شاعری که خاطرات کودکی با او شکل گرفت
ر همه احوالات قوانین طبیعت را یادآوری میکند و در شعرهایش از خواب و خیال و رویا هیچ خبری نیست، او مرتب خوانندهاش را با واقعیت روبهرو میکند، دست او را میگیرد و او را به زمین برمیگرداند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کویر، از زمانی که کتابهای درسی فارسی به مدرسههای ایران راه یافتهاند کمتر شاعر معاصری بوده که صفحهای ثابت در اذهان و کتابها به شعر او اختصاص یافته باشد. دانشآموزان دبستانها و دبیرستانهای قدیم و جدید شعرهای او را در کلاس خواندهاند و برخی از آنها را از برکردهاند.
فاطمه معینالدینی، مدرس ادبیات دانشگاه شهید باهنر و پیام نور کرمان، به مناسبت روز بزرگداشت پروین اعتصامی (25 اسفندماه) درباره ویژگی شعرهای این شاعر میگوید: درونمایه اشعار پروین بیشتر غنیمت داشتن وقت و فرصتها، نصیحتهای اخلاقی، انتقاد از ظلم و ستم به مظلومان و ضعیفان و ناپایداری دنیاست.
او ادامه میدهد: پروین از جمله بانوان شاعری است که حتا در بعضی از موارد از بعضی از شاعران مرد هم درخشندگی بیشتری دارد. اشعار پروین این اقبال را داشته که مردم کوچه و بازار با آن همزبانی و همدلی کردهاند و از سوی دیگر محفلهای خاص و روشنفکری نیز نتوانستهاند از آن چشمپوشی کنند، به نظر من اگر روزی یک نظرسنجی صورت گیرد و قرار باشد از میان ۱۰۰ دیوان و دفتر شعر یکصد سال اخیر ۱۰ اثر را انتخاب کنند بیشک نام پروین میان ۱۰ شاعر منتخب قرار میگیرد و چنین توفیقی کمتر نصیب شاعران معاصر ما شده است.
معینالدینی درباره ماندگاری شعر پروین میگوید: سالهای شاعری پروین میان سالهای ۱۳۰۳ تا ۱۳۲۰ بوده است که همزمان با پادشاهی رضاخان بر ایران است. یکی از جنبههای مهم شعر پروین تعلیمی بودن آن است به طوریکه دائم پند و اندرز میدهد و نصایح اخلاقی عرضه میکند. این عنصر تعلیم چیزی است که کاملا موافق با مقتضیات زمانه بوده و شعر تعلیمی این دوره از ویژگیهای اخلاقی و مسائل سطحی اجتماع انتقاد میکند.
او می افزاید: پروین که در این فضای بسته شعر میسرود، به نظر میرسد بهترین شیوه را برای بیان حرفهای خود انتخاب کرده بود، او در اشعار تعلیمیاش کم از ظلم و دزدی و غارت حرف نزده است و هرچند گاهی خیلی آشکارا به عاملان این صفتها میتازد ولی اغلب از راه داستان و تمثیل جلو میرود و قطعات معروف «اشک یتیم»، «مست و هوشیار»، «نامه به انوشیروان» و «دزد خانه» نمونههایی از این نوعاند.
این مدرس دانشگاه میگوید: پروین اعتصامی قصههای زیادی را در دیوان خود داشت که همه آغاز و پایانی همراه با گرهگشایی دارند. بلبل و طوطی از درد خود و پای در بند بودنشان میگویند. بط با ماهی رازش را میگوید و گاهی هم از نباتات و جمادات کمک میگیرد. این تمثیلها و اشعار تعلیمی همگی با زبانی روان، سلیس و فصیح سروده شدهاند؛ چیزی که او را میان بسیاری از شاعران معاصر ممتاز کرده است.
به گزارش ایسنا، با خواندن شعرهای پروین اعتصامی یاد میگیریم که در لحظه زندگی کنیم، مدارا داشته باشیم، زمانمان را تلف نکنیم و ... پروین در شعرهایش از مخاطبش میخواهد که خودش باشد. ما وقتی خوشبختیم که هوشیار باشیم و در ضمن سعی کنیم که خودمان باشیم. او در شعرهایش مرتب مسؤولیت انسانها را به آنها یادآوری میکند و این نکته را به آنها گوشزد میکند که نمیتوانند از زیر بار مسؤولیت خود شانه خالی کنند. در کل همه مضمونهایی که اعتصامی با آنها این مفاهیم را منتقل میکند، هنوز تازه و بدیع هستند، شاید این مهمترین دلیل ماندگاری شعرهای پروین باشد.
