هفته گذشته بارشهای شدید در نیمه شمالی کشور ریزش سقف خانهها را به همراه داشت. رخدادی که برخی آن را به وقوع ابر النینو نسبت میدادند، اما احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی میگوید که تاثیر النینو بر بارشهای شمال کشور قابل اثبات نبوده و به این راحتی نمیتوان در رابطه با آن قضاوت کرد. البته او، وقوع بارشهای بیش از نرمال در غرب، جنوب و جنوب غرب کشور تحت تاثیر النینو را قطعی میداند.
به گزارش روز نو چندی است بحث وقوع النینوی بسیار قوی یا همان ابر النینو بر سر زبانها افتاده و برخی بر لزوم آمادگی برای مقابله با تبعات بارشهای بیش از حد، تحت تاثیر این پدیده را تاکید میکنند، اما احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با هفت صبح درباره تاثیر النینو بر ایران توضیح میدهد که آثار این پدیده در کشورمان همواره یکسان نبوده است. به گفته او، از آنجا که دو سوم سطح زمین آب بوده و یک سوم خشکی است، از روی شرایط دمایی آب تا حد زیادی وضعیت گردشهای جوی و سامانههای آب و هوایی پیشبینی میشود.
از آنجا که امسال، سال النینو است، آب پهنه مرکزی اقیانوس آرام و پیرامون خط استوا به شکل ناهنجاری از میانگین بلند مدت گرمتر شده و گرمایش اقیانوس بر سیستمهای جوی اثر میگذارد. به این ترتیب یکسری از پدیدهها در مناطق مشخص دنیا در سالهایی که ال نینو رخ میدهد، نمایان میشود. وظیفه توضیح میدهد که در سالهای النینو، رخداد بارشهای سنگین در منطقه جنوب شرق آسیا شامل شمال استرالیا، فیلیپین و اندونزی کم میشود و به عبارتی این کشورها خشکسالی را تجربه میکنند. برعکس در سالهای لانینا یا فاز سرد، بارندگی آنها خوب میشود.
مشخص نبودن رفتار النینو در جنوب شرق آسیا
به اعتقاد رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی در خاورمیانه و آسیای میانه بین سالهای النینو و لانینا تفاوت وجود دارد، اما این رفتارها بهویژه در جنوب شرق آسیا خیلی شناخته شده و منظم نیست. گاهی در سالهای ال نینو، بارشها خوب است و در برخی سالها بد بوده و خشکسالی حاکم میشود، اما بهطور نسبی در سالهایی که ال نینو رخ میدهد، اغلب بارندگی در جنوب غرب آسیا شامل ایران و کشورهای عربی، وضعیت بهتری پیدا میکند. وظیفه امیدوار است که تحت تاثیر سامانههای جوی، شاهد گذر بیشتر سیستمهای بارشی از شرق مدیترانه به سمت ایران باشیم و همین باعث شود که طی پاییز در جنوب، جنوب غرب و غرب کشور، شاهد بارشهای بهتر نسبت به شرایط نرمال باشیم.
عدم تاثیر النینو بر بارشهای زمستان
به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم هواشناسی، رفتار النینو بیشتر بر بارشهای پاییزه تاثیرگذار بوده و برای زمستان خیلی تعیین کننده نیست. بارشهای فصل زمستان تحت تاثیر تودههای هوایی مناطق دیگر عمل میکنند که خیلی همسو با ال نینو و لانینا نیستند. خاستگاه این دو پدیده، منطقه حاره است، اما پدیدههایی داریم که خاستگاهشان از مناطق قطب شمال یا جنوب است.
ایران که در نیمکره شمالی است، بهخصوص از تودههایی با خاستگاه قطب شمال تاثیر میگیرد. او درباره تاثیرپذیری بارشهای شمال از ال نینو تاکید میکند که پیدا کردن میزان تاثیر این پدیده بر بارشهای شمال خیلی کار سادهای نبوده و در حال حاضر نشدنی است. تنها کاری که میتوان کرد، آن است که آمار بلند مدت بررسی شود و با در نظر گرفتن شاخصهای بلند مدت، رابطه همبستگی بین رخداد ال نینو و بارشهای شهریور شمال را در نظر بگیریم؛ بنابراین بارشهای شمال را اصلا نمیتوان به النینو ربط داد، زیرا در سالهایی که النینو نبوده هم شاهد چنین بارشهایی بودهایم.
