دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تندی علیه ایران تاخت و علاوه بر اتخاذ مواضعی بسیار رادیکال از عبارت «نابود میکنم» استفاده کرد که به گفته برخی کارشناسان میتواند خطرناک باشد.
به گزارش روز نو او گفت: «اکنون باید تصمیم مهمی درباره ایران بگیرم که آیا با ایران باید توافق کنیم و اجازه بدهیم که یک کشور بهتر و بزرگتری از هر زمانی در گذشته بسازد؛ شاید یکی از بهترین کشورها در خاورمیانه یا حتی در جهان یا اینکه تصمیم بگیرم جمهوری اسلامی را نابود کنم و چنان با سرعت این کار را میکنم که به آنها فرصتی ندهم که مردم و کشورهای دیگر را بکشند و نابود کنند!
من بر این باورم که میتوانیم پس از انتخابات [میاندورهای کنگره]با آنها توافق کنیم». این سخنان در حالی انجام شد که پیش از آن روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته بود که آمریکا آماده دیدار ترامپ و پزشکیان است و چند روز پیش نیز دونالد ترامپ از ضرورت رسیدن به توافق با ایران گفته بود. برخی باور دارند ترامپ همچنان بر سیاست چماق و هویج اصرار دارد؛ به این معنی که او سطح تهدید را تا میتواند بالا میبرد تا بتواند در مذاکرات امتیازاتی بیشتر دریافت کند، اما برخی دیگر باور دارند تهدیدهای او را باید جدی گرفت و هیچ بعید نیست بعد از انتخابات میاندورهای کنگره، آمریکا علیه ایران بار دیگر حملاتی گسترده را آغاز کند.
حالا پرسش آن است که منظور ترامپ از واژه «annihilate» چیست؟ آیا باید این واژه را معنای تحتاللفظی کنیم به معنی نابود کردن یا آنکه هدف ترامپ از این واژه فراتر از شروع دوباره جنگ است؟ یا آنکه اساسا نباید این دست از تهدیدات تند ترامپ را جدی گرفت و آنها را ذیل مجموعهای از مواضع نامتعارف او قلمداد کنیم؟
ترامپ تهدید به استفاده از بمب اتم کرد
فؤاد ایزدی، تحلیلگر مسائل آمریکا در گفتوگو با «هفت صبح» در پاسخ به این پرسش که در فرهنگ سیاسی، واژه «annihilate» را باید به چه معنایی تعبیر کرد؛ نابود کردن یا فراتر از آن، گفت: «ترامپ از واژه annihilate استفاده کرد که معنای دقیقش محو کردن و پودر کردن است و معنی نابود کردن به نوعی تقلیلدادن آن است. پیش از این نیز گفته بود که تمدن ایران را از بین میبریم یا ایران را به عصر حجر برمیگردانیم که همین معنی را میرساند.
از مجموع سخنان پیشین و سخنرانیاش در مجمع عمومی سازمان ملل میشود چنین برداشت که او به استفاده از بمب اتم کنایه میزند و از منظر سیاسی اگر بخواهیم معنی کنیم، از مجموع سخنان اینچنینی ترامپ میتواند دریافت که او به طور ضمنی تهدید به استفاده از بمب اتم میکند. عجیب هم نیست، زیرا آمریکا و اسرائیل در آدمکشی محدودیت ندارند؛ چنانکه اسرائیل در غزه نسلکشی کرد و بعد از آنکه دادگاه لاهه حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کرد، وزیر خارجه آمریکا گفت که دادگاه لاهه را آجر به آجر از بین میبریم؛ بنابراین سخنان ترامپ در سازمان ملل را نباید یک تهدید عادی نظامی در نظر بگیریم و تهدیدی فرای یک حمله نظامی مرسوم است».
برای ابلاغ هفت شرط سه ساعت زمان لازم بود؟!
