مذاکره ایران و آمریکا به دلیل غنی سازی به بن بست رسید؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه گفت پیشنهاد ایران طی دو یا سه روز آینده نهایی خواهد شد. هرچه زمان بگذرد و استقرار نظامی آمریکا افزایش یابد، اهرم فشار ترامپ نیز بیشتر خواهد شد. اما حتی برخی از نزدیکترین مشاوران ترامپ نیز اذعان دارند که نمیدانند او چه تصمیمی خواهد گرفت یا چه زمانی.
به گزارش روز نو آنچه میگویند: یکی از مشاوران ارشد ترامپ گفت: «رئیس جمهور هنوز تصمیم به حمله نگرفته است. این را میدانم، چون هنوز حمله نکردهایم. ممکن است هرگز این کار را نکند. ممکن است فردا صبح بیدار شود و بگوید: همین است.»
این مشاور گفت پنتاگون گزینههای متعددی را به ترامپ ارائه کرده است. یک مشاور ارشد دیگر ترامپ گفت: «ترامپ گزینههای خود را باز نگه داشته است. او ممکن است هر لحظه درباره حمله تصمیم بگیرد.»
سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رسانهها هر چقدر میخواهند درباره تفکر رئیس جمهور گمانه زنی کنند، اما فقط رئیس جمهور ترامپ میداند چه کاری ممکن است انجام دهد یا ندهد.»
مواضع علنی آمریکا و ایران درباره غنی سازی ناسازگار به نظر م یرسد، اما اظهارات عراقچی و مقام ارشد آمریکایی نشان میدهد ممکن است هنوز فضایی برای توافق وجود داشته باشد. ایران در حال حاضرا ورانیوم غنی سازی نمیکند، زیرا سانتریفیوژهای تأسیسات هستهای آن عمدتاًً در حملات هوایی ماه ژوئن گذشته نابود شدند. آمریکا و اسرائیل میگویند اگر غنی سازی از سر گرفته شود، دوباره حمله خواهند کرد. اما ایران به صراحت گفته است که از «حق» خود برای غنی سازی صرف نظر نخواهد کرد؛ حقی که میگوید صرفاًً برای مقاصد غیرنظامی است. ترامپ چندین بار، از جمله هفته گذشته، گفته است که نمیخواهد ایران قادر به غنی سازی باشد.
عراقچی در گفت وگویی در روز جمعه ادعا کرد طرف آمریکایی در مذاکرات روز سه شنبه در ژنو از ایران نخواسته بود با «صفر غنی سازی» موافقت کند. او همچنین رد کرد که ایران در این مذاکرات پیشنهاد تعلیق موقت برنامه غنی سازی خود را داده باشد. عراقچی گفت: «آنچه اکنون درباره آن صحبت میکنیم این است که چگونه اطمینان حاصل کنیم برنامه هستهای ایران، از جمله غنی سازی، صلح آمیز است و برای همیشه صلح آمیز باقی بماند»، و افزود ایران در ازای رفع تحریمهای آمریکا «اقدامات اعتمادساز» انجام خواهد داد.
پس از مذاکرات ژنو، نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، از عراقچی خواستند پیشنهادی مفصل ارائه دهد که همه نگرانیهای آمریکا درباره برنامه هستهای ایران را برطرف کند. یک مقام ارشد آمریکایی گفت ویتکاف و کوشنر به عراقچی گفتهاند موضع ترامپ «صفر غنی سازی» در خاک ایران است. اما این مقام گفت اگر پیشنهاد شامل «غنی سازی کوچک و نمادین» باشد و ایرانیها شواهد مفصلی ارائه دهند که نشان دهد تهدیدی ایجاد نمیکند، آمریکا آن را بررسی خواهد کرد. یک منبع آگاه از مذاکرات به آکسیوس گفت میانجیهای عمانی و قطری در روزهای اخیر به ایران و آمریکا گفتهاند هر توافقی باید به هر دو طرف امکان دهد ادعای پیروزی کنند و در صورت امکان، چیزی باشد که کشورهای خلیج فارس و اسرائیل نیز بتوانند با آن کنار بیایند.
عراقچی نیز در مصاحبه روز جمعه خود به این موضوع اشاره کرد: این باید یک توافق برد-برد باشد. این بخش دشوار ماجراست. باید منافع و نگرانیهای هر دو طرف را در نظر بگیرد.