
اکونومیست در تازهترین گزارش سالانه خود با عنوان «جهان پیشرو ۲۰۲۷»، ۱۰ روند مهم سیاسی، اقتصادی و فناوری سال آینده را بررسی کرده است؛ از آغاز رقابت جانشینی دونالد ترامپ و پیامدهای جنگ ایران تا خطرهای مالی، تحولات اقلیمی و گسترش هوش مصنوعی.
به گزارش روز نو تام استندیج، نویسنده این گزارش، انتظار ندارد رئیسجمهور آمریکا آرام و بیسروصدا کنار بنشیند. او برای توصیف رفتار احتمالی ترامپ در سال ۲۰۲۷، به جای «اردک لنگ»، تعبیر «پرنده خشمگین» را انتخاب کرده است.
تام استندیج، معاون سردبیر اکونومیست و سردبیر مجموعه سالانه «جهان پیشرو»، روزنامهنگار و نویسنده بریتانیایی است که هفت کتاب تاریخی، ازجمله «تاریخ جهان در شش لیوان» را نوشته است. او در مقدمه گزارش خود از جهانی مینویسد که تحولات شگفتآور فناوری دیگر به آیندهای دور تعلق ندارند، داروهای کاهش وزن در حال تغییر رفتار مصرفکنندگان هستند، مدلهای هوش مصنوعی رفتارهای پیشبینینشدهای نشان میدهند و حتی طرح استقرار مراکز داده در فضا جدیتر شده است.
۱ دوران پس از ترامپ
انتخابات میاندورهای آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶، رقابت بر سر جانشینی دونالد ترامپ را وارد مرحله تازهای کرده است. با قرارگرفتن هر دو مجلس کنگره در اختیار دموکراتها، توجه جمهوریخواهان به انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ و آینده سیاسی حزب معطوف میشود. استندیج پیشبینی میکند ترامپ برخلاف تصور رایج درباره رئیسجمهورهای سالهای پایانی قدرت، نهتنها منفعل نخواهد شد، بلکه برای حفظ نفوذ و شکلدادن به میراث سیاسی خود، به اقدامات جنجالی بیشتری روی خواهد آورد. صدور فرمانهای اجرائی تازه، درگیریهای حقوقی، تغییر نام مکانهای جغرافیایی، اجرای طرحهای ساختمانی پرهزینه و حتی ماجراجوییهای نظامی ازجمله اقداماتی است که اکونومیست انتظار دارد در دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ شدت بگیرند.
۲ پسلرزههای جنگ ایران
جنگ آمریکا و ایران، از نگاه اکونومیست، یکی از مهمترین عوامل بیثباتی بینالمللی در سال ۲۰۲۷ خواهد بود. این نشریه چشمانداز پایان روشن و قطعی مناقشه را بعید میداند و معتقد است پیامدهای جنگ، فراتر از خاورمیانه ادامه خواهد یافت.
استندیج در ارزیابی انتقادی خود، جنگ ترامپ را تصمیمی نادرست توصیف میکند که جایگاه بینالمللی آمریکا را تضعیف کرده است. به اعتقاد او، فقدان تصمیمگیری و جدیت و اقتدار لازم از سوی ترامپ در جنگ باعث شده متحدان واشینگتن دیگر مانند گذشته به آمریکا اعتماد نداشته باشند و دشمنان آن نیز ترس سابق را از دست دادهاند.
تغییر آرایش سیاسی منطقه، جابهجایی مسیرهای انتقال انرژی و تهدید امنیت غذایی از مهمترین پیامدهای مورد اشاره اکونومیست هستند. این نشریه همچنین پیشبینی میکند دولت در ایران کنترل داخلی خود را سختگیرانهتر کند.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، فائو، در سپتامبر ۲۰۲۶ هشدار داد که تنگه هرمز در شرایط عادی مسیر انتقال ۲۰ تا ۳۰ درصد کود شیمیایی معاملهشده در جهان است. اختلال در این مسیر میتواند تولید محصولات کشاورزی و عرضه مواد غذایی در سال ۲۰۲۷ را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه در کشورهای وابسته به واردات کود در آفریقا و آسیا.
۳ باز هم گرمترین سال تاریخ
اکونومیست انتظار دارد سال ۲۰۲۷ رکورد تازهای در گرمای جهانی ثبت کند. تقویت پدیده النینو، بهخصوص در صورت تبدیلشدن آن به یک النینوی بسیار شدید، میتواند موجهای گرما، خشکسالی، آتشسوزی جنگلها و نوسانهای شدید آبوهوایی را افزایش دهد.
مرکز پیشبینی اقلیمی آمریکا در گزارش ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، احتمال تداوم النینوی قوی تا بسیار قوی در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ را بیش از ۷۹ درصد اعلام کرده است. این پیشبینی، خطر رویدادهای شدید اقلیمی را تقویت میکند، اما به معنای وقوع قطعی تمام آنها نیست.