او ادامه داد: «این تهدیدهای ترامپ در حالی است که طرف ایرانی هم پاسخ خیلی جدی به این ادبیات نمیدهد و اکنون دیداری هم بین ویتکاف و آقای عراقچی رخ داده است؛ دیداری سه ساعته و گفته شده است که در این دیدار، ایران شروط هفتگانه خود را ابلاغ کرده است که این توضیح، مخاطب را توجیه نمیکند، زیرا هفت شرط ایران که پنهان نبوده و پیش از این رسما منتشر شده است.
طرف آمریکایی گفته است که این دیدار سه ساعت طول کشیده و طرف ایرانی نیز این موضوع را رد نکرده است. پرسش این است که مگر برای ابلاغ هفت شرط سه ساعت زمان نیاز است؟! طرف مقابل از بدترین الفاظ استفاده میکند و تهدید به استفاده از سلاح کشتار جمعی میکند، اما طرف ایرانی با ادبیاتی مواجه است که مضمون آن این است: به تفاهمنامه اسلامآباد برگردید. دنیا متوجه شده است که این تفاهمنامه جدی نبود و کسی قرار نبود آن را اجرا کند. همه این را متوجه شدهاند، اما دستگاه سیاست خارجی ما مدام میگوید آمریکا باید به تفاهمنامه اسلام یا چیزی شبیه آن برگردد».
رفتار سیاسیون ما برای ترامپ قابل پیشبینی است
این تحلیلگر مسائل آمریکا همچنین بیان کرد: «تا انتخابات کنگره نیز چند هفتهای فرصت برای آمریکا ایجاد شده است تا قیمت نفت را کنترل کند و مشکل سیاسی خود را حل کند. اینجا هم ناترازی داریم. ادبیاتی که طرف مقابل دارد و کارهایی که انجام میدهد، به آن سمت هدایت میکند. طرف ایرانی هم نه پاسخ درخوری میدهد و نه طراحی جدیای دارد. طراحی این است که برگردید به تفاهمنامه اسلامآباد. این رویکرد مشکل دارد. زمانی که طرف مقابل از چنین ادبیاتی استفاده میکند، مشکل ایجاد میشود. طرف مقابل هم مدام از ادبیات تند خود استفاده میکند.
برآوردی که طرف آمریکایی از نیروی نظامی ایران دارد، این است که نیروهای نظامی پای کار هستند، موشک نقطهزن و تجهیزات پیشرفته دارند و جانفدا هستند، اما رفتار سیاسیون کشور را هم میسنجند و میبینند اگر فلان مسیر را برویم، سیاسیون ایران چگونه رفتار میکنند. رفتار سیاسیون ایران برای آنها قابل پیشبینی است؛ این رفتار باید عوض شود. آنها حتی ممکن است از همان بمب اتم استفاده کنند و زیرساختها را هم بزنند.
طرف آمریکایی باید متوجه شود که نفت ایران در دسترس نیست. در داخل کشور توصیه میکنند پزشکیان با ترامپ دیدار داشته باشد، اما به جای این فضا، باید ترامپ متوجه باشد که در صورت جنگ با ایران، نه فقط نفت ایران، بلکه نفت و گاز منطقه نیز در دسترس آمریکا و جهان نخواهد بود. این روش درست است. روش غلط این است که با این رفتوآمدها و دیدارها، مشکلات داخلی آمریکا حل شود و بعد ترامپ حمله کند».
ترامپ درباره انتخابات کنگره دروغ میگوید
او درباره آن بخش از سخنان ترامپ که به انتخابات کنگره مربوط میشد، بیان کرد: «ترامپ دروغ میگوید که انتخابات کنگره برایش مهم نیست و تردیدی نیست که اتفاقا به شدت این موضوع برایش اهمیت دارد. اگر جمهوریخواهان در این انتخابات شکست بخورند و در دو سال آینده کنگره بودجه مورد نظر ترامپ را تصویب نکند، او با مشکلاتی جدی مواجه میشود و حتی این احتمال نیز وجود دارد که ترامپ استیضاح شود. هیچکسی در دنیا نیست که در حوزه سیاسی آمریکا کار کرده باشد معتقد باشد که انتخابات کنگره برای ترامپ حیاتی نیست. به نوعی بر سر این مسئله بین همه تحلیلگران حوزه آمریکا در سراسر دنیا اجماع وجود دارد».
