جنگی که آغاز شده است به توافق میانجامد؟!
روزنو :آتشبس بین ایران و امریکا روز ۱۹ فروردین انجام شد. این آتشبس پس از دو هفته دوم اردیبهشت (چهارشنبه هفته جاری) به پایان میرسد. نکته قابل تامل اینکه صداهای متفاوت درباره جنگ و توافق شنیده میشود. سپاه پاسداران به آمریکا هشدار داده که اگر به ایران حمله زمینی شود دست ما روی ماشه قرار دارد. در همین حال فضای خوشبینی برای توافق به وجود آمده و ائتلاف چهار کشور پاکستان، عربستان، قطر و ترکیه در تلاش است تا از یکسو آتشبس را تمدید کند و از سوی دیگر توافق حاصل شود. مهمتر اینکه ترامپ گفته آماده است برای امضای توافق به اسلامآباد بیاید. مهمترین اختلاف بر سر موضوع توقف غنیسازی و خروج ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده از کشور است. البته خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه خبر توافق را تکذیب کرده است.
توافق نزدیک است
خبرگزاری «رویترز» روز جمعه به نقل از یک منبع پاکستانی ادعا کرد که پیشرفتهایی در مذاکرات آمریکا و ایران حاصلشده و نشست جدید میتواند به امضای توافق منجر شود.
به گزارش روز نو یک منبع آگاه به رویترز گفت: «پیشرفتهایی در دیپلماسی پشت پرده حاصلشده است و دیدار آتی بین دو طرف میتواند به امضای توافق منجر شود». وی بابیان اینکه آمریکا و ایران ابتدا یک یادداشت تفاهم و سپس یک توافق جامع را طی ۶۰ روز امضا خواهند کرد، مدعی شد: «توافقنامه تفصیلی بعداً حاصل میشود. هر دو طرف در اصول توافق دارند. جزئیات فنی بعداً ارائه میشود». رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک بینام دیگر نوشت: «میانجی کلیدی پاکستان، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور از روز چهارشنبه در تهران در حال مذاکره بوده و درمورد مسائل مهم به پیشرفتهایی دستیافته است». پیشازاین نیز شبکه «اِیبیسی نیوز» روز پنجشنبه گزارش داد: «واشنگتن میخواهد شکاف را پر کند تا به توافق جامع برسد که بتواند در جلسه بعدی نهایی شود».
الجزیره: نشانههای مثبت دیده میشود
الجزیره نوشت: پاکستان بهطور فعال در تلاش است تا زمینه را برای نشست رودرروی دو طرف فراهم کند. اقدامات امنیتی در اسلامآباد تشدید شده است. همه نشانهها حاکی از آن است که مذاکرات در جریان است. این مذاکرات شکننده هستند، اما تحت کنترل است. میدانیم که پاکستان همچنان پیامها رابین تهران و واشنگتن ردوبدل میکند. پشت پرده، تحولات زیادی در حال وقوع است، اما ازنظر میانجیگری فعال و تلاش برای دور دوم مذاکرات، پاکستانیها خوشبین هستند. آنها میگویند با هر دو طرف صحبت کردهاند، نشانههای مثبتی از هر دو طرف دیدهاند و امیدوارند که این وضعیت بتواند منجر به یک توافق تحولآفرین شود. همچنین اکسیوس نوشت: ایران و امریکا در حال مذاکره بر سر یادداشت تفاهم سهصفحهای هستند.
پاکستان در حال میانجیگری در مذاکرات است و مصر و ترکیه نیز از پشتصحنه از آن حمایت میکنند.
اختلاف بر سر زمان توقف غنیسازی
منابع ایرانی گفتند آمریکا خواستار توقف ۲۰ ساله غنیسازی ایران است، درحالیکه ایران میخواهد این مدت به ۳ تا ۵ سال محدود شود. همچنین تهران خواهان جدول زمانی مشخص برای لغو تحریمهای سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپا است. به گفته دو منبع ایرانی، مذاکرهکنندگان ایالات متحده و ایران از هدف دستیابی به یک توافق جامع صلح عقبنشینی کرده و در عوض به دنبال یک تفاهمنامه موقت هستند تا از بازگشت به درگیری جلوگیری کنند.
کاهش اختلافات
یک مقام ارشد ایرانی گفت: دو طرف شروع به کاهش اختلافات کردهاند، از جمله درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز؛ مسیری حیاتی که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور میکند و طی هفتههای اخیر به روی بیشتر کشتیها بسته بوده است. این مقام افزود: ایران که سالها با تحریمهای سنگین آمریکا روبهرو بوده، میخواهد در این تفاهمنامه، واشنگتن بخشی از داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند و در مقابل، ایران اجازه عبور کشتیهای بیشتری از این تنگه را بدهد.
یک منبع مطلع از مواضع تهران نیز گفت: ایران ممکن است اجازه دهد کشتیها از بخش عمانی تنگه هرمز بدون خطر حمله عبور کنند، مشروط بر اینکه یک توافق پایدار حاصل شود.
اختلاف بر سر اورانیوم ۶۰ درصدی
یک مقام ارشد ایرانی گفت: اختلاف بر سر تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا (HEU) است که آمریکا خواستار انتقال آن به خارج از ایران است و نیز مدت توقف فعالیتهای هستهای ایران، بهویژه غنیسازی اورانیوم. یک دیپلمات غربی گفت: «مسئله هستهای همچنان مانع اصلی است.» ایران پیشتر با درخواست آمریکا برای انتقال کامل ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی خود به خارج مخالفت کرده بود؛ سطحی که بسیار بالاتر از نیازهای غیرنظامی است. بااینحال، منابع ایرانی میگویند نشانههایی از امکان مصالحه وجود دارد. یک منبع گفت ایران آماده نیست تمام ذخایر اورانیوم با غنای بالا را به خارج بفرستد، اما ممکن است بخشی از آن را به یک کشور ثالث منتقل کند.
او افزود: بخشی از این اورانیوم برای اهداف پزشکی و یک رآکتور تحقیقاتی در تهران که با اورانیوم حدود ۲۰ درصد کار میکند، موردنیاز است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی برآورد کرده بود که ایران در زمان حملات اولیه اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ژوئن ۲۰۲۵، حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی در اختیار داشته است، اما میزان باقیمانده آن دقیقاً مشخص نیست.
مدیرکل آژانس، رافائل گروسی، در ماه مارس (اسفندماه) گفت بخش عمده این ذخایر در مجموعهای تونلی در اصفهان نگهداری میشود و به باور این نهاد، کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن در آنجا قرار دارد. همچنین تصور میشود بخشی در تأسیسات نطنز باشد. یک دیپلمات غربی دیگر گفت: «این ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا همچنان نگرانکننده است، زیرابه ایران امکان میدهد در مدت کوتاهی به مقدار کافی برای ساخت چند بمب هستهای دست یابد، چون مرحله نهایی غنیسازی سریع انجام میشود.»
توافق در کار نیست
خبرگزاری تسنیم در این زمینه با چند نهاد ذیربط که در امر مذاکرات دخیل هستند تماس گرفته و نوشت: پیگیریها نشان میدهد که منابع آگاه مجهول مورد ادعای رویترز واقعی نیست و اقدامات این رسانه درواقع بخشی از عملیات روانی تیم آمریکایی محسوب میشود.
کاهش قیمت نفت
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال در معاملات روز جمعه با ۱.۰۶ درصد کاهش، به ۹۸ دلار و ۳۴ سنت در هر بشکه رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱.۱۴ درصد کاهش، به ۹۳ دلار و ۶۱ سنت در هر بشکه رسید.
