راهکارهای سهمیه بندی و مدیریت مصرف برق

سیدحسین میرافضلی، کارشناس حوزه انرژی در یادداشتی نوشت: طی چند سال گذشته تامین برق مورد نیاز کشور در ایام گرم سال از دغدغه های مهم مسئولین بوده است و به دلیل مصرف بالای برق در ایام گرم سال برق واحدهای صنعتی کوچک و بزرگ قطع شده و خسارتهای اقتصادی زیادی به دنبال داشته است از جمله کاهش تولید سیمان و فولاد و محصولات پتروشیمی در تابستان ناشی از محدودیت در مصرف برق منجر به افزایش قیمت محصولات و افزایش تورم و فشار اقتصادی بر مردم شده بود در سال ۱۴۰۵ با توجه به بمباران برخی نیروگاه های بزرگ کشور، تامین برق ایام گرم با محدودیت های بیشتری مواجه خواهد گردید که اگر از اکنون چاره اندیشی اساسی نشود آثار تورمی و اجتماعی زیادی به دنبال خواهد داشت.  روزانه حدود ۷۰ هزار مگاوات ساعت برق در کشور تولید می شود که حدود ۱۸ درصد آن در دو استان خوزستان و بوشهر مصرف می شود. سرانه مصرف برق خانگی و تجاری ایام گرم سال در این استان در بیش از بالاترین رده جهانی قراردارد. متاسفانه آموزش و انگیزه لازم برای جلوگیری از هدر رفت سرمای کولرها فراهم نگردیده است.

راهکارهای پیشنهادی جهت جبران کسری برق و مدیریت مصرف برق عبارتند از:

–  جلوگیری از هدر رفتن سرما از درب و پنجره ها با درزگیری و رفع ایرادات درب و پنجره ها و نصب پرده های مناسب که جمعا منجر به کاهش حدود ۴۰ درصد مصرف برق در ساختمان ها می شود

– سهمیه بندی برق: لازم است متناسب با هر اقلیم و هر فصل سهمیه مصرف برق برای مصارف تجاری، اداری، خانگی تعیین شود و افرادی که بیش از سهمیه مصرف کنند برق آنها به قیمت برق صادراتی محاسبه شود.

– انجام کلیه اقدامات لازم جهت کاهش هدر رفت برق در شبکه توزیع درون شهرها( حدود ۸۰درصد هدر رفت برق مربوط به شبکه های توزیع فشار ضعیف داخل شهرها و روستاها می باشد) که لازم است هر چه سریعتر برنامه اولویت بندی تدوین و اجرائی گردد.

– دور کاری واقعی حداقل نیمی از کارکنان تحت مدیریت دولت و توجه ویژه به سیستم های اتوماسیون اداری جهت امور اداری بصورت دور کار و ایجاد دفتر نظارت بر عملکرد کارکنان و مدیران دورکار

دورکاری خصوصا برای دولتی که بهره وری کارکنان آن حدود ۲۰ درصد است و نیمی از کارکنان آن مازاد هستند بسیار مفید و ضروری است. دورکاری تاثیر زیادی بر کاهش مصرف برق دارد منتها دورکاری باید منجر به افزایش بهره وری گردد کلیه امور می بایست در سیستم تحت وب اتوماسیون اداری انجام شود امضای الکترونیکی مدیران ارشد تعریف و کلیه نامه ها و مکاتبات بصورت دور کار صادر گردد نباید دورکاری کوچکترین خللی در روند امور اجرایی کشور ایجاد نماید. نباید مرخصی یا عدم حضور مدیران ارشد در محل کار منجر به توقف وظایف آنها شود. لازم است دفاتری در دولت و دستگاه های نظارتی و سازمان ها و وزارتخانه ها مسئولیت نظارت بر عملکرد مدیران و مسئولان دور کار را بر عهده بگیرند و  شکایت ها و گله های مردم از کندی امور اداری و اجرایی را با دقت و سرعت بررسی نمایند.

