به اعتقاد او، هرچند که این ۲۰ میلیارد دلار اعلام شده عدد بزرگی است، اما در بلندمدت چندان موثر نیست.

تداوم وضعیت خاکستری؛ در هر شرایطی

این کارشناس همچنین عنوان کرد: با توجه به صدمه به صنعت فولاد و پتروشیمی، دیگر صادرکننده نخواهیم بود و حتی برای مدتی به واردکننده صرف تبدیل خواهیم شد بنابراین به مقدار زیادی پول برای واردات نیاز داریم.

بوربور ادامه داد: به طور میانگین نقدینگی کشور از دهه ۸۰ تاکنون، ۳۰ درصد رشد داشته است. همچنین بازسازی خرابی‌های جنگ به مقدار زیادی هزینه نیاز دارد، اما دولت پولی در دست ندارد، صادرات غیرنفتی هم که به مشکل خورده است و جدی‌تر هم خواهد شد در نتیجه چاپ پول می‌تواند افزایش پیدا کند.

او تصریح کرد که حتی اگر منابع مسدودشده کشور آزاد شود و ارز هم وارد کشور شود، این ارز آزاد شده تکافوی آن را نمی‌دهد که رشد نقدینگی را خنثی کند.

این تحلیلگر بازار‌های مالی خاطرنشان کرد: پس در نتیجه حتی اگر شرایط مقداری هم خوب شود، باز هم فضا مقداری خاکستری باقی خواهد ماند و تحلیل من حتی در این فضای خاکستری، مقدار خوشبینانه است؛ بنابراین قیمت دلار در سناریوی خوشبینانه تا پایان سال به ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزارتومان می‌رسد پس وای به حال روزی که چالش جدی‌تری برای کشور ایجاد شود.

بوربور در نهایت تاکید کرد که دلار حدودا ۲۵۰ هزارتومانی، نسبت به واقعیت‌های فعلی اقتصادی، چندان دور نیست!