به نظر میرسد قیمت دلار قصد ایستادن ندارد چرا که بازار آزاد ارز در روزهای ابتدایی مهرماه، باز هم ملتهب شد و قیمت دلار رکوردهای جدیدی را ثبت کرد.
در ۶ ماه گذشته، دلار از حدود ۱۷۰ هزارتومان خود را به کانال ۲۰۰ هزارتومانی رساند. در روزهای ابتدایی برخی گمان میکردند که ممکن است قیمت دلار از کانال ۲۰۰ هزارتومانی به قیمتهای کمتر، ریزش کند و «گرد و خاک» دلار ۲۰۰ هزارتومانی موقت باشد، اما واقعیت بازار، این تحلیلها را باطل کرد و دلار در این کانال، ماندگار شد. در روزهای ششم و هفتم مهرماه روند افزایش قیمت در بازار ارز باز هم شدت گرفت و ارز آمریکایی از کانال ۲۳۰ به کانال ۲۵۰ هزارتومانی رسید؛ عصر سهشنبه در لحظه نگارش این گزارش نیز، بین ۲۵۳ تا ۲۵۴ هزارتومان نوسان داشت.
به گزارش روز نو از آنجا که قیمت دلار و نرخ ارز، یکی از مولفههای مهم اقتصاد کلان است و در ایران نیز این نرخ میتواند پیشران افزایش تورم باشد، بررسی سناریوهای پیشروی دلار تا پایان سال به یکی از الزامات این روزهای اقتصاد کشور تبدیل شده است.
حساسیت بیشتر بازار به اخبار سیاسی
بازتاب شرایط سیاسی، و به خصوص اخبار مربوط به مذاکرات و جنگ در بازارهای مالی، دیگر جزو بدیهیات اقتصاد ایران است، اما در این روزهایی که به انتخابات میاندورهای آمریکا نزدیک میشویم، حساسیت خبرهای سیاسی هم افزایش پیدا کرده و برخی کارشناسان اعتقاد دارند که در این شرایط، بازارهای مالی هم تبعیت بیشتری از اخبار سیاسی دارند.
در گزارش رویداد ۲۴ از افزایشهای اخیر قیمت دلار، آمده است: «بازار ارز از یک سو تحت تأثیر تورم مزمن و کاهش قدرت خرید ریال قرار دارد و از سوی دیگر، محدودیت دسترسی به منابع ارزی، تحریمها و نااطمینانی درباره درآمدهای ارزی کشور بر انتظارات فعالان اقتصادی اثر میگذارد. در چنین شرایطی، هرگاه چشمانداز سیاسی تیرهتر شود، تقاضای احتیاطی برای ارز و طلا نیز میتواند افزایش پیدا کند. بخشی از خانوارها و فعالان اقتصادی تلاش میکنند دارایی خود را از ریال به داراییهایی منتقل کنند که تصور میکنند در برابر تورم ارزش خود را بهتر حفظ میکنند. به همین دلیل، بازار ارز در ایران فقط به عرضه و تقاضای واقعی تجارت خارجی واکنش نشان نمیدهد؛ انتظار درباره آینده نیز به یکی از عوامل مهم تعیینکننده قیمت تبدیل شده است.»
از سوی دیگر، بسیاری از کارشناسان معتقدند که در تحلیل بازار ارز، نباید تنها به متغیرهای خارجی توجه کرد بلکه باید تحلیل درستی هم از شرایط داخلی اقتصاد داشت. در گزارش یاد شده در این باره آمده است: «در تحلیل جهش دلار، تحریم و تنش خارجی مهماند، اما همه ماجرا نیستند. اقتصاد ایران سالهاست با تورم بالا، کسری بودجه، رشد نقدینگی و ناترازیهای ساختاری روبهروست. حتی اگر یک گشایش سیاسی کوتاهمدت باعث کاهش نرخ ارز شود، بدون تغییر در این متغیرها، حفظ ثبات ارزی دشوار خواهد بود. به همین دلیل، دو سناریو را باید از یکدیگر تفکیک کرد: کاهش مقطعی قیمت ارز در واکنش به یک خبر سیاسی و تغییر پایدار روند بازار. اولی میتواند با یک خبر مثبت رخ دهد؛ دومی به اصلاح مجموعهای از عوامل اقتصادی نیاز دارد.»
