فرصتي تاريخي
روزنو :وحيد معتمدنژاد*
سفر خانم «ايرينا بوكووا»، مديركل يونسكو به ايران كه خود از سياستمداران كهنهكار و نسبتا قديمي بلغاري است از چند جهت قابل تامل است: اينكه پس از گذشت 10 سال اين نخستين باري است كه مديركل يونسكو به ايران سفر ميكند به لحاظ ديپلماسي حاوي پيامي است كه تعامل را در دو حوزه سياست وفرهنگ به ارمغان آورده و مقدمات همكاريهاي چند جانبه بين ايران و مجامع جهاني در همه زمينههاي علمي، فرهنگي، تاريخي و آموزشي را فراهم ميسازد. در بعدي ديگر هياتي است كه متشكل از معاون امور برنامهريزي راهبردي ومتخصص برنامهريزي حوزه آسيا و اقيانوسيه اين سازمان است كه وي را در اين سفرهمراهي كرده و بر برنامهريزيهاي كلان در حوزههاي مرتبط دلالت دارد. آن سوي اين سفر نيز ملاقاتهايي است كه با مقامات ايراني در حوزههاي سياست خارجي، علمي، فرهنگي و تاريخي به عمل ميآيد.
از هر سه منظر فوق، ايران در شرايط كنوني نيازمند همكاري پيوسته و گسترده با سازمان آموزشي، علمي وفرهنگي سازمان ملل متحد (يونسكو) است كه بتواند در ارتقاي سطح آموزشي، علمي و فرهنگي خود قدمهاي استواري بردارد.
آنچه اين سفر را حايز اهميت ميسازد، توان بهرهبرداري مقامات كشورمان از ظرفيتهايي است كه در سند راهبردي يونسكو تحت عناوين گوناگون با تعاريف ذيل تهيه و تدوين شده است. در زمينه آموزش، تدوين الگوي برنامهريزي آموزشي در سطح ملي و استاني براي حمايت از آموزش وپرورش ايران از طريق مشاركت ملي و بينالمللي با تاكيد بر آموزش فراگير؛ تاسيس دفتر آموزش مديريت حوادث غيرمترقبه در بدنه وزارت آموزش و پرورش ايران در طرح ملي و استاني؛ ارتقاي سياستگذاريها و ظرفيتسازي نظام آموزشي دربرنامه آموزش براي توسعه پايدار.
در زمينه علوم، ارتقاي مديريت منابع آب به ويژه آبهاي مشترك با كشورهاي همسايه، ظرفيتسازي در زمينه پيش آگاهي در برابر بلاياي طبيعي، تاسيس كرسي اخلاق زيستي، تحقيق در مورد موضوعات مرتبط با حقوق بشر توسط كرسي يونسكو، حمايت ازسه مركز وابسته به يونسكو در ايران، شامل مركز منطقهيي مديريت آب شهري در تهران، مركز بينالمللي قنات و سازههاي تاريخي آبي در يزد، مركز منطقهيي توسعه مراكز رشد و پاركهاي علم و فناوري در اصفهان؛ ايجاد جايزه بينالمللي فنآفريني شيخ بهايي و حمايتهاي فني و ظرفيتسازي براي پاركهاي علم و فناوري؛ درك بهتر و سازگاري با اثرات تغيير اقليم بر حوزه رودخانهها؛ جمعآوري و مستندسازي سيستمهاي تاريخي آبي و كاربرد آنها در حل مشكلات رو به رشد دنياي كنوني.
در زمينه فرهنگ، حمايت از آثار ثبت شده ايران در ليست ميراث فرهنگي جهاني يونسكو و آموزش جهت تقويت مديريت موزهها و همچنين كنترل قاچاق غيرقانوني كالاهاي ميراث فرهنگي، ارتقاي گفتوگوي بين فرهنگها و بين مذاهب در منطقه؛ حمايت از توسعه، بازاريابي و محافظت از صنايع دستي، هنرهاي سنتي و صنايع فرهنگي. و در زمينه ارتباطات و اطلاعات، حمايت از سازمانهاي رسانهيي كليدي كه در گفتوگوها و گردهماييهاي منطقهيي و بينالمللي شركت ميكنند؛ بزرگداشت روز جهاني آزادي مطبوعات؛ ارتقاي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات جهت پروژههاي مبتكرانه براي جوانان، علوم و فناوري و محافظت از محيط زيست؛ ارتقاي فعاليتهاي مرتبط با «حافظه جهاني»؛ برگزاري كارگاههاي آموزشي روزنامهنگاري شامل بخشهاي فني براي روزنامهنگاران و اهالي رسانه در مورد مسائل جهاني از قبيل تغيير آب و هوا، اچآي وي (ايدز)، مسائل زيست محيطي و مواد مخدر در مدارس تهران. وهمچنين موضوعات متنوع ديگري كه ايران را در فضاي كنوني ميتواند در مقامي ممتاز معرفي كند.