بر اساس گزارش نوامبر ۲۰۲۶ آژانس بینالمللی انرژی، ظرفیت جهانی انرژیهای تجدیدپذیر طی سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ نزدیک به چهارهزارو ۸۰۰ گیگاوات افزایش خواهد یافت. این روند تا حد زیادی با تلاش کشورها برای کاهش وابستگی به واردات انرژی و نوسان قیمت سوختها ارتباط دارد.
۴ گسترش واکنشهای منفی به هوش مصنوعی
پیشرفت سریع هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ با افزایش نگرانیهای سیاسی، مالی و امنیتی همراه خواهد بود. اکونومیست هشدار میدهد استقراض بیشتر شرکتهای فعال در این صنعت و قراردادهای پیچیده و غیرشفاف، خطر اصلاح شدید قیمت داراییها یا سقوط بازار مرتبط با هوش مصنوعی را افزایش میدهد.
توانایی بیشتر مدلهای هوش مصنوعی همچنین میتواند موج تازهای از حملات سایبری ایجاد کند. دولتها و شرکتها نیز نسبت به وابستگی زنجیره تأمین این فناوری به تعداد محدودی کشور و تولیدکننده حساستر خواهند شد. با این حال، اکونومیست نگرانی درباره نابودی گسترده مشاغل و بخشی از پیامدهای زیستمحیطی هوش مصنوعی را بزرگتر از شواهد موجود ارزیابی میکند.
پژوهش دانشگاه استنفورد با دادههای اشتغال آمریکا تا ژوئن ۲۰۲۶ نیز نشانهای از حذف گسترده مشاغل در کل اقتصاد پیدا نکرده است. در مقابل، بررسی مؤسسه امریکن اینترپرایز درباره زیرساخت هوش مصنوعی، فشار واقعی مراکز داده بر ظرفیت برق و شبکه انتقال را برجسته میکند.
۵ راست پوپولیست اروپا
انتخابات ریاستجمهوری فرانسه در آوریل و می ۲۰۲۷، یکی از مهمترین آزمونهای سیاسی اروپا خواهد بود. مارین لوپن، چهره برجسته حزب اجتماع ملی، پس از تحولات قضائی سال ۲۰۲۶ بار دیگر برای ریاستجمهوری نامزد شده و از شانس درخور توجهی برای پیروزی برخوردار است. اکونومیست هشدار میدهد پیروزی لوپن میتواند همکاری فرانسه و آلمان، دو قدرت اصلی پیشبرنده اتحادیه اروپا را با دشواری روبهرو کند.
نگرانی دیگر، وضعیت مالی فرانسه است. بدهی سنگین دولت و کسری بودجه، از هماکنون توجه سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه را جلب کردهاند.
۶ فشار بازار اوراق قرضه
مشکلات مالی دولتها به فرانسه محدود نیست. اکونومیست معتقد است افزایش هزینههای عمومی، سرمایهگذاری عظیم در زیرساخت هوش مصنوعی و بازگشت فشارهای تورمی ناشی از قیمت انرژی، هزینه استقراض را در کشورهای ثروتمند بالا میبرد. افزایش نرخ بازده اوراق قرضه دولتی، تنها به بودجه دولتها فشار وارد نمیکند؛ شرکتها و خانوارها نیز با هزینه بیشتر تأمین مالی و دریافت وام مواجه میشوند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش اکتبر ۲۰۲۶ پیشبینی کرده است رشد اقتصادی جهان از ۳.۱ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۳.۴ درصد در سال ۲۰۲۷ برسد. با وجود این، تورم جهانی در سال آینده همچنان حدود ۴.۱ درصد پیشبینی شده است. این نهاد همچنین هشدار داده بدهی عمومی جهان تا سال ۲۰۳۰ از معادل صد درصد تولید ناخالص داخلی جهانی عبور خواهد کرد.
اکونومیست معتقد است ادامه همزمان بدهی سنگین، هزینه بالای استقراض و فشار تورمی پایدار نخواهد بود و سرانجام میتواند به بروز بحرانی در بخشی از نظام مالی منجر شود؛ هرچند زمان و محل چنین بحرانی مشخص نیست.
۷ ضربالاجل تایوان
سال ۲۰۲۷ مدتهاست در محاسبات نظامی مربوط به تایوان اهمیت ویژهای دارد. بنا بر گزارشهای پیشین اطلاعاتی آمریکا، شی جینپینگ از ارتش چین خواسته است تا آن سال برای اجرای احتمالی عملیات تصرف تایوان آمادگی لازم را داشته باشد.
