بستن تنگه هرمز با بازار انرژی چه کرد؟
روزنو :آمریکا و اروپا با اعمال تحریمهای سنگین و محدودیتهای بانکی علیه ایران مانع صادرات نفت ایران و بازگشت پول نفت به کشور شدند. کاسبان تحریم و مافیای ارز و نفت در صادرات نفت کشور اختلال ایجاد کردند و کشور با کاهش درآمدهای نفتی روزگار سختی را میگذراند. درنهایت جنگ اقتصادی نفت به جنگ نظامی بین امریکا و اسراییل علیه ایران تبدیل شد. با شعلهور شدن آتش جنگ ایران تنگه هرمز را بست. اختلال در عبور و مرور نفتکشها که حامل بیش از ۲۰ درصد نفت جهان هستند، قیمت ترابری انرژی و نفت و گاز را بالابرده است. افزایش قیمت نفت سودش به جیب عربستان و امارات کویت و روسیه میرود. پس از حمله آمریکا به ایران و افزایش تنش در خلیجفارس، قیمت نفت از ۷۰ دلار به ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایشیافته و قیمت بنزین در آمریکا به بالاترین سطح از زمان آغاز ریاستجمهوری ترامپ رسیده است.
۸ برابر شدن قیمت گاز
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز نرخ اجاره کشتیهای مدرن حمل گاز طبیعی مایع (الانجی) از حدود ۴۰ هزار دلار در هفته گذشته به حدود ۳۰۰ هزار دلار در روز افزایش داده است. بر اساس جدیدترین گزارش هفتگی شرکت کارگزاری کشتیسازی، نرخ اجاره روزانه کشتیهای حمل الانجی با ظرفیت ۱۷۴ هزار مترمکعب در مسیر خلیج فارس-اروپا در آمریکا به حدود ۳۰۰ هزار دلار در روز افزایشیافته که در مقایسه با هفته گذشته، حدود ۲۶۰ هزار دلار افزایشیافته است. نرخها در مسیر کلیدی خلیج فارس-آسیا در آمریکا که ژاپن، کره جنوبی، تایوان و چین از ۴۲ هزار دلار در روز در ۲۵ فوریه، به ۳۰۰ هزار دلار در روز افزایشیافته است، درحالیکه مسیر استرالیا به آسیا به حدود ۲۵۵ هزار دلار در روز افزایشیافته است. اجارهکنندگان کشتیها اکنون تا ۱۰ برابر سطح هفته گذشته برای تأمین تناژ فوری هزینه میکنند.
وضعیت اضطراری نفتکشها
گسترش درگیری نظامی در منطقه خاورمیانه تجارت جهانی الانجی را مختل کرده است. قطر اوایل هفته جاری، تولید الانجی را متوقف کرد و برای برخی از خریداران وضعیت اضطراری اعلام کرد، درحالیکه تردد نفتکشها از تنگه هرمز به دلیل نگرانی امنیتی عمل متوقفشده است.
قطر و امارات متحده عربی درمجموع، تقریباً ۲۰ درصد از عرضه جهانی الانجی را تشکیل میدهند و این اختلال را برای بازارهای جهانی گاز فورا قابلتوجه میکند.
حدود ۸۵ درصد از صادرات الانجی قطر معمولاً به خریداران آسیایی میرود و واردکنندگان عمده ازجمله چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و تایوان بهشدت به این حجم از صادرات وابسته هستند. معاملهگران به بلومبرگ گفتند که قیمتهای الانجی در بازار آسیا در اوایل هفته جاری تا مرز ۲۵.۴۰ دلار در هر میلیون واحد حرارتی بریتیش (mBtu) صعود کرد و سپس اندکی کاهش یافت و به ۲۳.۸۰ دلار رسید.
بر اساس گزارش اویل پرایس، حتی باوجود کاهش قیمت، قیمت الانجی تقریباً دو برابر سطح قبل از تشدید درگیری و قبل از توقف تولید قطر باقیمانده است.
