چرا سطل آب یخ را روی سر خود خالی می‌کنند؟

سطل آب یخ هر ارتباطی که با بیماری ALS داشته باشد و سطل آب به هر علت که به جریان داغ در رسانه‌ها و فرهنگ عامه تبدیل شده باشند، توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی را به بیماری ALS جلب کرده است.

به گزارش  آنا، «چالش سطل یخ» که در رسانه‌های انگلیسی زبان با عنوان Ice Bucket Challenge یا ALS Ice Bucket Challenge از آن یاد می‌شود و این روزها نقل محافل و شبکه‌های اجتماعی است، فعالیتی اجتماعی برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به بیماری آمیوتروفیک لَترال اسکلروزیس (به اختصار ALS) و جمع‌آوری کمک‌های اهدایی برای تحقیقات این بیماری است.

در «چالش سطل یخ»، فرد به چالش طلبیده شده در حالی‌که از او فیلمبرداری می‌شود، سطلی از آب یخ را روی سر خود خالی می‌کند و از فرد دیگری برای همین اقدام نام می‌برد که او نیز باید ظرف مدت 24 ساعت این کار را انجام دهد، ابتدا جلوی دوربین اعلام کند که چالش را پذیرفته و سپس سطل آب یخ روی سرش خالی شود، یا نپذیرد و مبلغی اهدا کند. در مورد چگونگی و مبلغ اهدایی لااقل دو شیوه وجود دارد؛ نخست این‌که اگر شخص چالش را بپذیرد، 10 دلار و اگر نپذیرد 100 دلار اهدا کند و دیگر این‌که فرد به جای اهدای پول، فعالیت آب یخ ریختن را انجام دهد. در این حالت عده‌ای فقط اعلام می‌کنند که مبلغی اهدا کرده‌اند ولی راهی برای پی بردن به صحت و سقم ادعای این اشخاص نیست. به هر حال سایت‌هایی رسمی برای اهدای این مبالغ به مراکز تحقیقات بیماری ALS در اینترنت وجود دارد که مبالغ به آنها واریز می‌شود.

تاریخچه چالش سطل یخ

معلوم نیست که دقیقاً این چالش از کجا شروع شده است. ظاهراً در اواسط سال 2013 چالش‌های مشابهی با آب سرد و در مورد بیماری‌هایی مانند سرطان در آمریکا وجود داشته و در اوایل سال 2014 نیز در واشنگتن اعمال مشابهی با استفاده از شلنگ آب آتش‌نشانی  صورت گرفته و در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که، به گزارش nj.com ، تعقیب قضایی افرادی را که از شلنگ آتش‌نشانی استفاده بدون مجوز کرده‌اند، در پی داشته است. 

اما در مورد «چالش سطل یخ» بیماری ALS اولین بار در تاریخ 30 ژوئن  2014 (9 تیر) توجه رسانه‌ها در آمریکا به این چالش جلب شد. مجریان برنامه Morning Driveدر  Golf Channel شبکه NBC که اخبار مربوط به مسابقات ورزشی گلف را پوشش می‌دهد این پدیده ظاهر شده در شبکه‌های اجتماعی را پوشش دادند و در برنامه زنده چالش را در مورد خود به اجرا گذاشتند. در تاریخ 15 ژوئیه (24 تیر) مت لوئر، مجری برنامه The Today Show شبکه NBC چالش آب یخ را در تلویزیون انجام داد و گرِگ نورمن، گلف باز استرالیایی را به چالش طلبید.

به گزارش Slate در همان روز کریس کندی، گلف‌باز آمریکایی خواهرزاده خود را در نیویورک که شوهرش به مدت یازده سال با بیماری ALS دست به گریبان بوده است، به چالش طلبید و عملاً اولین شخصی بود که موضوع را به تحقیقات ALS ربط داد. پس از آن بود که پیت فریتس، بازیگر سابق فوتبال کالج بوستن که خود به  ALS مبتلاست، این مسئله را از طریق شبکه توییتر پی‌گیری کرد و این موضوع فراگیرتر از گذشته شد. به این ترتیب «چالش سطل یخ» به یک پدیده فراگیر در فرهنگ عامه و شبکه‌های اجتماعی به ویژه در ایالات متحده آمریکا تبدیل شد و از مشاهیر ورزشی، هنری و سیاسی تا افراد عادی را در بر گرفت. به گزارش نیویورک تایمز، در فاصله 1 ژوئن (11 خرداد) تا 13 اوت (22 مرداد) بیش از 1.2 میلیون ویدئو در یوتیوب در این مورد منتشر شده و در فاصله 29 ژوئیه (7 مرداد) تا 17 اوت (26 مرداد) بیش از 2.2 میلیون توییت در این مورد منتشر شده است.

