یافتن کار از صفحه آگهیهای کاغذی تا کاریابی آنلاین!
روزنو :مقایسه پلتفرمهای کاریابی ایرانی و خارجی نشان میدهد تفاوت در امکانات فنی، شفافیت حقوق، شبکهسازی حرفهای و دسترسی به فرصتهای بینالمللی مسیر شغلی کاربران را تغییر داده و چشمانداز درآمدی آنان را تحت تاثیر جدی قرار میدهد
بازار کاریابی آنلاین طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین مسیرهای اتصال نیروی کار و کارفرما تبدیل شده است. جستوجوی شغل از صفحه آگهیهای کاغذی فاصله گرفته و به پلتفرمهایی رسیده که با چند کلیک، رزومه را به صدها شرکت میرسانند.
به گزارش روز نو با این حال تجربه کار با سایتهای کاریابی در ایران با نمونههای مطرح جهانی تفاوتهای قابل توجهی دارد؛ از نوع خدمات و ابزارهای هوشمند گرفته تا سطح دستمزدهایی که در آگهیها دیده میشود. این گزارش با تمرکز بر امکانات فنی، فضای استخدام، شفافیت اطلاعات و چشمانداز درآمدی در کشورهای گوناگون، نگاهی دارد به همین تفاوتها.
از آگهی ساده تا اکوسیستم شغلی
پلتفرمهای بینالمللی کاریابی سالهاست از یک تابلوی اعلانات ساده عبور کردهاند و به اکوسیستمهای کامل حرفهای رسیدهاند. در سایتهایی مانند LinkedIn، Indeed و Glassdoor کاربر یک صفحه رزومه ساده نمیسازد؛ هویت شغلی دیجیتال شکل میدهد. سوابق کاری، مهارتها، گواهینامهها، پروژهها و حتی توصیهنامه همکاران در یک پروفایل پویا جمع میشود. همین اطلاعات خوراک الگوریتمهایی است که فرصتهای شغلی متناسب را پیشنهاد میدهند. این سازوکار باعث میشود کارجو با انبوه آگهیهای نامرتبط روبهرو نشود و زمان جستوجو کاهش یابد. در مقابل، بسیاری از سایتهای کاریابی ایرانی هنوز ساختاری شبیه بانک رزومه و فهرست آگهی دارند. کاربر اطلاعات شخصی، تحصیلی و سوابق کاری را ثبت میکند و سپس میان آگهیها جستوجو انجام میدهد. البته در سالهای اخیر برخی پلتفرمهای داخلی به سمت پیشنهاد هوشمند شغل حرکت کردهاند، با این حال عمق دادهها و قدرت تحلیل آنها با نمونههای بزرگ جهانی فاصله دارد.
برگ برنده پلتفرمهای جهانی
یکی از ویژگیهای مهم سایتهای خارجی، انتشار دادههای گسترده درباره شرکتهاست. در Glassdoor کارکنان فعلی و سابق درباره محیط کار، شیوه مدیریت، مزایا و حقوق نظر مینویسند. میانگین دستمزد هر موقعیت شغلی در شهرهای مختلف نمایش داده میشود و کارجو پیش از ارسال درخواست، تصویری روشن از مقصد احتمالی خود دارد. این شفافیت قدرت چانهزنی متقاضیان را افزایش میدهد و کارفرما را نیز به رقابت سالمتر سوق میدهد.
در ایران چنین بانک اطلاعاتی فراگیر کمتر دیده میشود.
بیشتر آگهیها یا عدد مشخصی برای حقوق درج نمیکنند یا بازهای کلی ارائه میدهند. اطلاعات درباره فرهنگ سازمانی شرکتها نیز عمدتاً از طریق شبکههای غیررسمی و تجربه دوستان و همکاران منتقل میشود. همین موضوع باعث میشود تصمیمگیری برای تغییر شغل با ابهام بیشتری همراه باشد. شبکهسازی حرفهای؛ حلقه گمشده بازار داخلی در پلتفرمهای بینالمللی، کاریابی با شبکهسازی پیوند خورده است. در LinkedIn ارتباط با مدیران، متخصصان همحوزه و حتی نیروهای منابع انسانی بهسادگی انجام میشود. انتشار مقاله، تحلیل و دستاوردهای کاری به دیده شدن فرد کمک میکند. بسیاری از فرصتهای شغلی پیش از انتشار عمومی از مسیر همین ارتباطها پر میشوند.
در سایتهای ایرانی چنین فضای تعاملی گستردهای وجود ندارد. تمرکز بیشتر بر ثبت رزومه و ارسال درخواست است. ارتباط مستقیم با مدیران شرکتها یا ساخت برند شخصی حرفهای از طریق این پلتفرمها هنوز به یک جریان فراگیر تبدیل نشده است. نتیجه این وضعیت، وابستگی بیشتر بازار کار به معرفیهای شخصی و شبکههای محدود است.
استخدام ساختارمند در جهان، سادهتر در ایران
فرآیند جذب نیرو در بسیاری از شرکتهای بینالمللی که از طریق پلتفرمهای بزرگ استخدام میکنند، چندمرحلهای و استاندارد است. پس از ارسال درخواست، آزمونهای آنلاین مهارتی، مصاحبه ویدیویی، گفتوگوهای تخصصی و بررسی پیشینه کاری انجام میشود. سامانههای پیگیری وضعیت درخواست نیز فعال است و کارجو میداند پروندهاش در چه مرحلهای قرار دارد. در ایران مسیر استخدام اغلب کوتاهتر است. پس از ارسال رزومه، تماس تلفنی برای مصاحبه حضوری یا آنلاین برقرار میشود و تصمیمگیری در زمان کمتری انجام میگیرد. این سادگی برای برخی مشاغل یک مزیت به حساب میآید، با این حال در موقعیتهای تخصصی میتواند به ارزیابی سطحی مهارتها منجر شود.
فاصله دستمزدها انتخاب را تغییر میدهد
یکی از مهمترین عوامل جذب کاربران به سایتهای کاریابی خارجی، سطح دستمزد در کشورهای توسعهیافته است. بر اساس دادههای منتشرشده در پلتفرمهای کاریابی و گزارشهای بازار کار، میانگین حقوق سالانه مشاغل حوزه فناوری در ایالات متحده به ارقام بالای شصت تا صد و بیست هزار دلار میرسد و در برخی تخصصها از این محدوده نیز عبور میکند. در کشورهای اروپای غربی نیز وضعیت مشابهی دیده میشود. برای نمونه، حقوق سالانه مهندسان نرمافزار در آلمان و هلند در بازه چند ده هزار یورو قرار دارد و با افزایش سابقه کاری رشد محسوسی پیدا میکند.
این اعداد در کنار مزایایی مانند بیمههای کامل و حمایتهای اجتماعی، جذابیت بازار کار این کشورها را دوچندان میکند. در ایران حقوقها به صورت ماهانه اعلام میشود و حتی در مشاغل تخصصی، فاصله چشمگیری با ارقام جهانی دارد. رشد هزینههای زندگی در سالهای اخیر فشار بیشتری بر نیروی کار وارد کرده و همین موضوع باعث شده بسیاری از متخصصان نیمنگاهی به فرصتهای دورکاری با شرکتهای خارجی داشته باشند. فرصتهایی که اغلب از مسیر همان پلتفرمهای بینالمللی در دسترس قرار میگیرد.
