برترینها: یک خانه قدیمی و نیمهمتروکه در قزوین که قرار بود به کافه و رستوران تبدیل شود، در جریان بررسیهای اولیه راز جالبی را آشکار کرد؛ بنایی که تصور میشد متعلق به دوره پهلوی است، در واقع ریشه در اواخر دوره قاجار داشت. مرمت این عمارت نه با تخریب و نوسازی، بلکه با کنار زدن لایههایی انجام شد که حدود نیم قرن جزئیات معماری اصیل آن را پنهان کرده بودند.
در میان خانههای قدیمی شهر قزوین، بنایی قرار داشت که سالها آرام و بیسر و صدا روزگار میگذراند؛ خانهای ویلایی با حیاط بزرگ، فضاهای باز و سرپوشیده و معماریای که در نگاه اول بیشتر شبیه خانههای دوره پهلوی به نظر میرسید. همین ویژگیها باعث شد آن را برای تبدیل شدن به یک کافه و رستوران انتخاب کنند، اما بررسیهای دقیقتر مسیر پروژه را تغییر داد.
تیم طراحی در زمان بررسی اسناد و وضعیت سازه متوجه شد قدمت واقعی این ساختمان به اواخر دوره قاجار بازمیگردد؛ یعنی بخشهایی از معماری ارزشمند بنا سالها زیر تغییرات بعدی پنهان مانده بود. در طول چند دهه، تغییرات مختلفی در نمای داخلی و خارجی ساختمان ایجاد شده و بسیاری از جزئیات اصلی آن با لایههایی از گچ و پوششهای جدید پوشانده شده بود.
در پروژه مرمت و بازسازی عمارت ارثیه، به جای آنکه بنا به یک ساختمان کاملاً جدید تبدیل شود، تصمیم گرفته شد ردپای معماری اولیه دوباره آشکار شود. لایههای اضافه که در طول حدود ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته روی بنا ایجاد شده بودند، کنار رفتند تا ساختار اصلی خانه دوباره دیده شود.
یکی از مهمترین بخشهای این پروژه، بازگرداندن قسمتهایی بود که تنها نشانههایی از آنها باقی مانده بود. هشتی ورودی ساختمان که یکی از عناصر مهم معماری خانههای سنتی ایرانی است، از جمله بخشهایی بود که تیم مرمت تلاش کرد آن را بر اساس شواهد باقیمانده بازسازی کند.
در بخشهایی دیگر که امکان بازگرداندن کامل شکل اولیه وجود نداشت، تصمیم گرفته شد آثار باقیمانده بهعنوان بخشی از روایت تاریخی ساختمان حفظ شوند یا با کاربری جدید هماهنگ شوند. به این ترتیب، بنا هم ارزش تاریخی خود را حفظ کرد و هم برای استفاده امروزی آماده شد.
عمارت ارثیه قزوین در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ با طراحی و مدیریت علی موذنی بازسازی شد. امروز این عمارت نمونهای از باززندهسازی بناهای تاریخی است؛ جایی که هدف فقط تعمیر یک ساختمان قدیمی نبوده، بلکه تلاش شده خاطره و هویت معماری آن دوباره به زندگی برگردد.
