آشنایی با مناطق گردشگری سيستان، سرزمین آب و تاریخ
روز نو- وصف جنوب را بسیار شنیده بودم، دونده امیر نادری هر روز پیش از شروع فیلم سینمایی هنر هفتم ما را به جنوب ميبرد، ناخدا خورشید، عروس آتش، داستانهاي منیرو روانیپورهمه لایههايي از جنوب را برای ما باز ميکرد، اما داشتن تجربهاي نزدیک از جنوب و دیار آن سالها وقت برد، همیشه بهانه دور بودن جنوب بود و اینکه دسترسی به آن دشوار است.
اما همان اولین سفر با وجود دوری راه کافی بود تا ما را باز به دریای گرم و زلال جنوب بکشاند. آنچه ميخوانید يك معرفی است از جاذبههاي دیدنی شهرهای زاهدان و زابل در استان سیستان و بلوچستان، استانی که به واسطه کمبود امکانات و دوری از پایتخت نزد گردشگران بسیار مغفول مانده است.
شهر سوخته
شهر سوخته را قدیمیترین شهر جهان ميدانند، شهری که 5000 سال قدمت دارد و نشانهاي از تمدن خلاق پیشینیان ما است، نميشود به ایران علاقه داشت و همواره از گذشته پرشکوه گفت و شهر سوخته را به بهانه دوری راه ندید. این شهر در 56 کیلومتری زابل و در جاده زابل و زاهدان قرار گرفته است. اما دلیل نامگذاری این شهر به نام شهر سوخته چیست؟ باستانشناسان به واسطه رخ دادن دو آتشسوزی که بین سالهاي 2750 تا 3200 پیش از میلاد در این شهر روي داده، آن را شهر سوخته نامیدهاند.
این شهر همچنین نمادی است از توانمندی زنان، این شهر جزو معدود شهرهای روزگار باستان است که زنان در آن امور مالی خانواده را عهدهدار بودهاند. شهر سوخته به واسطه سیستم فاضلاب پیشرفته، نخستین نمونههاي انیمیشن بر ظروف، وجود پارچههاي مختلف، سفالینهها و... نیز اهمیت دارد. اگر سفر به سیستان را در برنامه خود دارید، حتما زمانی را برای بازدید از این شهر اختصاص دهید.
کوه خواجه
کوه خواجه و دریاچه هامون در سه مذهب اسلام، مسیحیت و زرتشت از اهمیت بسزایی برخوردار است. گفتهاند نطفه زرتشت در هامون است و آخرین رهاننده یا سوشیانت از آنجا ظهور خواهد کرد. کوه خواجه در زابل قرار گرفته است و در زمان پرآبی دریاچه، همانند جزیرهاي از آن پیداست، افسانههاي فراوانی که پیرامون کوه خواجه را فراگرفته، به آن موقعیت رازآلودی داده است، ميگویند رستم فرمانروای دیوسان را که در این قلعه بوده به قتل رسانده است. خواجه نامی است که از خواجه مهدی، یکی از دوستداران خاندان علوی به آن دادهاند. اما از آن به نام کوه موعود، کوه باطنی و کوه نور نیز یاد ميکنند. آتشکده واقع در این کوه با آتشکده تخت سلیمان قابل مقایسه است.
چاه نیمه
چاه نیمه، چالههاي بزرگی هستند که شکل دریاچه مصنوعی را به خود گرفتهاند، این چالههاي طبیعی که از آب هیرمند تغذیه ميشوند در 50 کیلومتری شهر زابل و در نزدیکی شهرستان زهک قرار گرفتهاند. گنجایش چاه نیمهها 700 میلیون مترمکعب است. در حاشیه چاه نیمه پارک جنگلی و باغ وحش تاسیس شده و آن را به یکی از تفرجگاههاي منطقه تبدیل کرده است.
دریاچه هامون
سیستان را به خشکی ميشناسند، اما علاوه بر چسبیدگی این استان از جنوب به دریای عمان، در بخش شمالی نیز دریاچه هامون به عنوان سومین دریاچه بزرگ ایران آن را به استانی با منابع آبی سرشار تبدیل کرده است، هرچند که از دو دریاچه بزرگتر از آن، خزر به آلودگی نامدار گشته و ارومیه نیز آخرین نفسهاي خود را ميکشد. هامون نیز این سالها حال و روز خوشی ندارد، از این روست که شاید بازدید از آن برای کسانی که به محیط زیست علاقهمندند، چون امری واجب گشته است. اگر گذارتان به این استان افتاد به سمت زابل بروید، در این شهر ميتوانید بازدیدی از این دریاچه آب شیرین داشته باشید.
