
پاکستان و ترکیه برای حمایت نظامی از عربستان سعودی در برابر حوثیهای یمن، تجهیزات نظامی به این کشور اعزام میکنند. این به معنی فعال سازی پیمان دفاع مشترک مکه است.
به گزارش روز نو، نشست اضطراری "کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی ائتلاف مکه" دیروز دوشنبه در شهر ریاض پایتخت عربستان سعودی برگزار شد. در این نشست وزیران خارجه و دفاع سه کشور عضو پیمان دفاعی مکه یعنی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان حضور داشتند.
پیمان دفاعی مکه پیش از این با هدف حمایت نظامی این سه کشور از یکدیگر تاسیس شد و شبیه ناتو است.
در روزهای اخیر، حملات حوثیهای یمن / انصارالله علیه عربستان سعودی شدت گرفته است. همزمان حملات عربستان سعودی علیه مناطق تحت کنترل دولت انصارالله نیز افزایش یافته است.
دولت انصارالله / حوثیهای یمن میگوید برای شکست محاصره هوایی، دریایی و زمینی عربستان سعودی علیه خود، حملات علیه عربستان سعودی را شروع کرده است.
همزمان در یمن، درگیریها میان دو دولت یمن صنعا (انصارالله - حوثیها - شمالی - مورد حمایت ایران) و دولت یمن عدن (جنوبی - مورد حمایت عربستان سعودی) شدت گرفته است.
نشست ریاض
در پایان نشست ریاض، سه کشور تصمیم گرفتند تعهدات خود در زمینه دفاع مشترک را به صورت فوری وارد مرحله اجرایی کنند.
بر اساس بیانیه مشترک منتشرشده پس از این نشست، کشورهای عضو ائتلاف توافق کردند اقدامات لازم برای تأمین نیروها و توانمندیهای نظامی مورد توافق و استقرار سریع آنها در عربستان سعودی را آغاز کنند.
این تصمیم قرار است مطابق ترتیبات مورد توافق و قوانین داخلی هر یک از سه کشور اجرا شود. هدف آن افزایش آمادگی نظامی، تقویت هماهنگی میان نیروهای مسلح و افزایش توان جمعی برای مقابله با تهدیدها عنوان شده است.
یکی از مهمترین بخشهای تصمیم جدید، تأکید بر مفهوم "دفاع مشترک" است. در بیانیه سه کشور آمده است که امنیت هر یک از اعضا بخشی جداییناپذیر از امنیت جمعی سه کشور محسوب میشود و تبدیل توافق دفاع مشترک مکه به اقدامات عملی، اعتبار تعهدات دفاعی اعضا و توان بازدارندگی آنها را افزایش خواهد داد.
وزیر دفاع عربستان سعودی، خالد بن سلمان، نیز پس از نشست اعلام کرد که اعضای ائتلاف بر فعالسازی اقدامات بازدارندگی جمعی در واکنش به حملات اخیر علیه عربستان و اماکن مقدس توافق کردهاند. او تأکید کرد که کشورهای عضو در برابر حملات علیه عربستان موضعی متحد دارند و اقدامات بازدارنده را در چارچوب ائتلاف مکه دنبال خواهند کرد.
موضوع حملات حوثیها / انصارالله یمن و تهدید علیه عربستان و همچنین اماکن مذهبی از محورهای اصلی نشست بود.
در بیانیه مشترک، عربستان، پاکستان و ترکیه تلاش برای هدف قرار دادن مکه و مدینه و همچنین حملات ادامهدار علیه شهرها، تأسیسات غیرنظامی و مراکز اقتصادی عربستان را به شدت محکوم و هرگونه حمله یا تهدید علیه امنیت و تمامیت ارضی عربستان را رد کردند.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده است که در هفتههای اخیر حملات حوثیها در یمن افزایش یافته و نگرانیهای امنیتی عربستان درباره گسترش دامنه درگیریها بالا گرفته است.
رویترز پیش از نشست گزارش داده بود که اعضای پیمان دفاعی مکه قرار است درباره گامهای بعدی در برابر حملات حوثیها و همچنین پیشنهاد مطرحشده برای استفاده از مسیر سیاسی و گفتوگو با این گروه رایزنی کنند.
با این حال، تصمیم جدید لزوماً به معنای آغاز عملیات نظامی تهاجمی علیه حوثیها نیست.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پس از نشست گفت سه کشور درباره نوع حمایتی که میتوان برای دفاع از عربستان ارائه کرد گفتوگو کردهاند و همزمان راههای حل مسئله یمن از طریق گفتوگو و روشهای مسالمتآمیز نیز مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، تصمیم ائتلاف در مرحله نخست بر تقویت دفاع و بازدارندگی و استقرار توانمندیهای نظامی متمرکز شده است.
در بخش دیگری از نشست، سه کشور برای تکمیل ساختار سازمانی ائتلاف نیز تصمیم گرفتند نعمان محمود، سپهبد بازنشسته پاکستانی، را به عنوان نخستین دبیرکل ائتلاف مکه برای یک دوره ۳ ساله منصوب کنند. این انتصاب بخشی از تلاش برای تبدیل توافق دفاعی میان سه کشور به یک ساختار سازمانی و نظامی پایدار است.
اهمیت این تصمیم از آن جهت است که توافق دفاع مشترک مکه که در ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، پاکستان و ترکیه امضا شد، اکنون از مرحله تعهد سیاسی به سمت اجرای عملی حرکت کرده است. رویترز پیش از نشست گزارش داده بود که مطابق این توافق، حمله به یکی از اعضا به عنوان حمله علیه همه اعضا تلقی میشود و سه کشور در حال ایجاد سازوکارهای لازم برای عملیاتیکردن این پیمان هستند.
نشست دوشنبه دیروز را میتوان مهمترین گام عملی ائتلاف مکه از زمان شکلگیری آن دانست. عربستان اکنون از حمایت رسمی پاکستان و ترکیه برای تقویت دفاع خود برخوردار است و دو کشور متعهد شدهاند در چارچوب توافق دفاع مشترک، نیروها و توانمندیهای نظامی مورد توافق را برای استقرار در عربستان فراهم کنند. این تحول میتواند معادلات امنیتی منطقه و بهویژه نحوه واکنش کشورهای عضو ائتلاف به تحولات یمن را تحت تأثیر قرار دهد.