ارزش واقعی دلار ۲۰۰ هزارتومان است
یک کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره تحلیل خود از وضعیت روزهای اخیر بازارها، اظهار کرد: کل نقدینگی کشور در ابتدای سال، به گفته بانک مرکزی، حدودا ۱۵ هزار و ۶۰۰ همت بوده است. چند روز گذشته آقای همتی اعلام کرد که نقدینگی رشد کرده و در حال حاضر، کل نقدینگی کشور حدود ۲۰ هزار همت است.
سجاد بوربور تاکید کرد که رشد اخیر نقدینگی ارزش دلار را، اما بر روی کاغذ و در سطح تئوری، به حوالی ۲۰۰ هزارتومان رسانده، اما قیمت دلار در بازار آزاد، به ۲۵۳ هزارتومان رسیده است.
او یادآور شد: قبل از عید، دلار از محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزارتومان بهراحتی به ۱۹۰ هزارتومان هم رسید و در همان زمان، ارزش دلار بر کاغذ، ۱۵۰ هزارتومان بود. این موضوع قیمت دلار را به اصطلاح «پیشخور» کرد و باعث شد که ارز آمریکایی در بازه زمانی ۶ ماهه، بین ۱۵۰ تا ۱۹۰ هزارتومان نوسان کند.
در نتیجه قطع مراودات مالی با امارات و اذعان به تحدید منابع ارزی و صادرات توسط مقامات کشور، دلار در یک هفته از ۲۰۰ هزارتومان به ۲۲۲ هزارتومان رسید و یک هیجان به بازار وارد شد. اکنون نیز هیجان بر بازار غلبه کرده که قیمت دلار به ۲۵۳ هزارتومان رسیده در صورتی که ارزش واقعی آن ۲۰۰ هزارتومان است
علل فرارفتن دلار از ۲۰۰ هزارتومان
این تحلیلگر بازار ارز درباره علل جهش قیمتی دلار و رسیدن آن به کانال ۲۰۰ هزارتومانی، بیان کرد: زمانی که امارات اعلام کرد مراودات مالی خود را با ایران قطع میکند، شاهد آن بودیم که دلار از ۱۹۰ هزارتومان، یک پله بالا آمد و وارد کانال ۲۰۰ هزارتومان شد.
بوربور با اشاره به اذعان رئیسجمهور و رئیس بانک مرکزی به نبود صادرات و محدود شدن منابع ارزی، افزود: البته این اظهارات هم موجب
شد تا سوالاتی شکل بگیرند؛ در عملکرد ماهانه شرکتهای بورسی میتوان مشاهد کرد که صادرات شرکتها برقرار و حتی مطلوب بوده است.
اما اینکه چرا مقامات اعلام کردند صادرات و منابع ارزی کشور تحدید شده است؛ پرسشی است که اکنون نمیتوان پاسخ دقیقی به آن داد!
سجاد بوربور در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: اگر یک رویداد مثبت سیاسی حاصل شود، دلار کاملا پتانسیل ریزش دارد، زیرا در نیمه نخست سال، قیمت دلار باید حدودا نزدیک ۲۰۰ هزارتومان باشد. اکنون محتملترین گزینه این است که در مذاکرات با آمریکا به یک نقطه مشخص برسیم، زیرا تکلیف این مذاکرات تا ۱۲ آبان باید مشخص شود
به گفته او، با اذعان به نبود صادرات و منابع ارزی، دلار در یک هفته از ۲۰۰ هزارتومان به ۲۲۲ هزارتومان رسید و یک هیجان به بازار وارد شد. اکنون نیز هیجان بر بازار غلبه کرده که قیمت دلار به ۲۵۳ هزارتومان رسیده در صورتی که ارزش واقعی آن ۲۰۰ هزار تومان است.
