استراتژی اشتباه

حرکت‌های مسلحانه در ایران قدمتی دیرینه دارند. قیام سربداران، قیام میرزا کوچک خان جنگلی و انجمن مجازات، نشان می‌دهد در طول تاریخ ایران فراز‌هایی وجود داشته که مبارزه با استبداد و استعمار نیازمند حرکت‌های مسلحانه بوده است. در دوران سلطنت پهلوی نیز فداییان اسلام، گروه‌های فداییان خلق و مجاهدین خلق، گروه فلسطین و حزب اسلامی ملل برای مبارزه ناچار از دست بردن به اسلحه شدند. مبارزات مسلحانه را باید در شرایط روز سنجید اما واضح است که قیام مسلحانه علیه استبداد یا استعمار در هر زمان یا مکانی که رخ داده است، از حمایت‌های رهبران سیاسی- مذهبی آن دوران برخوردار بوده است. در دهه 40 مبارزات مسلحانه با استبداد پهلوی و استعمار بیگانه، با تایید رهبران سیاسی و مذهبی مخالف سلطنت پهلوی مجددا در ایران رواج یافت. مرحوم آقای طالقانی، مهندس بازرگان و دیگر رهبران سیاسی و مذهبی روز از مبارزان مسلح حمایت می‌کردند زیرا طی سال‌های 32 تا 42 بخشی از مخالفان سلطنت پهلوی می‌توانستند در چارچوب قانون دست به فعالیت سیاسی بزنند و مبارزات سیاسی را در کشور بسط بدهند. اما پس از قیام 15 خرداد 1342 و سرکوب شدید نهضت توسط حاکمیت وقت، دیگر راهی برای مبارزه علنی باقی نمانده بود. پس از آن بود که عده‌ای از مبارزان برای محدود یا برطرف کردن موانع حاکمیت دموکراسی در کشور دست به مبارزه مسلحانه زدند. از نظر گروه‌های مبارز مسلح، دربار، ساواک یا سازمان اطلاعات و امنیت تمام کشور و ضد اطلاعات ارتش موانع برقراری دموکراسی و آزادی در کشور بودند. حرکت مسلحانه گروه‌های مبارز در سال‌های دهه 40 و 50 از سوی مردم، گروه‌ها و اصناف مورد حمایت و از سوی مراجع مورد تایید بود. شاید اگر مبارزات مسلحانه در کشور صورت نمی‌گرفت، ساواک در نهایت راضی به عقب‌نشینی در مقابل انقلابیون نمی‌شد. از سال 55 ساواک ناچار شد به اختیارات قانونی‌اش بسنده کند. اگرچه آن حرکت به خصوص به دلیل اینکه از توده‌های مردم جدا و به آنها بی‌اعتماد بود، مورد تایید گروه‌های سیاسی مرجع قرار نگرفت اما زمانی که خبر واقعه «سیاهکل» به گوش ما رسید همه بسیار متاثر شدند زیرا جوانانی که باید به عنوان سرمایه‌های مبارزه با استبداد و استعمار، در مبارزه نقش موثر ایفا می‌کردند، در مبارزه‌ای بی‌حاصل از دست رفتند. شاید اگر «گروه جنگل» به توده‌ها و مردم مبارز اعتماد می‌کردند، آن حرکت به نتیجه می‌رسید. اما متاسفانه فداییان خلق با انتخاب استراتژی اشتباه، همه مبارزان با سلطنت پهلوی و جامعه ایران را داغدار کردند. 26 اسفند سال 49، سالگرد اعدام علی اکبر صفایی فراهانی و 13 نفر از پیشتازان سازمان فداییان خلق، بهانه نگارش این یادداشت است.