رشد ۴۱ درصدی درآمد زیر سایه جهش هزینهها؛ بنائیان درباره ترکیب درآمدی بانک پاسخ دهد
به گزارش خبرنگار روزنو،پستبانک در صورتهای مالی سال ۱۴۰۴ از رشد درآمدها سخن میگوید؛ اما وقتی لایههای این درآمد کنار زده میشود، اعدادی ظاهر میشوند که تصویر متفاوتی از عملکرد بانک در دوره مدیریت حمید بنائیان ترسیم میکنند.
مسئله فقط این نیست که درآمد پستبانک چقدر افزایش یافته؛ سؤال مهمتر این است که این درآمد از کجا آمده و بانک برای ساختن آن چقدر هزینه کرده است؟
بررسی ارقام نشان میدهد درآمدهای بانک حدود ۴۱ درصد افزایش یافته، اما همزمان هزینه کارمزد با جهش ۴۰ درصدی و هزینه سود سپردهها با رشد ۲۶ درصدی همراه شده است.
در همین تصویر مالی، سهم درآمد حاصل از سرمایهگذاریها نیز به کمتر از یک درصد ترکیب درآمدی بانک رسیده است.
کنار هم قرار گرفتن این اعداد یک سؤال جدی ایجاد میکند: وقتی هزینهها با چنین سرعتی بالا میروند و سرمایهگذاری سهم ناچیزی در درآمد دارد، کیفیت رشد پستبانک دقیقاً کجاست؟
سرمایهگذاری تقریباً محو شد!
در یک بانک، منابع فقط برای جمعشدن در ترازنامه نیستند؛ هنر مدیریت این است که داراییها و منابع در چارچوب مقررات به درآمد پایدار و قابل اتکا تبدیل شوند.
اما سهم زیر یک درصدی سرمایهگذاری در درآمدهای پستبانک، این بخش را تقریباً به بازیگری حاشیهای در ساختار درآمدی بانک تبدیل کرده است.
اینجاست که مدیریت حمید بنائیان باید پاسخ دهد: چرا سرمایهگذاری نتوانسته سهم معنادارتری در درآمد بانک ایجاد کند؟
آیا این وضعیت نتیجه یک سیاست محافظهکارانه و عامدانه است؟ آیا محدودیتهای قانونی و ساختاری عامل آن بوده؟ یا بازدهی پایین این بخش از ضعف در تخصیص و مدیریت داراییها حکایت دارد؟
بدون پاسخ شفاف به این پرسشها، عدد کمتر از یک درصد نمیتواند بیاهمیت تلقی شود.
هزینهها تقریباً پا به پای درآمد میدوند
روی دیگر صورت مالی شاید مهمتر باشد.
درآمدهای کل ۴۱ درصد بالا رفته، اما هزینه کارمزد نیز ۴۰ درصد جهش کرده است.
فاصله فقط یک واحد درصد است.
البته مقایسه نرخ رشد دو قلم مالی بهتنهایی به معنای برابر بودن مبلغ یا اثر آنها بر سود نیست؛ اما چنین همزمانیای دستکم یک هشدار تحلیلی ایجاد میکند: چه میزان از توسعه فعالیت بانک با افزایش هزینه همراه شده است؟
در کنار آن، هزینه سود سپرده نیز ۲۶ درصد رشد کرده است.
یعنی پستبانک برای تجهیز منابع هزینه بیشتری پرداخت کرده و برای بخشی از خدمات و عملیات خود نیز با رشد قابل توجه هزینه مواجه شده است.
حالا سؤال از مدیریت بانک روشن است:
منابعی که با هزینه بیشتر جذب شدهاند، در کدام بخشها به درآمد باکیفیت تبدیل شدهاند؟
سود هست؛ اما پشت صحنه سود مهمتر است
ممکن است پاسخ مدیران پستبانک این باشد که بانک سودآور است و درآمدهای آن نیز افزایش یافته؛ گزارهای که اصل آن با صورتهای مالی قابل مشاهده است.
اما تحلیل عملکرد یک بانک با دیدن آخرین سطر صورت سود و زیان تمام نمیشود.
سهامدار باید بداند سود بانک چقدر تکرارپذیر است، درآمدها تا چه اندازه متنوعاند، هزینه تجهیز منابع چگونه کنترل میشود و داراییهای بانک با چه بازدهی به کار گرفته شدهاند.
به همین دلیل، مسئله اصلی پستبانک نه وجود سود، بلکه کیفیت موتور تولید این سود است.
بنائیان از بانک جامع میگوید؛ این اعداد چه میگویند؟
این ابهامات زمانی پررنگتر میشود که مدیریت پستبانک از برنامههای توسعهای، افزایش سرمایه و حرکت به سمت بانکداری جامع سخن میگوید.
بانکی که میخواهد بزرگتر شود، ابتدا باید نشان دهد از منابع فعلی خود چگونه ارزش میسازد.
افزایش سرمایه بدون ارتقای بهرهوری منابع، بهتنهایی دستاورد مدیریتی محسوب نمیشود.
اگر قرار است پستبانک فردا منابع و سرمایه بسیار بیشتری در اختیار داشته باشد، سهامداران امروز حق دارند بپرسند:
مدیریتی که سهم سرمایهگذاری در ترکیب درآمدیاش زیر یک درصد قرار گرفته، برای سرمایه بزرگتر چه برنامهای دارد؟
صورت مالی منتشر شده؛ حالا نوبت پاسخ مدیریت است
حمید بنائیان و مدیران پستبانک باید درباره چند عدد مشخص توضیح دهند:
چرا درآمد سرمایهگذاری چنین سهم ناچیزی دارد؟
دلیل جهش ۴۰ درصدی هزینههای کارمزد چیست؟
افزایش ۲۶ درصدی هزینه سود سپرده چه اثری بر هزینه تأمین منابع گذاشته است؟
و مهمتر از همه، چه میزان از رشد ۴۱ درصدی درآمد بانک از محل فعالیتهای پایدار و تکرارپذیر حاصل شده است؟
پستبانک میتواند رشد درآمدهایش را برجسته کند؛ اما صورت مالی فقط محل نمایش اعداد بزرگ نیست. گاهی آنچه در حاشیه جدول قرار گرفته، بیشتر از عدد اصلی درباره کیفیت مدیریت حرف میزند.
