برترینها: چهارشنبه بود که در حاشیه بازیهای آسیایی ناگویا در ژاپن، یک عکس از هنگامه هادیانی، اولین ژیمناستکار خانم تمام این ۴۸ سال اخیر ایران، منتشر شد. او بهعنوان کسی که بعد از ۴۸ سال، حالا با یک پوشش خاص در کاروان جمهوری اسلامی ایران توانسته در مسابقات ژیمناستیک شرکت کند، موقعیت خاصی دارد.
بعد از مسابقه، عکسی از او منتشر شد که در گوشه کادر نشسته بود؛ در واقع به اصطلاح، چمباتمه زده بود، پاهایش را جمع کرده بود و یک خنده سرخوشانه و در عین حال شیطنتآمیز داشت. آن گوشه کادر، سمت مقابل او، یک خانم با چادر مشکی ایستاده بود که مشخص است از اعضای سرپرستی کاروان ایران است؛ با شمایلی کاملاً رسمی و جدی.
چون خود هنگامه هادیانی نشسته و آن خانم ایستاده، نگاه ناظر این تصویر انگار آن خانم را در موقعیتی قرار میدهد که دارد به هنگامه هادیانی نگاه میکند؛ یک نگاه از بالا به پایین، یک نگاه ناظر، یک نگاه قالب.
وضعیت این عکس، چینش این عکس، میزانسن این عکس، جوری است که میشود از آن تفسیرهای نمادین خیلی زیادی کرد.
یک ورزشکار ایرانی، پس از ۴۸ سال، یک خانم ایرانی، موفق شده که در مسابقات ژیمناستیک شرکت کند. اجازه دادهاند با پوشش کامل؛ کامل، سر تا پا با پوشش کامل، و بههرحال با پوششی که شبیه هیچ کشور دیگری نیست و شاید برخی اوقات حتی آزادی عمل آن پوشش ژیمناستیککارها را نداشته باشد.
حالا، پس از مسابقه، آمده در عکسی قرار گرفته که آن عکس تمام وضعیت آن ورزشکار در واقع تحت انقیاد را بهطور واضح فاش میکند.
نشان میدهد که برای اینکه پیشرو باشی در برخی از حوزهها، برای اینکه یکسری راهها را زنده نگه داری، یکسری مسیرها را باز کنی، چقدر در واقع در ایران میتواند مسیر پر از مخاطره باشد.
و حالا آن نگاه ناظر، آن خانمی که با پوشش مطابق الگوهای هنجارهای جمهوری اسلامی حضور دارد و نگاه ناظر او، نشان میدهد که وضعیت چقدر وضعیت دشوار و غیرقابل تفسیری است بعضاً.
این عکس، این چینش، این میزانسن، شاید تا امروز گویاترین چیزی باشد که در چند روز اخیر از وضعیت کشور منتشر شده؛ شاید در خلال یک مسابقه ورزشی باشد، اما در خودش چیزهایی دارد که هزاران حرف نگفته است، بهاصطلاح.
یک تصویر ساده از یک ورزشکار پس از مسابقه؛ اما در همین تصویر ساده، یک ورزشکار ایرانی، یک زن ایرانی، یک لبخند سرخوشانه، یک پوشش خاص، یک ناظر ایستاده در گوشه کادر و فاصلهای که میان این دو وجود دارد، کنار هم قرار گرفتهاند و ناگهان تصویری ساختهاند که فراتر از یک عکس ورزشی میرود.
عکسی که شاید ناخواسته، تمام وضعیت آن ورزشکار را روایت میکند؛ وضعیت زنی که برای باز کردن یک مسیر، برای زنده نگه داشتن یک راه، باید از مسیری عبور کند که در آن، حتی بعد از تمام شدن مسابقه، نگاه ناظر همچنان حضور دارد.
شاید به همین دلیل است که این عکس، بیش از آنکه فقط تصویر یک لحظه بعد از مسابقه باشد، تبدیل به تصویری از یک وضعیت شده است؛ وضعیتی که در آن هزاران حرف ناگفته، در یک میزانسن ساده، خودشان را نشان میدهند.