دورکاری نیمی از کارکنان دولت تاثیر زیادی در کاهش ترافیک و کاهش مصرف بنزین دارد. دور کاری منجر به حل معضل آزار دهنده کمبود محل پارک خودرو در شهرهای بزرگ می شود. کاهش ترافیک منجر به روان شدن حرکت خودرو ها و آمبولانس ها و ماشین های آتش نشانی می شود منجر به افزایش سرعت و میزان خدمات رسانی اتوبوس ها و خودروهای حمل و نقل عمومی می شود.

– تغییر ساعات کاری ادارات در تابستان از ۷ تا ۱۳ و تعطیلی کامل ادارات در این ساعات و منع هر گونه اضافه کار، کارهای اضافه در خانه بصورت دورکاری انجام شوند. اضافه کار برای مدیران منجر به روشن ادامه مصرف بالای برق در محیطهای اداری خواهد شد. بعد از ساعت اداری نباید هیچ کس در شرکت یا سازمان و هر دستگاه اجرائی تحت مدیریت دولت حضور داشته باشد عدم تعطیلی کامل تاثیر چندانی در کاهش مصرف برق نخواهد داشت.

-انجام کلیه تمهیدات و اقدامات لازم جهت نصب حداقل ۳ میلیون کنتور هوشمند برای مشتریان پر مصرف خدماتی، تولیدی، اداری، تجاری

کنتورهای هوشمند به نفع مردم است زیرا قیمت برق در ساعات کم باری و روزهای تعطیل حدود یک سوم محاسبه می شود و مردم با مدیریت صحیح می توانند هزینه های برق خود را کاهش دهند.

–  تعطیلی برخی بازار ها از ساعت ۹ شب به بعد مشابه برخی کشورهای جهان

– آموزش مستمر به مصرف کنندگان خانگی تجاری اداری خدماتی جهت عدم استفاده از وسایل برقی پر مصرف در ساعات اوج مصرف موکول کردن اینگونه کارها به ساعات کم باری( ۱۱ شب تا ۸ صبح و روزهای تعطیل)

– ایجاد سایه بان برای کولرها( ۴۰درصد مصرف برق کشور در ماه های گرم سال مربوط به کولرها می باشد)

– حمایت از سرمایه گذاری در مولدهای CHP برای مجتمع ها و برج ها و شهرکهای مسکونی صنعتی و .. در صورت جایگزینی این مولدها با دیگ موتورخانه ها ضمن تامین گرمای مورد نیاز می توان برق تولیدی را با قیمت مناسب به توانیر فروخت. راندمان برق و گرمای این مولدها بین ۷۰ تا ۸۰ درصد است یعنی با مصرف همان میزان گازی که در موتورخانه ها صرف می شود می توان کل آب گرم مورد نیاز را با مولد CHPتولید نمود فرضا یک مولد یک مگاواتی سالانه میلیاردها تومان برق توانیر خواهد فروخت و برق در محل مصرف می شودبنا بر این اتلاف انرژی اندک است(لازم است تسهیل گری لازم جهت افزایش سرمایه گذاری در این حوزه فراهم شود.)

–  استفاده از نیروگاه های آبی موجودصرفا برای پیک سایی. ظرفیت نیروگاه های آبی حدود ۱۵ هزار مگاوات ساعت است اما بخش کمی از این ظرفیت به دلیل کمبود آب پشت سدها قابل استفاده است. با توجه به محدودیت های ایجاد شده جهت تولید برق پیشنهاد می شود نیروگاه های آبی در ساعات اوج مصرف آب سد را جهت تولید برق رها سازی نمایند و با تمهیداتی برخی نیروگاه های موجود به نیروگاه تلمبه ای ذخیره ای تبدیل شوند.

– واردات و توزیع پنل های خورشیدی مناسب توسط دولت بین سرمایه گذاران نیروگاه های خورشیدی

– ارتقاء سطح و توان مدیریتی نیروگاه های حرارتی و در نتیجه افزایش بهره وری و میزان تولید

– با انجام تمهیدات فوق می توانیم ضمن تامین نیاز کشور سالانه میلیاردها دلار برق به کشورهای همسایه صادر نمائیم.