اميد كه مقامات ايراني با درك موقعيت امروز ايران با انجام وتعهد به بندهاي اين سند، بر مشكلات عديده فايق آمده و چشماندازي روشن از فرداي ايران را در ديدگان جهاني ترسيم سازند.
از هر سه منظر فوق، ايران در شرايط كنوني نيازمند همكاري پيوسته و گسترده با سازمان آموزشي، علمي وفرهنگي سازمان ملل متحد (يونسكو) است كه بتواند در ارتقاي سطح آموزشي، علمي و فرهنگي خود قدمهاي استواري بردارد.
آنچه اين سفر را حايز اهميت ميسازد، توان بهرهبرداري مقامات كشورمان از ظرفيتهايي است كه در سند راهبردي يونسكو تحت عناوين گوناگون با تعاريف ذيل تهيه و تدوين شده است. در زمينه آموزش، تدوين الگوي برنامهريزي آموزشي در سطح ملي و استاني براي حمايت از آموزش وپرورش ايران از طريق مشاركت ملي و بينالمللي با تاكيد بر آموزش فراگير؛ تاسيس دفتر آموزش مديريت حوادث غيرمترقبه در بدنه وزارت آموزش و پرورش ايران در طرح ملي و استاني؛ ارتقاي سياستگذاريها و ظرفيتسازي نظام آموزشي دربرنامه آموزش براي توسعه پايدار.
در زمينه علوم، ارتقاي مديريت منابع آب به ويژه آبهاي مشترك با كشورهاي همسايه، ظرفيتسازي در زمينه پيش آگاهي در برابر بلاياي طبيعي، تاسيس كرسي اخلاق زيستي، تحقيق در مورد موضوعات مرتبط با حقوق بشر توسط كرسي يونسكو، حمايت ازسه مركز وابسته به يونسكو در ايران، شامل مركز منطقهيي مديريت آب شهري در تهران، مركز بينالمللي قنات و سازههاي تاريخي آبي در يزد، مركز منطقهيي توسعه مراكز رشد و پاركهاي علم و فناوري در اصفهان؛ ايجاد جايزه بينالمللي فنآفريني شيخ بهايي و حمايتهاي فني و ظرفيتسازي براي پاركهاي علم و فناوري؛ درك بهتر و سازگاري با اثرات تغيير اقليم بر حوزه رودخانهها؛ جمعآوري و مستندسازي سيستمهاي تاريخي آبي و كاربرد آنها در حل مشكلات رو به رشد دنياي كنوني.
در زمينه فرهنگ، حمايت از آثار ثبت شده ايران در ليست ميراث فرهنگي جهاني يونسكو و آموزش جهت تقويت مديريت موزهها و همچنين كنترل قاچاق غيرقانوني كالاهاي ميراث فرهنگي، ارتقاي گفتوگوي بين فرهنگها و بين مذاهب در منطقه؛ حمايت از توسعه، بازاريابي و محافظت از صنايع دستي، هنرهاي سنتي و صنايع فرهنگي. و در زمينه ارتباطات و اطلاعات، حمايت از سازمانهاي رسانهيي كليدي كه در گفتوگوها و گردهماييهاي منطقهيي و بينالمللي شركت ميكنند؛ بزرگداشت روز جهاني آزادي مطبوعات؛ ارتقاي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات جهت پروژههاي مبتكرانه براي جوانان، علوم و فناوري و محافظت از محيط زيست؛ ارتقاي فعاليتهاي مرتبط با «حافظه جهاني»؛ برگزاري كارگاههاي آموزشي روزنامهنگاري شامل بخشهاي فني براي روزنامهنگاران و اهالي رسانه در مورد مسائل جهاني از قبيل تغيير آب و هوا، اچآي وي (ايدز)، مسائل زيست محيطي و مواد مخدر در مدارس تهران. وهمچنين موضوعات متنوع ديگري كه ايران را در فضاي كنوني ميتواند در مقامي ممتاز معرفي كند.
اميد كه مقامات ايراني با درك موقعيت امروز ايران با انجام وتعهد به بندهاي اين سند، بر مشكلات عديده فايق آمده و چشماندازي روشن از فرداي ايران را در ديدگان جهاني ترسيم سازند.
