
«شاخص» با صندوق حمایتی سبز شد
بازار
سرمایه؛ این روزها، روزگار سختی را پشتسر میگذارد و آماج حرف و حدیثها و
انتقاداتی است که از هر سو به سویش روان میشود. قیمت اکثر سهام در سال
جدید بر کوس نزول کوبیدند و مسیر سقوط را در پیش گرفتند. سرمایهگذاران
متضرر که قدرت نقدکردن سرمایهشان را حتی با ضرر نداشتند، هر روز در انتظار
بازگشت بازار به روال عادی بودند اما، صد افسوس که دعاها کارساز نبود و
بازار لجوجانه در مسیر نزول گام برمیداشت.
در این میان، مسوولان خاموش بودند و حقوقیها غایب. اما دوهفته پیش، وزیر اقتصاد تذکری من باب وضعیت فشل بازار سرمایه دریافت کرد. این مقاممسوول، درصدد دلجویی از بازاری برآمد که تا روز پیشش، مورد بیمهری قرار داده بود. به این ترتیب نشستی اضطراری با مدیران عامل بانکها برای حمایت از بورس برگزار کرد که نتیجه آن در قالب «صندوق حمایت از توسعه بازار سرمایه» متبلور شد. هدف این صندوق، تزریق نقدینگی حدود پنجهزارمیلیاردی سیستم بانکی به بازار سرمایه اعلام شد تا شاید راهکاری برای برونرفت از این بحران طولانی باشد. حضور این صندوق در روز اول، بازار را سبزپوش کرد. اما نکته جالب اینجا بود که حقوقیهای چراغ خاموش که عدم حضورشان از ماهها پیش سبب شده بود از یادها بروند، به یکباره قد علم کردند و در قالب «فروشندگانی» قوی به جنگ بازار آمدند! در روزهای بعدی، معاملات هم اندکی روان شد اما همچنان فروشندگان سمبه پرزوری داشتند.
در کنار حضور یکباره این صندوق در بازار، سوالاتی در ذهن سرمایهگذاران بیجواب مانده است. آیا این صندوق به یاری شاخص آمده تا با سبز نگهداشتنش، حجابی باشد برای افول اخیر؟ اگر جواب این سوال منفی است، چرا بررسی حمایتها در چندروز اخیر این شایبه را در پی دارد که صندوق، حمایت پررنگی از شرکتهای تاثیرگذار بر شاخص داشته است؟ آیا همینبس که شاخص سبز باشد؟ ضمنا مگر نه اینکه بازار سرمایه باید بازاری آزاد مبتنی بر عرضه و تقاضا باشد و قیمتها از برخورد عرضه با تقاضا شکل بگیرند؟ پس دخالت در هر یک از این طرفین عرضه و تقاضا، تنها نظم نامریی حاکم بر قیمت تعادلی را بر هم میزند.
حمایت از بازار سرمایه، بهعنوان یک رکن قدرتمند در اقتصاد، بهطور حتم رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی را در پی خواهد داشت اما ایکاش این حمایت جای خود را به دخالت ندهد و هدف، روانکردن معاملات در تمام سهام باشد و نه حمایت از سهمی خاص. پتانسیل بازار سرمایه ما تا جایی است که تنها حفظ اعتماد سرمایهگذاران به این بازار میتواند آن را به مدار اصلیاش بازگرداند. بنابراین امید است اخذ اینچنین راهحلهایی در راستای فراهمکردن بستری آسوده برای سرمایهگذاری باشد نه اینکه با دخالت نادرست و در پیشگرفتن هدفی خاص، تنها انگشت اتهامی که بهسوی مسوولان نشانه رفته است را پایین کشاند. شاخص کل هفته گذشته با هزارو819 واحد رشد به 75هزارو980 واحد فزونی یافت و رشدی 45/2درصدی در کارنامهاش ثبت کرد. این در حالی است که شاخص نسبت به ابتدای سال، 8/3درصد نزول داشته است.
