ابعاد تازه از پرونده قتل ملیکا
روزنو :متهم به قتل، مقتوله را مورد تعرض قرار داده و علت مقاومت مقتوله در برابر متهم نیز همین موضوع بوده است. متهم به قتل با شیء برنده به نواحی گردن مقتوله ضربه وارد کرده است.
هفتم بهمنماه جاری، «ملیکا» دختر ۲۲ سالهای که روز حادثه پس از خروج از محل کار به طرز مشکوکی ناپدید و تلفن همراهش خاموش میشود. چند روز بعد از ناپدید شدن این دختر جوان مشخص میشود که او توسط راننده مسافرکش به قتل رسیده است. برخی رسانهها بلافاصله پس از دستگیری متهم به قتل مدعی میشوند که با این متهم گفتوگو کردهاند.
به گزارش روز نو، این در حالی است که یک منبع آگاه در همین میگوید: «هیچ رسانهای تاکنون با متهم به قتل مصاحبه نداشته و اطلاعات پرونده از طریق نامشخصی در رسانهها منتشر شده است. هرچند اطلاعات منتشر شده تا حدودی صحت دارد، اما در حال حاضر هیچ یک از مقامات ارشد انتظامی در مورد جزییات این خبر اطلاعرسانی نکردهاند. متهم به قتل نیز تاکنون در مورد انگیزه و نحوه به قتل رساندن مقتوله اعتراف نکرده است. متهم حتی مدعی شده؛ این دختر جوان را اواسط مسیر و تا جایی که لوکیشن فعال بوده، پیاده کرده است.»
این منبع مطلع همچنین در مورد انگیزه احتمالی متهم و نحوه دستگیری او میگوید: «متهم به قتل، مقتوله را مورد تعرض قرار داده و علت مقاومت مقتوله در برابر متهم نیز همین موضوع بوده است. متهم به قتل با شیء برنده به نواحی گردن مقتوله ضربه وارد کرده است. اطلاعات دقیق مبنی بر اینکه چند ضربه به مقتوله وارد و این ضربات دقیقا به کدام نواحی از بدن مقتوله وارد شده را باید پزشکی قانونی گزارش دهد.»
با این حال برخی رسانهها در مورد اطلاعات این پرونده نوشتهاند: «پس از ناپدید شدن ملیکا، خانواده او به همراه دوست ملیکا به پلیس مراجعه و اعلام میکنند که ملیکا سوار یک ماشین شخصی مسافرکش شده و راننده در طول مسیر رفتارهای مشکوکی از خود نشان داده است. ملیکا به خاطر همین رفتارهای مشکوک برای دوستش لوکیشن ارسال و ماجرا را برای او تعریف کرده است.»
همچنین طبق گزارشی که در رسانهها منتشر شده است: «ملیکا ساعت ۱۸ و ۲۰ دقیقه روز حادثه از ایستگاه جوانمرد قصاب خارج و بعد از ۱۰ دقیقه سوار خودرویی شده تا به خانه بازگردد، اما بعد از آن ناپدید شده است. بررسیهای بیشتر مشخص کرده دختر دانشجو با راننده در خودروی شخصی درگیر شده و از سوی او به قتل رسیده و قاتل جسد را در اطراف کانال آب انداخته است. متهم به قتل علاوه بر سرقت طلاهای مقتوله، کیف او را هم که حاوی وسایل شخصی، کارتهای بانکی و گوشی تلفن همراهش بوده به سرقت برده است.
تحقیقات در این رابطه ادامه داشته تا اینکه با گذشت دو شبانه روز از ماجرا، مرد کشاورزی که به مزرعهاش در حوالی یک کانال آب در جاده حسنآباد فشافویه میرفته، با جسد دختری جوان روبهرو شده است. مرد کشاورز موضوع را به پلیس گزارش داده و با حضور ماموران در محل و تحقیقات مقدماتی جسد به پزشکی قانونی منتقل شده است.
