مهر شد و تقریباً همه خانوادههایی که دانشآموز دارند، این روزها کمکم به سراغ خرید لوازمالتحریر و وسایل مدرسه میروند؛ اما قیمتها آنقدر افزایش پیدا کرده که بسیاری از خانوادهها توان خرید مانند سالهای گذشته را ندارند.
به گزارش روز نو جهش نرخ ارز باعث شده قیمت مواد اولیه حتی برای تولیدکنندگان داخلی لوازمالتحریر افزایش پیدا کند. در همین حال، تقاضا نیز با افت چشمگیری مواجه شده و قدرت خرید خانوادهها کاهش یافته است. بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند لوازمالتحریر با طرحهای ساده و قیمت اقتصادی خریداری کنند و حتی برخی از آنها توان خرید همه وسایل مورد نیاز را بهصورت یکجا ندارند و مجبورند خرید را مرحلهبهمرحله انجام دهند.
با توجه به افزایش قیمت وسایل ضروری، دانشآموزی که قرار است برای نخستین بار وارد کلاس اول شود، فقط برای خرید وسایل ضروری حدود یک تا یکونیم میلیون تومان هزینه دارد. اگر به این وسایل ضروری، یعنی دفتر، مداد، خودکار، مداد رنگی، کوله و سایر لوازم جانبی را اضافه کنیم، بدون در نظر گرفتن لباس فرم و کفش، هزینه خرید به حدود ۱۳ تا ۱۵ میلیون تومان میرسد
یکی از بزرگترین شوکهایی که والدین این روزها با آن مواجه شدهاند، قیمت دفتر است. قیمت یک دفتر ۲۰۰ برگ اکنون به حدود یک میلیون تومان رسیده است. دفتر ۱۰۰ برگ بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان، دفتر ۸۰ برگ بین ۲۲۰ تا ۳۰۰ هزار تومان و دفتر ۶۰ برگ حدود ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
یک پاککن ساده، یک مدادتراش و یک مداد ساده، در مجموع حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان هزینه دارد؛ در حالی که یک دانشآموز طبیعتاً فقط با یک مداد نمیتواند سال تحصیلی را بگذراند.
قیمت یک خودکار معمولی نیز بین ۶۰ تا ۱۵۰ هزار تومان است. برای خرید یک جامدادی بسیار ساده باید حدود ۷۵ هزار تومان پرداخت کرد. مداد رنگی نیز دیگر کالای ارزانی نیست؛ گفته میشود ارزانترین مداد رنگی ۱۲رنگ حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
هزینه لباس فرم مدارس دولتی هم طبق آخرین آمار منتشرشده، برای مدلهای معمولی حدود یک تا یکونیم میلیون تومان است و در صورت انتخاب کیفیت بهتر، این رقم میتواند تا ۳.۵ میلیون تومان افزایش پیدا کند. لباس فرم مدارس غیردولتی از حدود ۵ میلیون تومان شروع میشود و به بالای ۱۰ میلیون تومان میرسد.
یک جفت کفش ساده مدرسه برای دانشآموز ابتدایی نیز بین یک تا یکونیم میلیون تومان و تا حدود ۲ میلیون تومان هزینه دارد.
در شرایطی که قدرت خرید خانوارها بهشدت کاهش یافته، بسیاری از والدین یا حقوق کامل دریافت نمیکنند یا افزایش درآمد آنها متناسب با تورم نبوده است. از سوی دیگر، افزایش بیکاری نیز فشار اقتصادی بر خانوادهها را بیشتر کرده است. تورم سنگین، بخش بزرگی از درآمد خانوارها را صرف هزینههای ضروری مانند غذا، مسکن و درمان میکند و در نتیجه، خرید لوازم مورد نیاز برای آغاز سال تحصیلی به یک چالش جدی تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، خانوادههایی که دو یا سه فرزند مدرسهای دارند، طبیعتاً با فشار بیشتری مواجهاند و هزینه شروع سال تحصیلی برای آنها چند برابر میشود. در واقع، افزایش تعداد فرزندان در خانواده، بدون تأمین پشتوانه اقتصادی متناسب، باعث شده خانوادههای دارای چند فرزند دانشآموز در آستانه مهر با بحران جدیتری برای تأمین هزینههای مدرسه مواجه شوند.
گزارشها و گفتوگوهایی که با خانوادهها انجام شده هم نشان میدهد که بسیاری از آنها خرید خود را به اقلام ضروری مانند دفتر، مداد و خودکار محدود کردهاند. برخی خانوادهها حتی به فرزندان خود گفتهاند از لباس فرم و کفش سال گذشته استفاده کنند، زیرا امکان خرید مجدد این اقلام برایشان دشوار شده است.
از سوی دیگر، رکود بازار لوازمالتحریر، فصل طلایی فروشندگان این صنف، یعنی روزهای منتهی به مهر، را هم تحت تأثیر قرار داده است. کاهش قدرت خرید و افت تقاضا، نگرانیهایی را درباره ادامه فعالیت واردکنندگان، تولیدکنندگان و فروشندگان لوازمالتحریر ایجاد کرده است.
این وضعیت فقط بازار را تحت تأثیر قرار نمیدهد. نگرانی دیگری که مطرح میشود، تأثیر کاهش قدرت خرید خانوادهها بر کیفیت آموزش و آمادگی دانشآموزان برای آغاز سال تحصیلی است.
از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید باعث شده برخی کارگاههای تولیدی به سمت تولید لوازمالتحریر ارزانتر حرکت کنند. در شرایطی که قیمت مواد اولیه، رنگ و سایر نهادههای تولید افزایش یافته، تولیدکنندگان برای حفظ بازار ناچارند محصولاتی با قیمت پایینتر عرضه کنند؛ محصولاتی که لزوماً از نظر کیفیت، در سطح محصولات گرانتر قرار ندارند.
به این ترتیب، مهر امسال برای بسیاری از خانوادهها فقط آغاز یک سال تحصیلی جدید نیست؛ بلکه آزمونی برای توان اقتصادی آنها در تأمین ابتداییترین نیازهای مدرسه فرزندانشان است.
