دلایل تغییر مراسم سوگواری از گریه به رقص چیست؟
روزنو :جامعه در وضعیت اندوه قرار دارد. خانوادههایی در ناآرامیهای اخیر عزیزانشان را از دست دادهاند، عدهای هم از سرنوشت افراد خانواده خود بی اطلاع هستند که زندهاند یا کشته شدهاند. برگزاری مراسم حق طبیعی خانوادهها است و جلوگیری از آن درست نیست. مراسم ختم و عزاداری حقی است که نباید از بازماندگان سلب شود، اما شنیدهها حاکی از آن است که بعضاً مراسم عزاداری یا برگزار نمیشود یا برگزاری آن تبدیل به پایکوبی اعتراضی شده است! زخم و خشم با برگزاری مراسم کاهش پیدا میکند. پرسش این است که چگونه ناامنی باعث پرپر شدن فرزندان وطن شده و چرا مسئولان مسئولیت آنچه اتفاق افتاده را نمیپذیرند. انتظار این است که دلایل اتفاقات با مردم در میان گذاشته شود تا شهروندان سره را از ناسره تشخیص دهند. دو روانپزشک نقطه نظراتشان را درباره کشته شدهها و مجروحان بیان کردهاند که در ادامه میخوانید:
سوگواری دشواری
وحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکی ایران با تأکید بر ضرورت برگزاری مراسم سوگواری برای کشتهشدگان حوادث اخیر درباره تبعات روانی عدم سوگواری بازماندگان گفت: سوگواریهای ناشی از حوادث غیرطبیعی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم توسط رفتارهای انسانی ایجادشدهاند، بهویژه مواردی که بهصورت عمدی رخدادهاند، از پیچیدهترین و دشوارترین انواع سوگواری محسوب میشوند، چراکه در اثر دخالت انسان، حوادثی به وقوع میپیوندد که میتوان آنها را بهعنوان فاجعهای غیرطبیعی در نظر گرفت که بههیچوجه تصادفی یا طبیعی نیستند. پذیرش چنین فقدانی برای افراد سوگوار سنگین بوده و اغلب باخشم و اضطراب همراه است؛ چراکه این نوع سوگواریها هم بهصورت ناگهانی رخ میدهند و هم نتیجه دخالت انسان هستند.
به گزارش روز نو بنابراین، تعیین مسیر صحیح برای عبور از این مراحل سوگ، اهمیت ویژهای دارد.
تسکین احساسات
رئیس انجمن روانپزشکی ایران بابیان اینکه یکی از مهمترین بخشهای این مسیر، برگزاری مراسم سوگواری معمولی است، گفت: اگرچه این مراسم ممکن است بهتنهایی کافی نباشد، اما انجام آن بهعنوان یک حداقل ضروری محسوب میشود؛ زیرا میتواند به افراد سوگوار این فرصت را بدهد که حداقل بخشی از درد و رنج خود را بهصورت جمعی تجربه کنند و گامی مؤثر در جهت تسکین احساسات غمانگیز خود بردارند.
رفع محدودیتها
شریعت با تأکید بر اینکه معمولاً عدم برگزاری مراسم سوگواری منجر به پیچیدهتر و شدیدتر شدن عواقب روانی سوگواری میشود، اظهار کرد: در شرایطی که افراد با این محدودیت مواجه باشند، شاید بتوانند با برگزاری مراسم در جمعهای محدودتر داخل خانه، بر اساس اعتقاداتی که دارند، این مسئله را حل کنند. البته برخی معتقدند با صدقه دادن یا انجام کارهای خیر میتوانند به این هدف دست یابند. همچنین به نظر میرسد که با بهرهگیری بیشینه از ظرفیت حمایت اجتماعی که خود افراد در اطرافشان دارند، تا حدودی میتوانند این خلأ را جبران کنند، هرچند که کامل رفع نخواهد شد.
به گفته وی در چنین شرایطی، افراد به حمایت و درک، ابراز تسلیت و همدردی نیاز دارند و اقدام احتمالی محدود کردن مراسم سوگواری در برخی موارد بدترین کاری است که میتوان انجام داد؛ چراکه در زمان وقوع این حوادث، خشم و ناامیدی عمیقی در سطح جامعه پدید میآید و این احساسات، اثرات فردی و اجتماعی جدی به بار میآورند. به این معنا که هم عملکرد افراد در سطح اجتماعی کاهش مییابد و هم احتمال آسیبهای روانی بعدی بیشتر میشود.
پذیرش مسئولیت ناامنی
«امیرحسین جلالی ندوشن» سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران و عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره نحوه مناسب برخورد ساختار مدیریت کشور با سوگ خانواده جانباختگان هم گفت: بر اساس آنچه مشاهده میشود، واقعیت فقدان و سوگ بخشی از جامعه تاکنون نادیده گرفتهشده است. بههرحال گروهی از افراد معترض بودند و در اثر تنشی که در خیابانها ایجادشده، جانشان را از دست دادند.
بهجز رئیسجمهور که بهصورت مبهم در اطلاعیهای تأکید کرد خود را در برابر خونهای ریخته شده مسئول میداند، شاهد رسمیت یافتن این گروه از جامعه و میزان بالایی از همدلی که با آنها در سطح جامعه وجود دارد، نبودهایم. جلالی ندوشن با تأکید بر اینکه همدلی شرط اول در سوگواری است به اعلام نظر مسئولان درباره نقش تروریستها در حوادث اخیر و جانباخته برخی از مردم به دست آنها اشاره کرد و گفت: ضروری است که دولت مسئولیت این وقایع را بپذیرد. دستگاه دولت باید مسئولیت ناامنی ایجادشده توسط عوامل خارجی را عهدهدار شود و بهجای گرفتن انگشت مکرر اتهام به آنها، سهم خود را هم بپذیرد. این پذیرش مسئولیت لازمه طی شدن روندترمیم در جامعه است.