۳ سناریو پیشروی دلار
این کارشناس در ارزیابی خود از وضعیت آینده اقتصادی، گفت: پیشبینی میکنم که تا پایان سال، نقدینگی به حدود ۲۵ هزار همت برسد. رشد اقتصادی در همین حدود منفی ۱۰ درصد باقی بماند و تورم نزدیک به ۳ رقمی داشته باشیم.
بوربور معتقد است: اگر همین فضای خاکستری هم تا پایان سال باقی میماند که واردات و صادرات حداقلی و قطرهچکانی داشته باشیم، قیمت دلار باید تا پایان سال به ۲۵۰ هزارتومان میرسید، اما اکنون در نیمه سال به این رقم بالغ شده است!
او درباره سناریوهای قیمت دلار در آینده، عنوان کرد: اگر یک رویداد مثبت سیاسی حاصل شود، دلار کاملا پتانسیل ریزش دارد، زیرا در نیمه نخست سال، قیمت دلار باید حدودا نزدیک ۲۰۰ هزارتومان باشد. در سناریوی دوم، ممکن است دلار تا قبل از عید، استراحتی داشته باشد و در این ۶ ماه باقیمانده، بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزارتومان نوسان کند. در سناریوی سوم، احتمال رشد بازارها وجود دارد، اما دلار میتواند با شتاب کمتری از بازارهای دیگر، و همچنین با شتاب کمتری نسبت به این ۲ هفته گذشته، رشد داشته باشد.
محتملترین سناریو تعیینتکلیف سیاسی است
این تحلیلگر بازار دلار با تاکید بر اینکه سناریوی دیگری غیر از موارد ذکر شده نمیتوان متصور بود، درباره گزینههای در دسترستر، مطرح کرد: محتملترین گزینه این است که در مذاکرات با آمریکا به یک نقطه مشخص برسیم، زیرا تکلیف این مذاکرات تا ۱۲ آبان باید مشخص شود؛ فشار حداکثری تا ۱۲ آبان برقرار است، زیرا موعد انتخابات میاندورهای آمریکاست. این انتخابات از اهمیت بسیار بالایی برخوردارست به صورتی که نتایج آن حتی میتواند سطح تنش را بالا ببرد.
بوربور ادامه داد: در روزهای گذشته هم دیدیم که آقایان پزشکیان و عراقچی در نیویورک تمایل خود را برای رسیدن به تفاهم، نشان دادند بنابراین احتمال دارد که تا ۱۲ آبانماه، به یک جمعبندی برسیم حتی اگر قبل از این تاریخ هم سطح تنشها افزایش پیدا کند. اگر به این تفاهم برسیم، تحقق سناریوهای اول و دوم از احتمال بیشتری برخوردار میشود.
کارشناس و تحلیلگر بازارهای مالی: ممکن است دلار تا قبل از عید، استراحتی داشته باشد و در این ۶ ماه باقیمانده، بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزارتومان نوسان کند. در سناریوی دیگر، احتمال رشد بازارها وجود دارد، اما دلار میتواند با شتاب کمتری از بازارهای دیگر، و همچنین با شتاب کمتری نسبت به این ۲ هفته گذشته، رشد داشته باشد
او در پایان، در پاسخ به این سوال که «آیا اخبار مثبت سیاسی میتواند قیمت دلار را به زیر ۲۰۰ هزارتومان بازگرداند»، گفت: بله میتوان به این قیمت دست یافت؛ بانک مرکزی حتی میتواند قیمت دلار را به ۵۰ هزارتومان هم برساند، اما باید پرسید آیا این قیمتها ماندگار هستند؟ پاسخ خیر است و قیمتها باز در ظرف چند روز به رقم واقعی خود بازمیگردند. وقتی ارزش دلار به ۲۰۰ هزارتومان رسیده باشد، قیمت نیز بهسرعت خود را به ارزش واقعی نزدیک میکند.