از جمله افراد مشهور در حوزه سیاست که پایشان به این چالش باز شده است، می‌توان به باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا اشاره کرد که، به گزارش CBS اولین بار از سوی اتل کندی، بیوه رابرت کندی به چالش کشیده شد و نپذیرفت و 100 دلار پرداخت و چند بار دیگر نیز از سوی افرادی مانند جاستین بیبر خواننده به چالش طلبیده شد. جورج دبلیو بوش رئیس جمهور سابق جمهوری‌خواه آمریکا نیز بعد از اجرای این کار بیل کلینتن رئیس‌جمهور اسبق دمکرات را به چالش کشید. به گزارش BBC دیوید کمرون نخست‌وزیر انگلستان نیز از سوی راسل برند بازیگر به چالش کشیده شد که نپذیرفت و مبلغ اهدایی را پرداخت کرد.

این چالش در روزهای اخیر در میان تعداد زیادی از مشاهیر هالیوود، مانند کمرون دیاز، آن هاتاوی، لئوناردو دی‌کاپریو، بردلی کوپر و جنیفر آنیستن و خوانندگانی مانند ریانا و جاستین بیبر حتی در میان تعدادی از ورزشکاران، بازیگران و خوانندگان ایرانی مرسوم شده است.

همچنین روز سه‌شنبه 4 شهریور اینترنشنال بریتیش نیوز گزارش داد که یک نوجوان اسکاتلندی به نام کمرون لنکستر روز یکشنبه به دنبال اقدام به «چالش سطل یخ» جان خود را از دست داده است.

آمیوتروفیک لَترال اسکلروزیس چیست؟

بیماری موسوم به آمیوتروفیک لَترال اسکلروزیس یا ALS که به آن بیماری لو گریگ (Lou Gehrig's Disease) نیز می‌گویند، نوعی فروپاشی پیشرونده شبکه عصبی است که سلول‌های عصبی مغز و نخاع را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بر نورون‌های موسوم به موتور نورون که از مغز به نخاع و از نخاع به عضلات می‌رسند، اثر می‌گذارد. پیشرفت این بیماری به فلج کامل و در نهایت به مرگ منجر می‌شود چون با از میان رفتن موتور نورون‌ها توانایی مغز برای به حرکت درآوردن عضلات و کنترل حرکت آنها نیز  از بین می‌رود.

در مراحل پیشرفته بیماری ALS  عضلات نیز به دنبال اعصاب تحلیل می‌روند و سخت می‌شوند (واژه اسلکروزیس از ریشه یونانی به معنی سخت شدن است) و عضلاتی که اعمالی مانند تنفس و بلع را انجام می‌دهند نیز از کار می‌روند.

به نوشته سایت رسمی انجمنALS، به آدرس (alsa.org) علت ابتلابه این بیماری هنوز کاملاً مشخص نشده است، با این حال تحقیقات بسیار در این مورد صورت گرفته که ماهیت ALS را تا اندازه‌ای مشخص کرده است. با اینکه هنوز  درمان یا راه علاجی قطعی برای این بیماری یافت نشده است، داروهایی مانند ریلوزول (Riluzole) برای کند شدن سرعت پیشرفت بیماری در دسترس است که فقط برای مدت کوتاه چهار تا شش ماه می‌تواند موجب بهبود بیماران شود. شرکت‌های داروسازی داروهای دیگری را نیز برای این بیماری طراحی کرده‌اند که هنوز در مراحل آزمایشی قرار دارند.

به نوشته سایت مرکز تحقیقات رابرت پاکارد بیماری ALS در دانشگاه جان هاپکینز بیشتر افرادی که به ALS مبتلا می‌شوند در سنین 40 تا 75 سالگی و اکثریت آنها بالای 60 ساله هستند، اما ممکن است افراد جوان نیز به این بیماری مبتلا شوند. بیماری ALS پدیده ای نسبتاً نادر است  که از هر 100 هزار نفر سالانه 2 نفر به آن مبتلا می‌شوند. این بیماری در مردان اندکی بیشتر از زنان شایع است. تعداد مبتلایان به بیماری ALS پنج بار بیشتر از بیماری هانتینگتن است و آمار  افراد مبتلا به MS تقریباً دو برابر آمار افراد مبتلا به ALS است. این بیماری در سراسرجهان شایع است و تفاوت معناداری از لحاظ نژادی، قومی و محدوده‌های اجتماعی-اقتصادی در آمار افراد مبتلا به ALS دیده نمی‌شود.

حدود 50 درصد افراد مبتلا به بیماری ALS دست‌کم تا دو سال از تشخیص آن زنده می‌مانند؛ 20 درصد بیش از پنج سال و تا 10 درصد آنها بیش از 10 سال می‌توانند به زندگی ادامه دهند.