شواهد نشان داده که آثار کبودی، درگیری و ضربات متعددی روی بدن او وجود دارد. ماموران اداره چهارم پلیس آگاهی تهران وقتی باخبر میشوند که جسد دختر مجهولالهویهای اطراف تهران کشف شده از خانواده دختر دانشجو درخواست میکنند که برای شناسایی جسد به پزشکی قانونی بروند. خانواده او با حضور در پزشکی قانونی پیکر دخترشان را شناسایی میکنند.»
این پرونده برای ادامه تحقیقات به اداره دهم پلیس آگاهی تهران ارسال شده است.
سیزده روز پس از این حادثه، مرکز اطلاعرسانی پلیس تهران در واکنش به دستگیری متهم به قتل این دختر جوان اعلام کرده است: «در پی وقوع قتل دختر جوانی به نام ملیکا و با انجام اقدامات فنی، اطلاعاتی و شبانهروزی کارآگاهان پلیس آگاهی، متهم به قتل این پرونده روز دوشنبه بیستم بهمنماه در محدوده کهریزک شناسایی و دستگیر شده است. براساس بررسیهای انجامشده، متهم به قتل راننده یک دستگاه خودروی عبوری بوده و این حادثه هیچ گونه ارتباطی با تاکسیهای اینترنتی نداشته است. تحقیقات تکمیلی درباره انگیزه و ابعاد مختلف این جنایت ادامه دارد و اطلاعات و جزییات بیشتر متعاقبا اطلاعرسانی خواهد شد.»
اکثر جامعهشناسان و جرمشناسان بارها هشدار دادهاند که اگر خشم انباشته اجتماعی راهی برای تخلیه پیدا نکند دیر یا زود در قالب خشونت سر باز میکند؛ خشونتی که لزوما سیاسی یا جمعی نیست و اغلب در خصوصیترین و روزمرهترین فضاها اتفاق میافتد. حوادث دیماه ۱۴۰۴ نه تنها از اضطراب در یک جامعه خبر میداده؛ بلکه نشاندهنده این بوده که خشونت افزایش پیدا کرده است.
این پرونده و پروندههای مشابه آن مانند قتل «الهه حسیننژاد»؛ دختر ۲۴سالهای که به دست راننده مسافرکش با انگیزهای نامشخص کشته میشود، محصول تلاقی فرد خشمگین با جامعهای ملتهب است؛ جایی که کنترل اخلاقی و اجتماعی سست و به فاجعه و جنایت تبدیل میشود. قتل ملیکا یک استثنا نیست و از نادیده گرفتن خشم جمعی هشدار میدهد.
«علی نجفیتوانا» جرمشناس و رییس اسبق کانون وکلا در مورد پرونده قتل ملیکا میگوید: «از منظر جامعهشناسی جنایی و جرمشناسی قطعا باید یک سری اطلاعات کامل از مرتکب جرم و خانواده قربانی وجود داشته باشد. با این حال ملیکا، شهید خشونت است. شاید سرقت اموال ملیکا نتیجه مقاومتش در برابر امیال جنسی متهم بوده باشد یا مقاومت در برابر اموالش بوده باشد؛ بنابراین تا انگیزه مرتکب جرم مشخص نشود نمیتوان گفت که این خشونت به چه دلیلی رخ داده است. متاسفانه به دلیلعدم ساماندهی نامناسب حمل و نقل در کشور بارها شاهد جنایات مختلف حتی به صورت زنجیرهای در بحث خشونت جنسی و جسمی بودهایم؛ مانند قتلهای سریالی که توسط رانندههای خودروهای شخصی در کشور رخ داده است.
وقتی در بحث حمل و نقل مدیریت درستی انجام نمیشود و افراد به خاطر مشکلات اقتصادی اقدام به مسافرکشی میکنند، این اتفاقات رخ میدهد، چراکه این افراد به خاطر مشکلاتی که دارند یا به فکر سرقت میافتند یا به خاطر محرومیتهای جنسی درصدد رفع آن برمیآیند و درنهایت چنین قربانیانی را بر جای میگذارند؛ این موضوعات به صورت زنجیروار بههم متصل هستند.»
