ویلاسازی در میانکاله!

خرداد را می‌توان ماه محیط زیست نامید چرا که، جز روز تنوع زیستی، هفته محیط زیست، روز جهانی اقیانوس‌ها و روز مبارزه با بیابان زایی و خشکسالی نیز در این ماه قرار دارد. رسم است در این روزها اخبار خوشایندی به سمع و نظر دوستداران محیط زیست برسد اما، خبر‌هایی که مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اعلام می‌کند، همه ناخوشایند و هشدار دهنده هستند. اسماعیل کهرم در گفت‌وگویی از انجام انواع و اقسام فعالیت‌های مخرب در پناهگاه حیات وحش میانکاله خبر می‌دهد. او عنوان می‌کند در این پناهگاه ویلا ساخته شده است!

در طول سال روزهای زیادی به محیط زیست اختصاص می‌یابد. تنها در خرداد ماه دو مناسبت مهم یعنی روز تنوع زیستی و هفته حیات وحش در تقویم گنجانده شده است. تنوع زیستی و حیات وحش به اندازه‌ای که در تقویم و روی کاغذ ارج و قرب دارد، در واقعیت نیز مورد توجه قرار می‌گیرد؟

باید عنوان کنم که ابدا. در نظر بگیرید برای حفظ تنوع زیستی نیاز به زیستگاه سالم داریم و زیستگاه سالم جایی است که به طبیعت نزدیک باشد. نمی‌توان یک گونه حیوانی را در قفس نگهداری کرد و گفت داریم در راستای حفظ تنوع زیستی فعالیت می‌کنیم. حفظ تنوع زیستی با باغ‌وحش‌داری فرق می‌کند.

با این اوصاف وضعیت تنوع زیستی و گونه‌های در معرض انقراض در کشور ما چگونه است؟

شاید باور پذیر نباشد اما، باید گفت تمامی گونه‌های جانوری در کشور ما در معرض خطر هستند. حفظ تنوع زیستی در سه سطح مطرح است. در سطح اول سعی می‌شود ژن یک گونه برای مثال یوزپلنگ ایرانی حفظ شود. در سطح دوم یک گونه مثلا قرقاول ایرانی مد نظر است و در سطح سوم سعی می‌شود اکوسیستم حفظ شود. این سطح سوم اهمیت زیادی دارد حال آنکه، شاهد هستیم اکوسیستم و زیستگاه‌های طبیعی روند تخریبی شتابناکی را تجربه می‌کنم.

برای مثال در کجای کشور و کدام زیستگاه‌ها در حال تخریب هستند؟

من از یک پناهگاه شناخته شده حیات وحش مثال می‌آورم و شما خود حدیث مفصل از این مجمل بخوانید. پناهگاه حیات وحش میانکاله با 68 هزار هکتار مساحت و اینکه سایت رامسر در آن واقع است، کمابیش برای همه شناخته شده است. پناهگاه حیات وحش تعریفی دقیق، علمی و جهانی دارد. یک تعریف ساده می‌گوید پناهگاه حیات وحش جایی است که حیات وحش به آن پناه می‌برند یعنی، اگر یک گوزن در معرض شکار است برای حفظ جانش می‌رود آنجا. این تعریف حاکی از آن است نباید در این پناهگاه شکار صورت بگیرد همانطور که، هر فعالیت انسانی دیگر اعم از راه سازی، ساختمان سازی، کشاورزی، دامداری و... نیز ممنوع است. حالا در نظر بگیرید که تمامی این فعالیت‌ها در میانکاله انجام می‌شود. من در بازدیدی که در روزهای اخیر از میانکاله داشتم شاهد این بودم که در آنجا ویلا ساخته اند.

ویلا؟ در میانکاله؟!

بله. تعجب آور است. هشت تا 9 ویلا در میانکاله ساخته شده است.این در حالی است که سازمان حفاظت محیط زیست نمی‌تواند به راحتی و در زمانی کم با این ساخت و سازها مقابله کند. افرادی که در میانکاله یا جاهایی شبیه آن ویلا می‌سازند، غیر قانونی این کار را می‌کنند اما، سازمان حفاظت محیط زیست مجبور است یک روند قانونی را برای مقابله با این ساخت و ساز و تخریب آنها طی کند. در این روند قانونی گاهی سازندگان اسناد مجعول رو می‌کنند و این روند کار را باز هم به تاخیر می‌اندازد. در واقع، حتی اگر سازمان حفاظت محیط زیست بتواند بالاخره جلو آن را بگیرد ضرر و زیان به پناهگاه وارد شده است.

سازندگان این ویلاها چه کسانی هستند.

باید این مساله بررسی شود اما، مشکلات در میانکاله یکی و دو تا نیست. همانطور که عنوان کردم همه فعالیت‌های ممنوع در این مکان انجام می‌شود. دامداری و کشاورزی به وفور وجود دارد. فرض کنید افرادی از طرف سازمان حفاظت محیط زیست مسئول حفظ میانکاله شده‌اند یعنی، کارمندان سازمان هستند. برخی از آنها در این مکان مشغول پرورش اکالیپتوس هستند! یعنی اینکه با همکاری افرادی که بنا بوده آنجا را حفظ کنند، دارد تخریب اتفاق می‌افتد. آنها سودی از این ماجرا می‌برند که با حقوقی که از محیط زیست می‌گیرند ابدا قابل قیاس نیست. در میانکاله دارد انواع و اقسام بی قانونی‌ها اتفاق می‌افتد و من گزارش مبسوطی در این زمینه به رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خواهم داد.

این اتفاقات در دیگر مناطق و پناهگاه‌ها هم رخ می‌دهد؟

عنوان کردم که میانکاله حدیث مجمل است. اقدامات مخرب و غیر‌کارشناسی شده در حوزه محیط زیست منجر به در معرض خطر بودن تمامی گونه‌ها شده است. برای مثال در نظر بگیرید در سمسکده که زیستگاه گوزن زرد است، در زمان ریاست آقای محمدی زاده یک قرنطینه ببر ساخته شد. در واقع رئیس وقت سازمان در یک برنامه تلویزیونی عنوان کرد که اکنون هفت کشور ببر دارند و ما هشتمین کشوری هستیم که ببر خواهیم داشت. آمدند از سیبری ببر آوردند و در قفس انداختند و دیدند که ببر نر ببر ماده را درید! آن زمان یک میلیارد تومان خرج قرنطینه ببر‌ها شده بود. حالا این مکان بی استفاده رها شده و باد و باران و آفتاب دارد تخریبش می‌کند. این یعنی حیف و میل کردن هزینه‌هایی که می‌توان برای بهبود وضعیت محیط زیست خرج کرد. از این نمونه‌ها کم نداریم.