فرارو: شرکت آمریکایی لاکهید مارتین از رهگیر جدیدی با نام «پیایسی-۳ اِج» (PAC-۳ Edge) رونمایی کرده که برای مقابله با تهدیدهای پیشرفته موشکی، از جمله موشکهای هایپرسونیک، طراحی شده است. این سامانه با بهرهگیری از جستوجوگر جدید، موتور موشکی چندپالسی و سامانه کنترل پرواز ارتقایافته، قرار است توان رهگیری اهداف را در برد و ارتفاع بیشتر افزایش دهد. بر اساس برنامه اعلامشده، توسعه و آزمایش این رهگیر از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود و هدفگذاری برای استقرار آن تا سال ۲۰۳۱ است.

با وجود ارتباط این پروژه با خانواده موشکهای پاتریوت، PAC-3 Edge هنوز یک سامانه عملیاتی نیست و در چارچوب برنامه «رهگیر آینده» ارتش آمریکا توسعه مییابد. هدف این برنامه، افزایش توان دفاع موشکی در برابر تهدیدهایی است که بهدلیل سرعت بالا، مسیر پروازی پیچیده یا قابلیت مانور، رهگیری آنها دشوارتر است.
در طراحی رهگیر جدید سه تغییر اصلی در نظر گرفته شده است. نخست، جستوجوگر تازهای است که لاکهید مارتین توسعه داده و برای بهبود شناسایی و رهگیری اهداف پیچیده به کار میرود. دوم، موتور سوخت جامد چندپالسی ساخت شرکت نورثروپ گرومن است که امکان مدیریت بهتر نیروی پیشران در مراحل مختلف پرواز را فراهم میکند. سومین تغییر نیز به سامانه کنترل پرواز مربوط میشود که برای بهبود مانورپذیری و افزایش عملکرد موشک در بردها و ارتفاعات بیشتر ارتقا یافته است.
با این حال، لاکهید مارتین تاکنون سرعت نهایی و برد دقیق PAC-3 Edge را اعلام نکرده است؛ بنابراین نمیتوان مشخصات نسخههای فعلی PAC-3، از جمله PAC-3 MSE، را مستقیماً به مدل جدید نسبت داد. همچنین معرفی این رهگیر به معنای اثبات توانایی آن در رهگیری همه انواع موشکهای هایپرسونیک نیست و ارزیابی عملکرد واقعی آن به آزمایشهای آینده بستگی دارد.
هزینه تولید نیز یکی از نکات مهم این پروژه است. لاکهید مارتین به رویترز گفته هزینه تولید PAC-3 Edge تقریباً در سطح نسخه PAC-3 MSE خواهد بود، اما قیمت دقیق هر فروند از رهگیر جدید هنوز مشخص نشده است. این شرکت همچنین برنامه افزایش ظرفیت تولید خانواده PAC-3 به حدود ۲ هزار رهگیر در سال را دنبال میکند؛ ظرفیتی که به کل خانواده مربوط است و نباید آن را تولید اختصاصی PAC-3 Edge تلقی کرد.
توسعه این سامانه در شرایطی دنبال میشود که جنگهای اخیر، از جمله درگیری با ایران، اهمیت دفاع موشکی و تأمین ذخایر رهگیرها را بار دیگر برجسته کردهاند. عبور برخی موشکها از سامانههای پدافندی نشان میدهد مقابله با حملات پیچیده همچنان چالشبرانگیز است؛ با این حال، نمیتوان همه موشکهای عبوری را هایپرسونیک دانست یا نتیجه گرفت که پاتریوت مشخصاً در برابر این دسته از موشکها شکست خورده است.
در نهایت، کارآمدی PAC-3 Edge به نتایج آزمایشهای آینده، توانایی آن در مقابله با تهدیدهای متنوع و هزینه تولید و استفاده از آن بستگی دارد. این پروژه بخشی از تلاش آمریکا برای توسعه نسل تازهای از رهگیرهاست؛ سامانههایی که قرار است در برابر تهدیدهای پیشرفتهتر، گزینههای بیشتری در اختیار شبکه دفاع موشکی این کشور قرار دهند.