نجفی توانا در ادامه میگوید: «بنابراین قاتل ملیکا خودش قربانی مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور است؛ یعنی اگر این قاتل شغل مناسبی داشت و مدیریت میشد، مرتکب چنین اقدامی نمیشد. در چنین شرایطی فرد در راستای حمایت فردی از خواسته خود دست به این جنایت میزند. اغلب رانندگان حین رانندگی سیگار میکشند یا برخیها از نوع رفتارهایشان پیداست که مواد مخدر مصرف کردهاند. میزان مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی در کشور رو به افزایش است، بنابراین مشخص نیست متهم به قتل ملیکا حین ارتکاب جرم از ماده مخدر استفاده کرده یا نه!
امیدواریم مقامات ارشد پلیس اطلاعات کاملی از پرونده متهم به قتل ملیکا یا مجرمان دیگر در چارچوب مجموعه علمی ارایه دهند تا کارشناسان با مطالعه آن چیستی جنایت، چرایی جنایت و راهکارها را برای مردم تشریح کنند. تشریح این پروندهها از نظر جرمشناسی هم میتواند یک راهنما برای مدیران و هم یک الگوریتم برای هدایت و مراقبت مردم از خود باشد. مردم براساس این نقشه راه کمتر دچار چنین حوادثی خواهند شد.»
این جرمشناس میگوید: «از منظر جرمشناسی معمولا وقتی مجرم در سرقت، خشونت به خرج میدهد، قصد تهدید دارد و وقتی شخص مقاومت زیادی میکند یک ضربه به او میزند و اموال قربانی را میدزدد و میبرد، اما وقتی مجرم با چاقو ضربات متعددی به قربانی وارد میکند مشخص است فرد کنترل خود را از دست داده یا با خشم کنترل نشده میخواهد از قربانی انتقام بگیرد. مجرم زمانی از ضربات متعدد چاقو استفاده میکند که یا با مقاومت قربانی در برابر امیال جنسی و جسمی مواجه میشود یا به خاطر اعتیاد کنترل خود را از دست میدهد.
استفاده از ضربات متعدد چاقو اغلب در وقوع قتلها به خاطر کینه و انتقام متهم از قربانی است که این کینه هم اکثرا یک نوع کینه شخصی است. معمولا سارقان عادی موضوع را شخصی نمیکنند مگر اینکه معتاد باشند یا تحت تاثیر واکنش تند قربانی قرار بگیرند. این مجرمان از منظر روانشناسی نیز دچار نوعی بیماری روحی و روانی پنهان هستند که در بعضی موارد اهریمن درونشان بیدار میشود و آنها را وادار به واکنشهای تند میکند.»
نجفی توانا همچنین در مورد افزایش خشم و خشونت در جامعه میگوید: «خشم نتیجه فعل و انفعالات ذهنی و ناشی از عوامل درونی و بیرونی در افراد است. افراد خشمگین، افرادی هستند که به علت مشکلات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، تربیتی، فرهنگی و روحی و روانی نمیتوانند بر خود تسلطی داشته باشند و اینعدم تسلط منجر به رفتارهای خشن میشود. در جوامعی که مردم از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی وضعیت مناسبی دارند آستانه مقاومتشان بالاتر و کنترل بر خشمشان بیشتر است.
هرچه افراد جامعه از نظر اقتصادی، تربیتی، روحی و روانی و فرهنگی دچار مشکل باشند در مدیریت رفتار نیز دچار ضعف میشوند و خشونتهای مختلفی را از خود بروز میدهند؛ این خشونتها گاهی کلامی، جنسی، فیزیکی، دینی و سیاسی است. معمولا افرادی که رفتارهای متعارفی دارند اقدام به خشونت نمیکنند. رفتار انسانی حکم میکند که ما به عنوان انسان با همنوع خودمان با احترام برخورد کنیم. در کشور ما به خاطر جنگ، تحریم، تورم، برخوردهای گروههای مختلف، افزایش جرایم و فساد مدیریتی بستری به وجود آمده که برخی از افراد جامعه دچار ازهم گسیختگی وعدم تعادل روحی و روانی شدهاند؛ بنابراین در چنین فضایی کلاهبرداری، سرقت و جرم و جنایت روبه افرایش خواهد بود.»
