برترینها: در روزهای اخیر، بارشهای شدید و سیلآسا در استانهای گیلان و مازندران، تصویری متفاوت از این منطقه به نمایش گذاشت؛ خیابانهایی که به مسیرهای عبور آب تبدیل شدند، خانههایی که آب به آنها نفوذ کرد و مناطقی که در مدت کوتاهی با خسارتهای جدی مواجه شدند. گزارشها از آبگرفتگی معابر، افزایش سطح رودخانهها و بروز مشکلات زیرساختی در بخشهایی از این استانها حکایت دارد.
تصاویر منتشرشده در فضای مجازی شاید در نگاه اول یادآور شهرهای آبی مانند ونیز باشند؛ اما پشت این قابهای ظاهراً جذاب، واقعیتی تلخ از آسیبپذیری شهرها و روستاهای شمال کشور نهفته است. پرسش مهم اینجاست که چرا منطقهای که قرنها با باران زندگی کرده، امروز تا این اندازه در برابر بارشهای شدید آسیبپذیر شده است؟ آیا تنها شدت بارندگی عامل اصلی این خسارتهاست یا تغییرات در الگوی ساختوساز، توسعه بیبرنامه شهری، کاهش ظرفیت نفوذپذیری زمین و ضعف مدیریت روانآبها نیز نقش دارند؟
در این میان، بسیاری از کاربران فضای مجازی با انتشار تصاویر و روایتهای خود، انگشت اتهام را به سمت برخی ساختوسازهای غیراصولی، حذف معماری سنتی خانههای شمالی مانند شیروانیها و گسترش ساختمانسازی بدون توجه کافی به شرایط اقلیمی نشانه رفتهاند. این ادعاها نیازمند بررسی کارشناسی است، اما بدون تردید سیلابهای اخیر بار دیگر ضرورت توجه به مهندسی ساختوساز، مدیریت شهری و ویژگیهای طبیعی شمال کشور را یادآوری کرده است.
در ادامه، روایتهای کاربران و دیدگاههای مطرحشده درباره دلایل این وضعیت را مرور میکنیم تا ببینیم آیا سیلابهای اخیر صرفاً یک رخداد طبیعی بودهاند یا نتیجه سالها بیتوجهی به اصول توسعه پایدار و ساختوساز متناسب با اقلیم شمال کشور.
طاووس نوشت: یه فیلمهایی از خسارت بارندگی دیشب منتشر شده که واقعا آدم دهنش وا میمونه که این چه جور ساختمون سازی بوده! آپارتمانهای به ظاهر شیک، آب در طبقات مختلف جاری شده! والا این بارندگیها تا ۱۰-۱۵ سال پیش یه چیز معمول در شمال بوده..علت و فلسفه سقف شیروانی در شمال جلوگیری از همین فجایع بود.
سام گیوراد: دلیلش ساده است، در سالهای گذشته و سدههای پیشین فکر و دانش در معماری جای جای ایران، سازگار با شرایط آن بوم بود و دست بچه حاجیها و لاکچریبازها و بساز و بندازها از این امر کوتاه بود و همین معماری شمال ایران از لاهیجان تا گرگان را ممتاز، سازگار و زیبا میکرد.
بهنوش نوشت: عاقبت اعتماد به مغازهی ۱۲ متری که سردرش نوشته هلدینگ بین المللی املاک مهندس فلان فلان زاده تهش میشه خونههایی که بعد از بارون از لای هالوژنهاش آب میریزه.
کاظم: بساز بندازها، بعد از گند زدن به تهران و شهرهای دیگه، هجوم بردند سمت شمال کشور و مشغول ساخت و ساز شدند. بومیهای منطقه هم طبیعتا برای کسب منافع، باهاشون همدل شدن. بدون دانش و بدون شناخت از اقلیم، شروع کردند به ساخت خانه های نامقاوم بر روی شالیزارها. حالا زمان مشخص شدن نتایج فرا رسیده.
دایی: کلاهبردارهایی که تو شمال سقف شیبدار رو حذف کردن و برای زوری فروختن یه طبقه اضافه به اسم روف گاردن گند زدن تو معماری اونجا، حالا تحویل بگیرن. سقف اکثر ویلاها داره میاد پایین. به یارو حرف هم میزدی میگفت اقلیم شمال عوض شده دیگه بارندگی اونجوری نداریم کلا!
داوود: پارسال که یه مدت پیگیر بودم خونه مامانم اینا رو عوض کنیم و یه خونه نوساز بخریم، با دهها مدل از این خونهها برخورد کردم. خونه یک سال ساخت دستگیرههاش زنگ زده بود، چارچوب درش همینطور، سرامیکاش لق لق میکرد، حداقل از یه جهت دیوارش نم داده بود و در کابینتها رو که باز میکردی، سمت متصل به دیوار به خاطر رطوبت کپک زده بود. همهشون هم تو محلههای خوب و بهنسبت گرون بودن. خلاصه چنان کثافتی بود که ترجیح دادیم تو همین خونه ۳۰ سالهشون بمونن چون حداقل از متریالهاش مطمئنیم!
نارگیل: نمیدونم چرا بشر میاد چیزی رو که هزاران یا صدها سال براش کاربردی بوده رو تغییر میده و پسرفت میکنه.این داستان فقط در مورد سقف شیروانی نیست در موارد بسیار دیگهای هم این پسرفت رخ داده.
روباه قرمز: تقریبا 100% مسئولیت مشکلات ناشی از سیل شمال در ساختمانهای مسکونی میبینیم به عهده سیستم نظارت و اجرای مهندسی ساختمان است و هیچ بهانهای پذرفته نیست. تا زمانی که ساخت و ساز یک صنعت سرمایهای باشه و سیستم مهندسی در خدمت سرمایگذار، دانش مهندسی کارآمد نخواهد شد.
و مستر: وقتی همه نخبه های مهندسی مهاجرت کنن و هرچی دانشگاه آزاد و پیام نوره با پذیرش فله ای دانشجو بگیرن همین میشه. خدا رحم کنه هنوز در کلانشهر ها ما زلزله متوسط به بالا هم نداشتیم . با این فاجعه ای که این عزیزان بهم زدن کشته های میلیونی خواهیم داشت.
