برترینها: موج گرمای کمسابقه اروپا در روزهای اخیر، بار دیگر توجه جهان را به پدیده تغییرات اقلیمی و آسیبپذیری جوامع مختلف جلب کرده است. در برخی شهرها، از جمله برلین، دما به نزدیکی ۴۰ درجه سانتیگراد رسیده و تصاویر خودروهای آبپاش پلیس و آتشنشانی که در خیابانها شهروندان را خنک میکنند، به سرعت در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده است.
گزارشها همچنین از ثبت صدها مورد مرگ مرتبط با گرما در کشورهای مختلف اروپایی خبر میدهند؛ اتفاقی که بار دیگر نشان داد حتی کشورهایی با زیرساختهای پیشرفته نیز در برابر تغییرات شدید اقلیمی، آسیبناپذیر نیستند.
اما در ایران، واکنشها به این اخبار، فقط به ابراز همدردی محدود نماند. بسیاری از کاربران فضای مجازی، تجربه زیسته خود از تابستانهای طولانی و طاقتفرسای ایران را با شرایط فعلی اروپا مقایسه کردند.
کاربری به نام «معین» در توضیح چرایی بحرانی شدن دمای ۳۰ تا ۴۰ درجه در اروپا نوشت: «شما در ایران ممکن است گرمای ۴۰ درجه را تجربه کنید، اما بعد از آن وارد خانهای مجهز به کولر شوید. در بسیاری از نقاط اروپا، خانهها برای حفظ گرما طراحی شدهاند، نه دفع آن. بسیاری از خانهها کولر ندارند و وقتی گرما وارد ساختمان میشود، تا ساعتها و حتی تا نیمهشب باقی میماند. به همین دلیل، افراد، بهویژه سالمندان، فرصت کافی برای خنک شدن پیدا نمیکنند و خطر گرمازدگی به شدت افزایش مییابد.»
در مقابل، برخی کاربران نیز با نگاهی طنزآمیز به این موضوع پرداختند. کاربری به نام «گوپی» نوشت: «حالا میگیم ساختمانهای اروپا گرما رو نگه میدارن و شبها خنک نمیشن؛ پشتبوم ندارن برن اونجا بخوابن؟ ما بچه بودیم کولر نداشتیم، با پشهبند روی پشتبوم و توی حیاط تابستون رو سر میکردیم.»
در فرامتن این واکنشها، مردمی که سالها با گرما، کمبود امکانات، قطع برق، آلودگی هوا و انواع فشارهای اقتصادی و اجتماعی کنار آمدهاند و حالا با دیدن بحران در کشورهای توسعهیافته، ناخودآگاه آن را با تجربه شخصی خود میسنجند. البته واقعیت این است که بحران، جغرافیا نمیشناسد. همانطور که اروپاییها ممکن است درک دقیقی از تابستانهای طاقتفرسای خاورمیانه نداشته باشند، برای بسیاری از ایرانیان نیز تصور زندگی در خانههایی که اساساً برای اقلیم سرد طراحی شدهاند، دشوار است.
با این حال، واکنشهای این روزها نشان میدهد که در پسِ شوخیها و طعنهها، نکته معناداری پنهان شده؛ احساسی که از نگاه بخشی از کاربران، ناشی از این تصور است که جهان غرب در بسیاری از بحرانهایی که ایرانیان تجربه کردهاند، همدلی چندانی نشان نداده است. شاید به همین دلیل، موج گرمای اروپا برای برخی ایرانیان ناخواسته با تجربههای سالهای گذشته گره خورده و انگار نوعی تسویهحساب در میان است.