ترامپ کل را میخواهد؛ مثل ونزوئلا
ایزدی درخصوص اینکه چه توافقی مطلوب ترامپ است، تشریح کرد: «ترامپ در سخنرانی دیروزش گفت معاملهای که با ونزوئلا انجام شده، در تاریخ بینظیر است. چرا در تاریخ بینظیر است؟ چون میگوید نفت آمریکا دو برابر شده است. معامله خوب از دید ترامپ یعنی اینکه کل هر چیزی را بگیری. آمار آمریکا میگوید ۱۳میلیارد دلار پول نفت ونزوئلا در خزانهداری ونزوئلاست. در ونزوئلا زلزله شد و هنوز ۵۰ هزار نفر مفقود هستند. شبکه الجزیره گزارش کرده است که مردم برای آوردن ماشین آواربرداری باید از جیب خودشان هزینه اجاره آن را پرداخت کنند.
دولت ترامپ برای ظاهرسازی هم دو ماشین آواربرداری نفرستاده است. معامله خوب از دید ترامپ یعنی همین که نفت ونزوئلا را برای خود کنی، اما دو ماشین آواربرداری به آن کشور نفرستی. ۱۲بهمن سال گذشته، رهبری شهید گفتند که آمریکا میخواهد منافع ایران را ببرد. ترامپ هم صراحتا میگوید که نفت ایران را میخواهد. در این شرایط افرادی تمایل دارند با این چنین فردی به تفاهم برسیم؛ فردی که بارها هم از تفاهمها خارج شده و هم در میان مذاکرات حمله کرده است. جالب است در توجیه سخن خود میگویند دیپلماسی هم نوعی مبارزه است؛ در حالی که این شیوه مبارزه نیست، بلکه مسامحه است».
باید همه احتمالا را در ارتباط با ترامپ در نظر بگیریم
امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا نیز در خصوص استفاده ترامپ از واژه «annihilate» به معنای مصطلح «نابود کردن» به «هفت صبح» گفت: «ترامپ گفته است «ترامپ گفت که نابود میکنم، اما اینکه منظورش از نابودی چیست، مشخص نیست. اینکه ایران را به کلی نابود میکند یا تأسیسات هستهای را از بین میبرد یا هر احتمال دیگری مبهم و نامشخص است.
او پیش از این توئیتی هم زده بود که «امشب یک تمدن میمیرد». ترامپ از ایندست سخنان به دفعات مطرح کرده است؛ نه فقط درباره ایران بلکه به یاد داریم در دوره اول ریاستجمهوریاش درباره کره شمالی از عبارت آتش و خشم استفاده کرده بود، اما سه ماه بعد به این کشور رفت و با رهبر کره شمالی ناهار هم خورد! او این حرفها را میزند و خطونشان میکشد تا در داخل به طرفداران خود قوت قلب بدهد و از خارج نیز به طرف مقابل ترس وارد کند. حالا اینکه زیرساختها را بزند یا نزند و اینکه چگونه حمله کند، مشخص نیست، اما مشخص است که در ارتباط با او باید همه احتمالها را در نظر بگیریم؛ حتی استفاده از بمب اتم».