مدیریت صندوق باید چرخشی باشد
فریدون زارعی درخصوص فعالیت صندوق حمایت از بازار ابراز کرد: «درستبودن یا نبودن حضور صندوق در بازار سرمایه خود جای بحث دارد اما اگر بپذیریم که حضورش مفید است، باید تاکید کنیم که این حضور نباید ادامهدار بوده و همیشگی باشد. بلکه باید در زمان بحران و با تعریفی دقیق از بحران، به یاری بازار بیاید. چراکه بورس ما همیشه نیاز به یک پرستار ندارد.» وی با اشاره به این نکته که اقدامات حمایتی اگر تنها برای شرایط خاص تعبیه شده باشند قادرند کمکحال بازار و سرمایهگذارانش باشند، توضیح داد: «امیدوارم که نقش صندوق توسعه بازار، کمک به گذار از شرایط بحران کنونی باشد نه اینکه کمکم در بازار جا خوش کند و حضورش دایمی شود. چراکه اگر صندوق در این نقش فرو رود و مانند برخی محدودیتها نظیر حجم مبنا، که بنا بر اقتضای زمان خودشان و برای کوتاهمدت وضع شدند اما در بازار جا خوش کردند، رخت بر نبندد، به آفتی بدل خواهد شد که جز تبعات منفی، نتیجه دیگری بر جای نخواهد گذاشت.
این تحلیلگر بازار سرمایه اذعان کرد: «اگر هدف این صندوق، تنها مثبتکردن شاخص باشد، صندوق به حمایت از سهام تاثیرگذار بر شاخص بسنده میکند. به این ترتیب سرمایهگذاران در سایر سهام، مورد بیمهری مسوولان قرار میگیرند و از این بسته حمایتی بهرهای نمیبرند. حتی اگر این حمایت بهسوی صنعتی خاص یا سهامی سوگلی روان شود نیز باز این حمایت از اساس غلط است. زیرا شاید سهامی که شاخصساز نیست بیشتر نیاز به حمایت داشته باشد اما هدف صندوق، مانع از آن شود که در فهرست حمایتشوندگان قرار بگیرد. بهمنظور جلوگیری از چنین رخدادهایی، به نظر میرسد که اداره این صندوق در قالب هیات امنا، بسیار مثمرثمر باشد. چراکه در این قالب، نظرات گوناگون است و سلیقهای اجرا نمیشود. حتی میتوان مدیریت صندوق را چرخشی کرد تا دربرگیرنده نظرات جمع بیشتری از کارشناسان باشد.» زارعی ادامه داد: «به نظر من اگر صندوق بتواند این حس را در بین سرمایهگذاران ایجاد کند که نهادی هست که در شرایط مختلف و بحرانی، از ایجاد گره در بازار جلوگیری میکند، اعتماد به بازار باز میگردد. حتی این حضور باید در روزهای مثبت بازار نیز ادامه داشته باشد تا قیمتها بیش از ارزش ذاتیشان و تنها به مدد هیجان، افزایش نیابند. درواقع اگر هدف صندوق ایجاد آرامش و حفظ ثبات در بازار باشد، بهطور حتم در بلندمدت نیز موفق عمل خواهد کرد.»
وی در پایان اظهار کرد: «اگر صندوق کاتالیزوری برای رسیدن بازار به تعادل باشد، به طور حتم مفید فایده خواهد بود. از آنجایی که سرمایهگذاران ما در بازار بیشتر به حرکت به سمت نقطه اکسترمم تمایل دارند و در صفوف خرید یا فروش هیجانی عمل میکنند، هر راهکاری که بتواند به مقابله با اینگونه هیجانات و سوق بازار بهسوی نقطه تعادلی بپردازد، در بلندمدت بازار را قدرتمندتر خواهد ساخت.»
صندوق مداخله نکند
محمدمهدی ناسوتیفرد حمایت وزیر اقتصاد از بازار سرمایه را مهمتر از تزریق نقدینگی به بازار دانسته و مطرح کرد: «عملکرد ماههای اخیر دولت این شایبه را ایجاد کرده بود که بازار سرمایه در اولویتهای دولت قرار ندارد و دغدغههایی نظیر تورم، مانع از آن میشود که نیمنگاهی به بورس بیندازد. بازار و بازیگرانش نیز این نگرانی را لمس کرده بودند. بنابراین پس از مصاحبه وزیر و احساس امنیتخاطر سرمایهگذاران، اعتماد به بازار بازگشت و سرمایهگذاران نفسی آسوده کشیدند.
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: «شاخص در چندروز گذشته بخشی از افت پنجدرصدی سال 93اش را جبران کرد. امیدوارم که با بازگشت دوباره بازار به مدار اصلیاش، شاهد تعادل در بازار باشیم.»
