ورزش و دیپلماسی
حضور تیمملی کشتی آزاد ایالات متحده در مسابقات جامجهانی تهران، بار دیگر نگاهها را به برقراری سطحی از ارتباط میان این کشور با جمهوری اسلامی ایران جلب کرد. بعضا دیده شده آنهایی که هنگام این نوع دیدارها در مسابقات ورزشی از جمله کشتی، فوتبال، والیبال و... به فکر امکان شکلگیری مذاکره میان دو کشور هستند، به «دیپلماسی پینگپنگ» اشاره دارند. این اصطلاح به گفتوگوهای پنهانی ایالات متحده آمریکا و چین در اواسط دهه ۱۹۷۰گفته میشود که دو کشور به دلیل نداشتن رابطه رسمی، یک تورنمنت پینگپنگ برگزار کردند تا به بهانه آن گفتوگو کنند. اما باید به این نکته توجه داشت که چینیها پیش از آن در جریان مذاکرات صلح ویتنام گفتوگوهایی را با آمریکاییها شروع کرده بودند. به هر حال در آن تیم پینگپنگ آمریکاییها چند دیپلمات نیز حضور داشتند که مخفیانه با مقامات چینی گفتوگو کردند. شرایط ایران اما کاملا متفاوت است. ایالات متحده خواستههایی از ایران دارد که موضوعاتی مثل یک رقابت ورزشی نمیتواند باعث نادیدهگرفتن این توقعات زیادهخواهانه شود. آنها عنوان کردهاند ایران در موضوع هستهای باید تسلیم بیقیدوشرط آنها شود. ممکن است برخی افراد، انرژی هستهای را برای ایران ضروری ندانند اما همان افراد، حمایت آمریکا از کشوری در نزدیکی ما با صدها کلاهک هستهای و در عین حال، محرومکردن ایران از دانش صلحآمیز آن را تبعیض آشکار میدانند. طرف آمریکایی از ایران خواسته از مسلمانانی که در فلسطین و لبنان در معرض تعرض دایمی اسراییل قرار دارند، حمایت نکند و مسوولان مربوطه حتی برای یک سخنرانی به این کشورها سفر نکنند. مشخص است این نگرش با یک مسابقه ورزشی قابل رفع نیست. در زمان تصدی مسوولیت ورزش، بارها با مسوولان و ورزشکاران ایالات متحده گفتوگو کردم. آنها پس از شنیدن استدلالهای ما بر این باور بودند که برخی خواستههای دولتشان، قابل توجیه نیست که البته ممکن است این فقط یک پاسخ به استدلال ما باشد و نه اعتقاد آنها. حتی در یک اجلاس با «اندرو یانگ»، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل در اینباره سخن گفتم و او تاکید داشت که برخی خواستههای آنها زیادهخواهانه است اما ایران هم در تحریک احساسات ضدآمریکایی موثر است.
به رغم اینکه گفته میشود مباحث سیاسی نباید بر حوزه ورزش سایه بیفکند با این حال چند بار از ورزشکاران ایرانی هنگام ورود به ایالات متحده انگشتنگاری شده است. اما ما طبق آموزههای دینی خود، تکریم میهمان را یک وظیفه دانسته و همواره آن را به نحو احسن انجام دادهایم، در حالی که مشابه آن در کشور آمریکا کمتر دیده شده است.
بنابراین ورزش شاید دریچهای برای بهبود رابطه میان دو ملت و حتی دستگاه سیاسی دو کشور باشد اما به تنهایی نمیتواند در چنین حوزههایی اثرگذار باشد. تصمیمگیری درخصوص رابطه با این کشور در اختیار مقامات عالیرتبه کشورمان است و آنها در زمان لازم در این خصوص موضعگیری کردهاند. در عین حال تاکید بر احترام به ملت آمریکا، همیشه در دستور کار نهادهای رسمی ایران بوده و تیمملی کشتی آزاد این کشور هم از این قاعده مستثنی نیست.