اکونومیست با اشاره به تجربه جنگهای اوکراین و ایران، معتقد است فناوریهای جدید، بهویژه سامانههای ارزانتر و بدون سرنشین، توان قدرتهای کوچکتر را برای مقاومت در برابر ارتشهای بزرگ افزایش دادهاند. با این حال، آمادگی نظامی با تصمیم سیاسی برای آغاز جنگ تفاوت دارد. ارزیابی اطلاعاتی آمریکا در مارس ۲۰۲۶ تصریح کرده است رهبران چین در آن مقطع برنامه مشخصی برای حمله به تایوان در سال ۲۰۲۷ نداشتهاند.
استندیج احتمال میدهد پکن میان اقدام نظامی و انتظار برای انتخابات تایوان در سال ۲۰۲۸ مردد بماند.
۸ اثر اوزمپیک
داروهای کاهش وزن، ازجمله اوزمپیک و داروهای مشابه، در حال تغییر الگوی مصرف هستند. اکونومیست معتقد است افرادی که وزن زیادی کم کردهاند، ممکن است بخشی از درآمد خود را صرف خرید لباس، محصولات زیبایی، ورزش و بازسازی سبک زندگی کنند؛ پدیدهای که از آن با عنوان «خرید جبرانی» یاد میشود.
پژوهش شرکت مشاورهای پیدبلیوسی در سال ۲۰۲۶ نشان داده است ۷۳ درصد مصرفکنندگان فعلی این داروها تغییر محسوسی در سایز لباس خود گزارش کردهاند و ۲۶ درصد گفتهاند هزینه بیشتری برای پوشاک صرف میکنند.
موفقیت داروهای کاهش وزن همچنین علاقه شرکتهای داروسازی به درمانهای مرتبط با افزایش طول عمر را تقویت کرده است. البته آثار احتمالی این داروها بر طول عمر سالم، همچنان موضوع پژوهش است و نباید آنها را یک دستاورد مثبت و قطعی پزشکی دانست.
۹ ارزانترشدن پرتابهای فضایی
فضا در حال تبدیلشدن به عرصه تازهای برای رقابت تجاری و فناوری است. اکونومیست پیشبینی میکند موشک عظیم استارشیپ شرکت اسپیسایکس در سال ۲۰۲۷ پرتاب منظم ماهوارهها را آغاز کند و شرکتهای چینی نیز توانایی خود را در بازیابی و استفاده مجدد از بخشهای موشک به نمایش بگذارند.
اسپیسایکس در نوامبر ۲۰۲۶ با بازگرداندن موفق بخش بالایی استارشیپ از مدار زمین، به دستاورد فنی مهمی رسید؛ اگرچه استفاده مجدد کامل از تمام بخشهای سامانه هنوز تحقق نیافته است.
کاهش هزینه پرتاب میتواند ساخت ایستگاههای فضایی خصوصی را تسهیل کند. شرکت وست نیز پرتاب ایستگاه فضایی تجاری «هیون-۱» را برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی کرده است.
استندیج حتی ساخت مراکز داده در مدار زمین را ایدهای میداند که با ارزانترشدن دسترسی به فضا، دیگر به اندازه گذشته دور از ذهن نیست.
۱۰ بازآفرینی هالیوود
سال ۲۰۲۷ برای هالیوود با بازگشت مجموعههای سینمایی مشهور همراه خواهد بود. پنجاهمین سالگرد «جنگ ستارگان»، زمینه اکران دوباره نسخه اصلی این فیلم و عرضه اثر تازهای از همین مجموعه را فراهم کرده است. بر اساس برنامه اعلامشده شرکت دیزنی، فیلم اصلی محصول ۱۹۷۷ در ۱۹ فوریه ۲۰۲۷ دوباره اکران میشود و فیلم تازه «جنگ ستارگان: استارفایتر» در ۲۸ میبه سینماها میرسد. مجموعه «انتقامجویان» نیز بازمیگردد و تولید فیلم تازه جیمز باند در دستور کار قرار دارد.
اکونومیست در عین حال به موفقیت فیلمهای کمهزینه ساختهشده توسط یوتیوبرها هم اشاره میکند؛ آثاری که این پرسش را برای صنعت سینما مطرح کردهاند که آیا مخاطبان همچنان خواهان تکرار مجموعههای قدیمی هستند یا بهدنبال تجربههای تازه میگردند؟
استندیج معتقد است «جنگ ستارگان» حتی پس از پنج دهه، با نمایش یک ابرقدرت نظامی که مقابل تجهیزات کوچک و ارزان آسیبپذیر میشود، رباتهایی که مستقل از خواست انسان عمل میکنند و خطرهای ناشی از ضعف امنیت اطلاعات و سرقت دادهها، شباهت درخور توجهی به مسائل جهان سال ۲۰۲۷ پیدا کرده است.