وی ادامه داد: «امیدوارم دیدگاه صندوق این باشد که با کمترین مداخله در بازار، هیجانات کنونی را کاهش دهد و با هدف افزایش نقدشوندگی، سعی به بازگشت تعادل به بازار کند و پس از ایجاد آن و روانکردن معاملات نیز از حضور در بازار دست بشوید.»
در این میان، مسوولان خاموش بودند و حقوقیها غایب. اما دوهفته پیش، وزیر اقتصاد تذکری من باب وضعیت فشل بازار سرمایه دریافت کرد. این مقاممسوول، درصدد دلجویی از بازاری برآمد که تا روز پیشش، مورد بیمهری قرار داده بود. به این ترتیب نشستی اضطراری با مدیران عامل بانکها برای حمایت از بورس برگزار کرد که نتیجه آن در قالب «صندوق حمایت از توسعه بازار سرمایه» متبلور شد. هدف این صندوق، تزریق نقدینگی حدود پنجهزارمیلیاردی سیستم بانکی به بازار سرمایه اعلام شد تا شاید راهکاری برای برونرفت از این بحران طولانی باشد. حضور این صندوق در روز اول، بازار را سبزپوش کرد. اما نکته جالب اینجا بود که حقوقیهای چراغ خاموش که عدم حضورشان از ماهها پیش سبب شده بود از یادها بروند، به یکباره قد علم کردند و در قالب «فروشندگانی» قوی به جنگ بازار آمدند! در روزهای بعدی، معاملات هم اندکی روان شد اما همچنان فروشندگان سمبه پرزوری داشتند.
در کنار حضور یکباره این صندوق در بازار، سوالاتی در ذهن سرمایهگذاران بیجواب مانده است. آیا این صندوق به یاری شاخص آمده تا با سبز نگهداشتنش، حجابی باشد برای افول اخیر؟ اگر جواب این سوال منفی است، چرا بررسی حمایتها در چندروز اخیر این شایبه را در پی دارد که صندوق، حمایت پررنگی از شرکتهای تاثیرگذار بر شاخص داشته است؟ آیا همینبس که شاخص سبز باشد؟ ضمنا مگر نه اینکه بازار سرمایه باید بازاری آزاد مبتنی بر عرضه و تقاضا باشد و قیمتها از برخورد عرضه با تقاضا شکل بگیرند؟ پس دخالت در هر یک از این طرفین عرضه و تقاضا، تنها نظم نامریی حاکم بر قیمت تعادلی را بر هم میزند.
حمایت از بازار سرمایه، بهعنوان یک رکن قدرتمند در اقتصاد، بهطور حتم رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی را در پی خواهد داشت اما ایکاش این حمایت جای خود را به دخالت ندهد و هدف، روانکردن معاملات در تمام سهام باشد و نه حمایت از سهمی خاص. پتانسیل بازار سرمایه ما تا جایی است که تنها حفظ اعتماد سرمایهگذاران به این بازار میتواند آن را به مدار اصلیاش بازگرداند. بنابراین امید است اخذ اینچنین راهحلهایی در راستای فراهمکردن بستری آسوده برای سرمایهگذاری باشد نه اینکه با دخالت نادرست و در پیشگرفتن هدفی خاص، تنها انگشت اتهامی که بهسوی مسوولان نشانه رفته است را پایین کشاند. شاخص کل هفته گذشته با هزارو819 واحد رشد به 75هزارو980 واحد فزونی یافت و رشدی 45/2درصدی در کارنامهاش ثبت کرد. این در حالی است که شاخص نسبت به ابتدای سال، 8/3درصد نزول داشته است.
مدیریت صندوق باید چرخشی باشد
فریدون زارعی درخصوص فعالیت صندوق حمایت از بازار ابراز کرد: «درستبودن یا نبودن حضور صندوق در بازار سرمایه خود جای بحث دارد اما اگر بپذیریم که حضورش مفید است، باید تاکید کنیم که این حضور نباید ادامهدار بوده و همیشگی باشد. بلکه باید در زمان بحران و با تعریفی دقیق از بحران، به یاری بازار بیاید. چراکه بورس ما همیشه نیاز به یک پرستار ندارد.» وی با اشاره به این نکته که اقدامات حمایتی اگر تنها برای شرایط خاص تعبیه شده باشند قادرند کمکحال بازار و سرمایهگذارانش باشند، توضیح داد: «امیدوارم که نقش صندوق توسعه بازار، کمک به گذار از شرایط بحران کنونی باشد نه اینکه کمکم در بازار جا خوش کند و حضورش دایمی شود. چراکه اگر صندوق در این نقش فرو رود و مانند برخی محدودیتها نظیر حجم مبنا، که بنا بر اقتضای زمان خودشان و برای کوتاهمدت وضع شدند اما در بازار جا خوش کردند، رخت بر نبندد، به آفتی بدل خواهد شد که جز تبعات منفی، نتیجه دیگری بر جای نخواهد گذاشت.
