تلاشهای قطر برای نزدیک کردن ایران و آمریکا و پیدا کردن راهی برای پایان جنگ، تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است. منابع مطلع از مذاکرات میگویند تهران و واشنگتن همچنان بر مواضع اصلی خود پافشاری میکنند و اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران، تحریمها و باز شدن تنگه هرمز ادامه دارد.
به گزارش آکسیوس، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک چند ساعت با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و تیم او گفتوگو کرد. محور مذاکرات، یک پیشنهاد دوصفحهای قطر برای نزدیک کردن مواضع دو طرف بود؛ پیشنهادی که قرار بود هم خواسته ایران برای پایان محاصره دریایی آمریکا و هم درخواست واشنگتن برای امتیازهای هستهای از تهران را پوشش دهد.
اختلاف اصلی بر سر چیست؟
آکسیوس مدعی شده ایران خواستار رفع محاصره دریایی، کاهش تحریمها و آزاد شدن داراییهای بلوکهشده خود است و اعلام کرده در صورت فراهم شدن این شرایط، میتواند روند بازگشایی تنگه هرمز و مذاکرات هستهای را دنبال کند.
در مقابل، دولت آمریکا تأکید دارد که هر توافقی باید شامل تعهدات مشخصی درباره برنامه هستهای ایران باشد. واشنگتن میخواهد پیش از ارائه امتیازات، شاهد اقدامات مشخص تهران در زمینه هستهای باشد.
آکسیوس نوشت: ایران همچنین معتقد است اجرای تعهدات باید از سوی آمریکا آغاز شود. به گفته منابع مطلع، تهران اعلام کرده تنها پس از بازگشت آمریکا به تفاهمنامه ماه ژوئن حاضر است درباره امتیازهای هستهای گفتوگو کند.
اختلاف حتی درباره پیشنهاد آمریکا
روز دوشنبه گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه دولت ترامپ آماده است در صورت پیشرفت ایران در پرونده هستهای، بخشی از تحریمها را کاهش دهد و داراییهای بلوکهشده ایران را آزاد کند.
اما دونالد ترامپ این گزارشها را رد کرد و گفت هیچ پیشنهادی برای کاهش تحریمها یا آزادسازی داراییهای ایران ارائه نکرده است. رویترز نیز گزارش داده که در حالی که برخی مقامهای آمریکایی از مذاکرات مثبت و سازنده صحبت کردهاند، ترامپ تأکید کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
قطر همچنان میانجی است
قطر در روزهای اخیر تلاش کرده پیامهای تهران و واشنگتن را به یکدیگر منتقل کند. مقامهای قطری میگویند همچنان در حال تلاش برای ایجاد زمینه یک توافق هستند، اما فاصله دو طرف بر سر مسائل اصلی زیاد است.
عراقچی نیز پس از دیدار با میانجیهای قطری اعلام کرد که دو طرف درباره راههایی برای اجرای شروط ایران گفتوگو کردهاند و قرار است پیشنهادهای قطر به طرف آمریکایی منتقل شود.
در کنار قطر، پاکستان و مصر نیز در تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش نقش داشتهاند.
بنبست مذاکرات در شرایطی رخ داده که جنگ میان ایران و آمریکا وارد ماههای طولانی خود شده و تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین نقاط اختلاف است. در همین حال، آمریکا فشار اقتصادی بر ایران را افزایش داده و روز سهشنبه ۱۰ فرد و نهاد را به اتهام کمک به زنجیره تأمین نظامی ایران تحریم کرد.
در چنین شرایطی، میانجیگری قطر همچنان ادامه دارد، اما اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات و مهمتر از آن، پرونده هستهای ایران باعث شده مذاکرات هنوز به نقطه توافق نرسد.