قلعه سه کوهه
قلعه سه کوهه در 30 کیلومتری جنوب غربی زابل قرار گرفته و از سه قسمت شمالی، جنوبی و میدانی تشکیل شده است. در ارگ شمالی حاکم و در ارگ میدانی محافظان و ملازمان او زندگی ميکردهاند. این ارگ را عدهاي متعلق به دوره قاجار و برخی آن را متعلق به دوره افشاریه دانستهاند، آنچه مسلم است این است که بازدید از این ارگ خشتی برای آنها که به معماری علاقهمندند، تجربهاي فراموش نشدنی خواهد بود.
حوض در و آسبادهایش
بادهای 120 روزه سیستان موجب شده، این منطقه را به عنوان خاستگاه آسیابهاي بادی در جهان به حساب بیاورند. یکی از مناطقی که این آسیابها در آن قرار دارد حوض دار است که به واسطه وفور آب این نام را به خود گرفته است، با مرور زمان حوض دار تبدیل به حوض در و آسیابهاي بادی به آسبادها تغییر نام یافتهاند. حوض دار به شهر سوخته نزدیک است و در 55 کیلومتری جاده زابل به زاهدان قرار گرفته است. در اینجا شما ميتوانید آسیابهاي بادی را در تعداد زیاد و نزدیک به هم مشاهده کنید. در حوض دار مجموعهاي قلعههاي باستانی قرار گرفته که از جمله آنها ميتوان به قلعه رستم و قلعه مچی اشاره کرد.
دهانه غلامان
اگر از دیدن اینهمه مکانهاي باستانی به شوق نیامدهاید، گزینه دیگری نیز در زابل هست که قطعا شما را شگفتزده خواهد کرد و آن دهانه غلامان است، بنایی متعلق به دوره هخامنشی که برخلاف ديگر آثار بهجامانده از آن سلسله سقفهاي گنبدی دارد. خشت به کار رفته در آن به گونهاي است که از آجر نیز محکمتر است و همین امر سبب شده تا به شکل سالم از زیر خاک بیرون آورده شود. در این منطقه بنایی با 45 اتاق و یک در دیده ميشود. رصدخانهاي نیز در آنجا واقع شده که گفتهاند زرتشت از آنجا کار رصد را انجام ميداده است.
اما همان اولین سفر با وجود دوری راه کافی بود تا ما را باز به دریای گرم و زلال جنوب بکشاند. آنچه ميخوانید يك معرفی است از جاذبههاي دیدنی شهرهای زاهدان و زابل در استان سیستان و بلوچستان، استانی که به واسطه کمبود امکانات و دوری از پایتخت نزد گردشگران بسیار مغفول مانده است.
شهر سوخته
شهر سوخته را قدیمیترین شهر جهان ميدانند، شهری که 5000 سال قدمت دارد و نشانهاي از تمدن خلاق پیشینیان ما است، نميشود به ایران علاقه داشت و همواره از گذشته پرشکوه گفت و شهر سوخته را به بهانه دوری راه ندید. این شهر در 56 کیلومتری زابل و در جاده زابل و زاهدان قرار گرفته است. اما دلیل نامگذاری این شهر به نام شهر سوخته چیست؟ باستانشناسان به واسطه رخ دادن دو آتشسوزی که بین سالهاي 2750 تا 3200 پیش از میلاد در این شهر روي داده، آن را شهر سوخته نامیدهاند.
این شهر همچنین نمادی است از توانمندی زنان، این شهر جزو معدود شهرهای روزگار باستان است که زنان در آن امور مالی خانواده را عهدهدار بودهاند. شهر سوخته به واسطه سیستم فاضلاب پیشرفته، نخستین نمونههاي انیمیشن بر ظروف، وجود پارچههاي مختلف، سفالینهها و... نیز اهمیت دارد. اگر سفر به سیستان را در برنامه خود دارید، حتما زمانی را برای بازدید از این شهر اختصاص دهید.