این تحلیلگر بازار سرمایه اذعان کرد: «اگر هدف این صندوق، تنها مثبتکردن شاخص باشد، صندوق به حمایت از سهام تاثیرگذار بر شاخص بسنده میکند. به این ترتیب سرمایهگذاران در سایر سهام، مورد بیمهری مسوولان قرار میگیرند و از این بسته حمایتی بهرهای نمیبرند. حتی اگر این حمایت بهسوی صنعتی خاص یا سهامی سوگلی روان شود نیز باز این حمایت از اساس غلط است. زیرا شاید سهامی که شاخصساز نیست بیشتر نیاز به حمایت داشته باشد اما هدف صندوق، مانع از آن شود که در فهرست حمایتشوندگان قرار بگیرد. بهمنظور جلوگیری از چنین رخدادهایی، به نظر میرسد که اداره این صندوق در قالب هیات امنا، بسیار مثمرثمر باشد. چراکه در این قالب، نظرات گوناگون است و سلیقهای اجرا نمیشود. حتی میتوان مدیریت صندوق را چرخشی کرد تا دربرگیرنده نظرات جمع بیشتری از کارشناسان باشد.» زارعی ادامه داد: «به نظر من اگر صندوق بتواند این حس را در بین سرمایهگذاران ایجاد کند که نهادی هست که در شرایط مختلف و بحرانی، از ایجاد گره در بازار جلوگیری میکند، اعتماد به بازار باز میگردد. حتی این حضور باید در روزهای مثبت بازار نیز ادامه داشته باشد تا قیمتها بیش از ارزش ذاتیشان و تنها به مدد هیجان، افزایش نیابند. درواقع اگر هدف صندوق ایجاد آرامش و حفظ ثبات در بازار باشد، بهطور حتم در بلندمدت نیز موفق عمل خواهد کرد.»
وی در پایان اظهار کرد: «اگر صندوق کاتالیزوری برای رسیدن بازار به تعادل باشد، به طور حتم مفید فایده خواهد بود. از آنجایی که سرمایهگذاران ما در بازار بیشتر به حرکت به سمت نقطه اکسترمم تمایل دارند و در صفوف خرید یا فروش هیجانی عمل میکنند، هر راهکاری که بتواند به مقابله با اینگونه هیجانات و سوق بازار بهسوی نقطه تعادلی بپردازد، در بلندمدت بازار را قدرتمندتر خواهد ساخت.»
صندوق مداخله نکند
محمدمهدی ناسوتیفرد حمایت وزیر اقتصاد از بازار سرمایه را مهمتر از تزریق نقدینگی به بازار دانسته و مطرح کرد: «عملکرد ماههای اخیر دولت این شایبه را ایجاد کرده بود که بازار سرمایه در اولویتهای دولت قرار ندارد و دغدغههایی نظیر تورم، مانع از آن میشود که نیمنگاهی به بورس بیندازد. بازار و بازیگرانش نیز این نگرانی را لمس کرده بودند. بنابراین پس از مصاحبه وزیر و احساس امنیتخاطر سرمایهگذاران، اعتماد به بازار بازگشت و سرمایهگذاران نفسی آسوده کشیدند.
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: «شاخص در چندروز گذشته بخشی از افت پنجدرصدی سال 93اش را جبران کرد. امیدوارم که با بازگشت دوباره بازار به مدار اصلیاش، شاهد تعادل در بازار باشیم.»
وی ادامه داد: «امیدوارم دیدگاه صندوق این باشد که با کمترین مداخله در بازار، هیجانات کنونی را کاهش دهد و با هدف افزایش نقدشوندگی، سعی به بازگشت تعادل به بازار کند و پس از ایجاد آن و روانکردن معاملات نیز از حضور در بازار دست بشوید.»

