موج بازگشت؛ از هنگامه تا گلشیفته
این نخستین بار نیست که نام بازگشت چهره‌های سرشناس به میان می‌آید.
به گزارش روز نو در هفته‌های اخیر، فضای عمومی جامعه شاهد زمزمه‌هایی درباره بازگشت هنرمندان مهاجر بوده است؛ جریانی که با بازگشت چهره‌هایی، چون بیژن مرتضوی، محسن نامجو، قیصر، هنگامه قاضیانی، فاطمه معتمدآریا و برخی دیگر از نام‌های آشنا، رنگ و بوی جدی‌تری به خود گرفته است. در میانه این رفت و آمدها، خبر‌هایی که از گوشه و کنار درباره تلاش‌ها برای تسهیل بازگشت هنرمندانی با مرزبندی‌های مشخص شنیده می‌شود، این سؤال را به طور جدی مطرح کرده: آیا نوبت به «گلشیفته» رسیده است؟
ابهام در سکوت ستاره
انتشار این عکس در این مقطع زمانی، نمی‌تواند صرفاً یک اقدام تصادفی باشد. گلشیفته فراهانی پس از سال‌ها دوری، همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های فرهنگی مهاجر، نمادی از تضاد‌های ناگزیر میان ایران و فضای هنری غرب بوده است. با این حال، انتشار این تصویر همزمان با تغییرات ملموس در فضای سیاسی و اجتماعی کشور، تحلیل‌گران را به این سو کشانده که شاید او در حال تست کردن فضا است. نکته کلیدی در این میان، سکوت خود اوست. فراهانی نه این بازگشت را تأیید کرده و نه تکذیب و همین سکوت، خود به بخشی از «بازی خبری» تبدیل شده است. برخلاف شایعات زرد که گاهی در برخی رسانه‌های غربی (مانند رابطه خصوصی گلشیفته با امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه) مطرح می‌شود، وزن فرهنگی حضور احتمالی او در ایران، فراتر از این حواشی است. موضوع، یک جابه‌جایی ساده نیست؛ بحث بر سر بازگشت بازیگری است که سینمای ایران، او را با فیلم‌هایی، چون «بوتیک» و «درباره الی» و «میم مثل مادر» به یاد دارد و جهان سینما، او را با آثار بین‌المللی‌اش می‌شناسد.
آیا شرایط بازگشت گلشیفته مهیاست؟
واقعیت این است که در فضای پس از تجاوز نظامی آمریکا و اسراییل به خاک ایران و حالا که گرد و غبار نبرد‌ها کمی فرونشسته، حاکمیت و جامعه، هر دو در حال بازتعریف نسبت خود با چهره‌های فرهنگی خارج از کشور هستند. حضور هنرمندان در داخل، اگر با رویکرد کارآمدی فرهنگی و تولید آثار هنری همراه باشد، می‌تواند به جای یک چالش امنیتی، به یک فرصت اجتماعی تبدیل شود. بازگشت احتمالی گلشیفته اگر رخ دهد یک آزمون بزرگ برای هر دو سو خواهد بود؛ هم برای او که باید جایگاه هنری خود را در وطن بازخوانی کند و هم برای ساختار فرهنگی کشور که آیا آمادگی پذیرش چهره‌هایی با استاندارد‌های جهانی و سوابق متفاوت را دارد یا خیر؟
حرف آخر
به گزارش بادبان، انتشار این پست از سوی گلشیفته، فارغ از اینکه به بازگشت ختم شود یا نه، یک پیام مهم دارد: «تهران هنوز بخشی از حافظه اوست». تهران، شهری است که ستاره‌ها در آن متولد می‌شوند و شاید حالا، در فصل جدید پس از طوفان‌ها، دوباره آماده میزبانی از فرزندان دیروز خود باشد. آیا باید منتظر یک بازگشت جنجالی باشیم؟ پاسخ این سؤال شاید در روز‌های پیش‌رو و در قاب عکس‌های بعدی او نهفته باشد.