ترامپ تصور میکند بهترین زمان برای حمله بعد از انتخابات کنگره است
او درباره موضوع انتخابات کنگره که در سخنان ترامپ وجود داشت، مطرح کرد: «اینکه انتخابات کنگره به سرنوشت ترامپ گره نخورده است، درست است و اینکه تصور ایرانیها مبنی بر اینکه اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد، دیگر نمیتواند کاری انجام دهد، درست نیست. انتخابات برای ترامپ یک مقطع زمانی است. وقتی گفت بعد از انتخابات، منظورش این نبود که انتخابات سرنوشت را عوض میکند، بلکه صرفا از آن بهعنوان یک مقطع زمانی یاد کرد. او تصور میکند اگر بخواهد جنگ تازهای راه بیندازد، بهترین دورهاش بعد از انتخابات است؛ یعنی حد فاصل سوم نوامبر تا سوم ژانویه».
الگوی مطلوب ترامپ ونزوئلاست
این تحلیلگر مسائل آمریکا در پاسخ به این پرسش که منظور ترامپ از مذاکره و توافق با ایران چه مذاکره و توافقی است، توضیح داد: «اول باید در نظر داشته باشیم که تلاش برای رسیدن به توافق در جریان بوده و هست؛ در میانه جنگ هم مذاکره وجود دارد و ادامه هم خواهد داشت و حتی زمانی که میگوییم با آمریکا مذاکره نمیکنیم، در حال مذاکره هستیم و قهر کردن از مذاکره هم یک تکنیک مذاکراتی است. مذاکره که تکلیفش مشخص است و انجام میشود، اما رسیدن به توافق بحث دیگری است.
من خوشبین نیستم که بتوانیم به توافق برسیم و برای حاصلشدن توافق باید معجزهای رخ دهد! دو طرف باید بازنگری اساسی در مواضع خود داشته باشند. دو طرف باید به این نتیجه برسند که اگر میخواهند به توافق برسند باید مسیر خود را تغییر دهند. اگر تغییر موضع بدهند، احتمالا توافق حاصل میشود، اما اگر تغییر در این دستفرمان رخ ندهد، بسیار بعید است توافقی به وجود آید.
نظام ایالات متحده آمریکا، فارغ از اینکه ترامپ رئیسجمهور باشد یا هر فرد دیگری، از ایران تبعیت میخواهد؛ همانطور که از بقیه کشورها نیز چنین چیزی را میخواهد. تبعیت در همه حوزهها از سیاسی گرفته تا امنیتی، اقتصادی، دیپلماتیک و... الگوی مطلوب ترامپ ونزوئلاست؛ حمله مؤثر برای حفظ کسانی که مخالف مذاکرهاند و آوردن فردی از درون سیستم که موافق توافق است. آمریکا به تغییر نظام ایران فکر نمیکند و از درون میخواهد تغییراتی به نفع خودش را ایجاد کند؛ برخلاف اسرائیل که میگوید اول جمهوری اسلامی برود و بعد ببینیم با چه کسی میتوان صحبت کرد».
اکنون در میانه جنگ قرار داریم
ابوالفتح در پایان در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر آنکه در حال حاضر کفه رسیدن به توافق سنگینتر است یا توافق، گفت: «اکنون جنگ در جریان است و ما وسط جنگ هستیم. قبل از جنگ ۱۲ یعنی پیش از خرداد ۱۴۰۴ میشد پرسید که جنگ میشود یا خیر، اما اکنون در میانه جنگ قرار داریم و گاهی جنگ، پرشدت میشود و گاهی کمشدت. اکنون محاصره دریایی و هوایی وجود دارد و هر چند وقت یکبار حملاتی از سوی دو طرف انجام میشود. محاصره هوایی ما البته با کشورهایی مانند لیبی، عراق و یوگسلاوی فرق دارد، زیرا در آنها منطقه پرواز ممنوع اِعمال شد، اما برای ما فعلا در حوزه مسافربری محدودیت ایجاد شده است. به هر روی اکنون در شرایط جنگی به سر میبریم و باید ببینیم که با توافقی، جنگ به پایان میرسد یا خیر».
