روز سه شنبه ۳۱ شهریور مذاکرات ایران و آمریکا در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با میانجیگری قطر صورت گرفت.
به گزارش روز نو از طرف آمریکا استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر حضور داشتند. طرف ایرانی نیز با عباس عراقچی وزیر خارجه و هیئت ایرانی درگیر بود.
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ابتدا گفت که مقامهای آمریکایی و ایرانی حدود سه ساعت گفتوگو کردهاند و این جلسه را «بسیار خوب» و «بسیار سازنده» توصیف کرد و گفت جلسه دیگری نیز «در آینده بسیار نزدیک» برگزار خواهد شد.
اما نکته مهم این است که ویتکاف بعداً توضیح داد گفتوگوها از طریق میانجیها انجام شده است؛ یعنی دستکم بر اساس روایت او، ویتکاف و کوشنر و هیئت ایرانی الزاماً یک جلسه سهساعته مستقیم و رودررو نداشتهاند و میانجیها در طول روز بین دو طرف در رفتوآمد بودهاند.
روایت ایران از مذاکره با آمریکا
در مقابل، خبرگزاری صداوسیما از دیدار عراقچی و ویتکاف خبر داد و گفت این دیدار به درخواست طرف آمریکایی انجام شده است؛ بنابراین درباره «مستقیم یا غیرمستقیم بودن» مذاکرات، هنوز دو روایت وجود دارد.
خبرگزاری صداوسیما در این زمینه گزارش داده بود که با اصرار نماینده آمریکا دیدار عراقچی با ویتکاف در حاشیه مجمع عمومی برگزار شد.
این خبرگزاری با تایید دیدار عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، نوشت: ابلاغ شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز دلیل پذیرش درخواست ویتکاف برای این دیدار بوده است.
در این گزارش آمده است: مواضع قاطع ایران در این دیدار به نماینده آمریکا ابلاغ شده است.
بنا بر این گزارش، رفع فوری محاصره دریایی، پرداخت فوری همه اموال مسدود شده ایران و پایان جنگ در همه جبهههای مقاومت از جمله شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز است.
روایت ویتکاف از مذاکره با ایران
نماینده ترامپ در مذاکرات با ایران استیو ویتکاف بعد از گزارشها درباره گفتوگو با هیأت ایرانی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، در پیامی در ایکس گفت که مذاکراتی طولانی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از طریق میانجیها که در طول روز میان دو طرف در رفتوآمد بودند، انجام شد.
وی در اشاره به میانجیها افزود «آنها یک دور از گفتوگوها را با موفقیت به پایان رساندند که امیدواریم سازنده و نویدبخش باشد. میانجیها به تلاشهای خود ادامه خواهند داد».
ترامپ همچنین سهشنبه در آغاز دیدار با رهبران کشورهای خلیج فارس در سازمان ملل در سخنانی خطاب به خبرنگاران گفت: «فقط میخواهم این را اعلام کنم که استیو (ویتکاف) و جارد (کوشنر) امروز دیدار بسیار ثمربخشی با میانجیهای ایران داشتند؛ صرفا میانجیها. باید دید چه پیش میآید.»
وی در ادامه مدعی شد: «آنها مدتی است در حال میانجیگری هستند، اما فکر میکنم برای دستیابی به توافق، شتاب و تحرک زیادی وجود دارد. این چیزی است که از همه میشنویم.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبهای گفت که تعامل صورت گرفته با طرف آمریکایی از طریق میانجی قطری بود.
وی افزود «این تعامل با هدف ابلاغ شروط ایران، از جمله خاتمه جنگ در همه جبههها، توقف اقدامات تجاوزکارانه آمریکا، محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، آزادی داراییهای ایران و... صورت گرفت».
بر اساس توضیحات بقایی تعامل با آمریکا از طریق میانجی قطری انجام شده و هدف اصلی، انتقال شروط ایران بوده است.
شروطی که بقایی اعلام کرده عبارتاند از: پایان جنگ در همه جبههها؛ توقف اقدامات نظامی آمریکا؛ پایان محاصره دریایی ایران؛ پایان جنگ اقتصادی/فشار اقتصادی و آزاد شدن داراییهای ایران.
موضوع تنگه هرمز هم یکی از محورهای مهم بوده است. طبق گزارشهای منتشرشده از سوی رویترز و کیودو ژاپن، ایران اعلام کرده اگر آمریکا محاصره دریایی و فشار نظامی را کاهش دهد، امکان بازگشایی تنگه هرمز مطرح خواهد بود.
در گزارشی که رویترز روز سه شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ و پیش از مذاکره ایران و آمریکا منتشر کرده بود، از موضع یک مقام ارشد ایرانی آمده بود که در صورت برداشتن محاصره بنادر جنوبی، ایران میتواند ظرف هفت روز تنگه را بازگشایی کند.
آمریکا رفع محاصره دریایی ایران را نپذیرفت
به گزارش تابناک، مذاکره صورت گرفته در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل پس از یک دوره طولانی تنش و قطع تماس، را میتوان گشایش و فعال شدن دوباره کانال ارتباطی ارزیابی کرد.
اینکه مذاکره سازنده بوده در کلام ترامپ و ویتکاف نمود یافته است، اما ایران میگوید ابتدا باید فشار نظامی، محاصره و اقدامات آمریکا متوقف شود و داراییهای ایران آزاد شود؛ آمریکا نیز همچنان اهداف و شروط خودش را دنبال میکند و بنا بر گزارشهای منتشرشده، درخواست ایران برای رفع محاصره دریایی را نپذیرفته است.
به گزارش العربیه به نقل از یک منبع آمریکایی که در این مذاکرات حضور داشت، واشنگتن درخواست ایران برای لغو محاصره دریایی را رد کرده است.
به گفته این منبع، اختلافنظرها و موانع میان دو طرف همچنان پابرجاست و بخت حصول توافق محدود است.