کوه خواجه
کوه خواجه و دریاچه هامون در سه مذهب اسلام، مسیحیت و زرتشت از اهمیت بسزایی برخوردار است. گفتهاند نطفه زرتشت در هامون است و آخرین رهاننده یا سوشیانت از آنجا ظهور خواهد کرد. کوه خواجه در زابل قرار گرفته است و در زمان پرآبی دریاچه، همانند جزیرهاي از آن پیداست، افسانههاي فراوانی که پیرامون کوه خواجه را فراگرفته، به آن موقعیت رازآلودی داده است، ميگویند رستم فرمانروای دیوسان را که در این قلعه بوده به قتل رسانده است. خواجه نامی است که از خواجه مهدی، یکی از دوستداران خاندان علوی به آن دادهاند. اما از آن به نام کوه موعود، کوه باطنی و کوه نور نیز یاد ميکنند. آتشکده واقع در این کوه با آتشکده تخت سلیمان قابل مقایسه است.
چاه نیمه
چاه نیمه، چالههاي بزرگی هستند که شکل دریاچه مصنوعی را به خود گرفتهاند، این چالههاي طبیعی که از آب هیرمند تغذیه ميشوند در 50 کیلومتری شهر زابل و در نزدیکی شهرستان زهک قرار گرفتهاند. گنجایش چاه نیمهها 700 میلیون مترمکعب است. در حاشیه چاه نیمه پارک جنگلی و باغ وحش تاسیس شده و آن را به یکی از تفرجگاههاي منطقه تبدیل کرده است.
دریاچه هامون
سیستان را به خشکی ميشناسند، اما علاوه بر چسبیدگی این استان از جنوب به دریای عمان، در بخش شمالی نیز دریاچه هامون به عنوان سومین دریاچه بزرگ ایران آن را به استانی با منابع آبی سرشار تبدیل کرده است، هرچند که از دو دریاچه بزرگتر از آن، خزر به آلودگی نامدار گشته و ارومیه نیز آخرین نفسهاي خود را ميکشد. هامون نیز این سالها حال و روز خوشی ندارد، از این روست که شاید بازدید از آن برای کسانی که به محیط زیست علاقهمندند، چون امری واجب گشته است. اگر گذارتان به این استان افتاد به سمت زابل بروید، در این شهر ميتوانید بازدیدی از این دریاچه آب شیرین داشته باشید.
قلعه سه کوهه
قلعه سه کوهه در 30 کیلومتری جنوب غربی زابل قرار گرفته و از سه قسمت شمالی، جنوبی و میدانی تشکیل شده است. در ارگ شمالی حاکم و در ارگ میدانی محافظان و ملازمان او زندگی ميکردهاند. این ارگ را عدهاي متعلق به دوره قاجار و برخی آن را متعلق به دوره افشاریه دانستهاند، آنچه مسلم است این است که بازدید از این ارگ خشتی برای آنها که به معماری علاقهمندند، تجربهاي فراموش نشدنی خواهد بود.
حوض در و آسبادهایش
بادهای 120 روزه سیستان موجب شده، این منطقه را به عنوان خاستگاه آسیابهاي بادی در جهان به حساب بیاورند. یکی از مناطقی که این آسیابها در آن قرار دارد حوض دار است که به واسطه وفور آب این نام را به خود گرفته است، با مرور زمان حوض دار تبدیل به حوض در و آسیابهاي بادی به آسبادها تغییر نام یافتهاند. حوض دار به شهر سوخته نزدیک است و در 55 کیلومتری جاده زابل به زاهدان قرار گرفته است. در اینجا شما ميتوانید آسیابهاي بادی را در تعداد زیاد و نزدیک به هم مشاهده کنید. در حوض دار مجموعهاي قلعههاي باستانی قرار گرفته که از جمله آنها ميتوان به قلعه رستم و قلعه مچی اشاره کرد.
دهانه غلامان
اگر از دیدن اینهمه مکانهاي باستانی به شوق نیامدهاید، گزینه دیگری نیز در زابل هست که قطعا شما را شگفتزده خواهد کرد و آن دهانه غلامان است، بنایی متعلق به دوره هخامنشی که برخلاف ديگر آثار بهجامانده از آن سلسله سقفهاي گنبدی دارد. خشت به کار رفته در آن به گونهاي است که از آجر نیز محکمتر است و همین امر سبب شده تا به شکل سالم از زیر خاک بیرون آورده شود. در این منطقه بنایی با 45 اتاق و یک در دیده ميشود. رصدخانهاي نیز در آنجا واقع شده که گفتهاند زرتشت از آنجا کار رصد را انجام ميداده است. 