اختلال در تنگه هرمز
حمله آمریکا و اسرائیل به ایران بازار نفت را دگرگون کرد. بر اساس گزارشهای عربی، قیمت نفت برنت تا ۸۲٫۳۷ دلار حدود ۷٫۴ درصد افزایش یافت و نرخ کشتیهای نفتکش به رکورد تاریخی رسید. عربستان و امارات از افزایش قیمت سود میبرند، اما از اختلال در تنگه هرمز که صادرات ۲۵ درصد نفت جهان در آن مختل شده، هراس دارند.
عربستان سعودی و امارات متحده عربی بهعنوان بزرگترین صادرکنندگان نفت منطقه از جهش قیمت برنت تا ۸۲٫۳۷ دلار سود میبرند، اما تهدید ایران به بستن تنگه هرمز که ۲۰ میلیون بشکه در روز، معادل ۲۰ درصد نفت جهان را عبور میدهد، صادرات را تهدید میکند.
افزایش درآمد نفتی عربستان و امارات
کشتیرانی در هرمز متوقف و نرخ بیمه افزایشیافته است. عربستان با خط لوله شرق-غرب میتواند بخشی از صادرات را دور بزند، اما امارات با حملات به ابوظبی و دبی آسیب دید. ترامپ اعلام کرد آمریکا بیمه و اسکورت کشتیها را تأمین میکند، اما کارشناسان Fitch Ratings هشدار دادند اختلال طولانی قیمت را ۵-۲۰ دلار افزایش میدهد.
جهش قیمت نفت پس از حمله به ایران، سود قابلتوجهی برای عربستان سعودی و امارات ایجاد کرده است. عربستان بهعنوان بزرگترین صادرکننده نفت، سود میبرد. هر دلار افزایش قیمت، میلیاردها دلار درآمد اضافی ایجاد میکند. امارات نیز با تولید روزانه ۳ میلیون بشکه از این روند منتفع شده است.
از منظر اقتصادی، این افزایش به تأمین بودجه چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان کمک میکند که بر تنوعبخشی تمرکز دارد، اما همچنان ۴۰ درصد درآمد را از نفت میگیرد. «سیانبیسی» گزارش داد اوپکپلاس تولید راکمی افزایش داد و عربستان و امارات ظرفیت مازاد دارند. افزایش ۷ درصدی قیمت میتواند درآمد سالانه ریاض را تا ۱۰-۱۵ میلیارد دلار بالا ببرد. اما اگر اختلال هرمز ادامه یابد، سود به زیان تبدیل میشود. وابستگی به صادرات، سود را شکننده میکند. گزارش Fitch Ratings تأکید دارد اختلال موقت قیمت را محدود نگه میدارد، اما طولانیمدت میتواند اقتصاد منطقه را تحتفشار قرار دهد.
توقف ۲۰ درصد نفت جهان در تنگه هرمز
تهدید اختلال در تنگه هرمز، بزرگترین هراس عربستان و امارات است. ایران تنگه را تهدید به بستن کرد و کشتیها از عبور اجتناب کردند؛ بیش از ۱۵۰ نفتکش منتظر ماندند. تنگه هرمز ۲۰ درصد نفت جهان یعنی ۲۰ میلیون بشکه نفت را روزانه عبور میدهد. عربستان ۵٫۵ میلیون بشکه از آن را صادر میکند. اختلال در تنگه هرمز صادرات ریاض را فلج میکند. امارات نیز با حملات به جبل علی و ابوظبی آسیبدیده است. بر اساس دادههای EIA، عربستان تنها ۲٫۴ میلیون بشکه از خط لوله شرق-غرب دور میزند.
گران شدن صادرات نفت
تأثیر بر زیرساختها، بیمه و کشتیرانی، سود قیمت نفت را خنثی میکند. نرخ بیمه و کشتیرانی رکورد زده است. ترامپ بیمه دولتی وعده داد. توقف کشتیرانی هزینهها را افزایش داده است.
