
روز گذشته گادی آیزنکوت، مأمور تشکیل کابینه دولت در اسرائیل اعلام کرد که نشست مذاکراتی با حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو که قرار بود روز چهارشنبه برگزار شود، لغو شده است.
به گزارش روز نو بر اساس گزارش «رای الیوم»، حزب «یشار» به رهبری آیزنکوت در بیانیهای اعلام کرد که نتانیاهو با حمله به شهروندان این رژیم بار دیگر نشان داد که خواهان وحدت نیست. در این بیانیه آمده است که نتانیاهو هرگاه میان منافع و بقای سیاسی شخصی خود از یک سو و حفظ انسجام جامعه صهیونیستی از سوی دیگر قرار میگیرد، همواره بقای خود را انتخاب میکند.
حزب یاشار همچنین اظهارات نتانیاهو درباره احزاب عربی و رفتار تفرقهافکنانه او در مراسم افتتاح کنست را دلیل لغو نشست مذاکراتی با لیکود دانست. در همین حال، وبگاه عبریزبان «والا» به نقل از منابعی گزارش داد نتانیاهو تیمی ویژه برای ناکام گذاشتن تلاشهای آیزنکوت جهت تشکیل کابینه جدید تشکیل داده است. همزمان امیر اوحانا، رئیس کنست اعلام کرد که رأیگیری برای انتخاب رئیس جدید پارلمان رژیم صهیونیستی ۱۷ نوامبر برابر با ۲۶ آبان برگزار خواهد شد. این تصمیم در پی درخواست ۶۷ عضو از اردوگاه مخالفان نتانیاهو اتخاذ شده است.
تنش سیاسی در اسرائیل پس از انتخابات ۲۷ اکتبر وارد مرحله تازهای شده است. آنچه با بنبست انتخاباتی آغاز شد، اکنون به رویارویی آشکار میان دو بلوک رقیب انجامیده و حتی به صحن پارلمان و درگیریهای لفظی خانوادگی کشیده شده است. محور این تنش، تلاش گادی آیزنکوت برای تشکیل کابینه و مقاومت همزمان بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت است.
کنست روز دوشنبه، حدود دو هفته پس از انتخاباتی پرتنش که به هیچیک از دو اردوگاه اصلی اکثریت روشنی نداد، نخستین نشست خود را برگزار کرد که صحنه رویارویی مستقیم نتانیاهو و مخالفانش بود. هنگام سخنرانی نتانیاهو، نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین، سخنان او را قطع کرد و با اشاره به پرونده جنجالی موسوم به «قطرگیت» پرسید: «مشاوران قطری شما چه میشوند؟»
او همچنین خواستار تشکیل کمیته رسمی تحقیق درباره ناکامیهای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ شد. در همین لحظه، همسر نتانیاهو که در ردیف اول نشسته بود، به بنت پاسخ داد و میان آن دو نزاع لفظی شدیدی درگرفت. همسر نتانیاهو خطاب به بنت فریاد زد: «تو با فهرست مشترک عربی نشستهای! بیشرف! خجالت بکش!» ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی نیز به دفاع از نتانیاهو پرداخت و بنت را «بیارزش» خواند. برخی تحلیلگران این صحنه را عمق شکاف درونی در میان دو بلوک قدرت در اسرائیل دانستند.
آیزنکوت که از سوی رئیسجمهور مأمور تشکیل کابینه شده، برای تشکیل دولت گرچه موقعیتی بهتر از نتانیاهو دارد، اما با دشواریهایی روبهرو است؛ در انتخابات کنست بلوک او ۴۸ کرسی را به دست آورد و بلوک نتانیاهو ۵۳ کرسی که هیچکدام به ۶۱ کرسی یعنی نصف به علاوه یک کرسیهای کنست نرسیدند. در این میان، احزاب عرب با ۱۹ کرسی، به وزنه تعیینکنندهای تبدیل شدهاند که پیشتر سابقه نداشته است.
آیزنکوت، اما صریحا اعلام کرد که با احزاب عرب وارد ائتلاف نمیشود، اما این سخن در حد شعار باقی ماند و نشانهها حاکی از آن است که ممکن است آیزنکوت با احزاب عرب برای کنار زدن نتانیاهو ائتلاف کند. در این شرایط فهرست مشترک و حزب رعم، هر دو حمایت خود را از آیزنکوت اعلام کردهاند، بدون اینکه خواستار ورود به دولت شوند. این مدل «حمایت از بیرون» به آیزنکوت امکان میدهد بدون شکستن تعهد خود مبنی بر عدم ائتلاف با احزاب عرب، از ظرفیت سیاسی آنها برای تشکیل دولت اقلیت بهره ببرد.
در این میان، اما آویگدور لیبرمن گفته است که در دولتی که به حمایت احزاب عرب وابسته باشد، مشارکت نخواهد کرد. این موضع، معادلات آیزنکوت را دشوارتر میکند. حاییم رامون، وزیر پیشین اسرائیل، در اینباره گفته است که آیزنکوت باید به جای احزاب عرب، با بنت، دموکراتها و لیبرمن وارد مذاکره شود و «دولت ۴۸ کرسی» تشکیل دهد؛ دولتی اقلیت که از بیرون تحمل شود. اما چنین دولتی بهشدت شکننده خواهد بود. لغو نشست مذاکراتی با لیکود، نشانهای روشن از این واقعیت است که آیزنکوت مسیر تقابل را انتخاب کرده و نه سازش با نتانیاهو.
مواضع نتانیاهو علیه دولت متکی به اعراب و پاسخ تند حزب یشار، فضای مذاکره سیاسی در اسرائیل را به شدت تند کرده است. همچنین نتانیاهو تیم ویژهای برای بررسی تلاشهای آیزنکوت تشکیل داده و از هیچ اقدامی برای حمله به ائتلاف با احزاب عرب فروگذار نمیکند. آنچه مسلم است، این است که سرنوشت کابینه آینده نه در دست نتانیاهو یا آیزنکوت بهتنهایی، بلکه در نحوه تعامل این دو بلوک با ۱۹ کرسی احزاب عرب و شخصیتهایی، چون لیبرمن تعیین خواهد شد؛ معادلهای که هر راهحلی برای آن، هزینهای سنگین برای ثبات سیاسی اسرائیل دارد.