واکاوی تغییرمدیران نهادهای اقتصادی مهم کشور

نقش بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی در اقتصاد ایران

آرمان امروز–گروه اقتصادی: حضرت آیت الله خامنه‌ای در احکامی جداگانه آقایان پرویز فتاح را به سمت رئیس ستاد اجرایی و حسین دهقان را به رئیس بنیاد مستضعفان منصوب کردند. به گزارش روزنامه جوان، حسین دهقان پس از یک‌سال‌و پنج‌ماه ‌و ۲۷ روز از قبول مسئولیت دبیر اجرایی شورای توسعه سواحل مکران، با حکم رهبر معظم انقلاب به ریاست بنیاد مستضعفان منصوب شد.

گفتنی است، حسین دهقان رئیس جدید بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی فعالیت خود را از سال ۱۳۵۸ با عضویت در سپاه پاسداران آغاز کرد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. او از ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۹ جانشین فرمانده نیروی هوایی سپاه، از ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۰ فرمانده نیروی هوایی سپاه و از ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ جانشین رئیس ستاد مشترک سپاه بود.

همچنین پرویز فتاح که سابقه حضور در قوه مجریه و نهادهای اقتصادی و عمرانی را در کارنامه اجرایی خود دارد، هفتم آبان ماه با حکم رهبر معظم انقلاب اسلامی به ریاست ستاد اجرایی فرمان امام (ره) منصوب شد.

سید پرویز فتاح متولد سال ۱۳۴۰ و دانش‌آموخته کارشناسی مهندسی عمران از دانشگاه صنعتی شریف و کارشناسی ارشد مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی امیرکبیر است که در دولت نهم توانست رأی اعتماد مجلس را برای وزارت نیرو کسب کند و چهار سال در این مسئولیت ایفای نقش داشته باشد.

جابه‌جایی مدیریت نهادهای مهم اقتصادی صرفاً به بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی محدود نمی‌شود، چه آنکه زمزمه‌های تغییر رئیس شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) نیز به گوش می‌رسد که طرح همین زمزمه‌ها حتی در حد شایعه باعث نگرانی دغدغه‌مندان و کنشگران توسعه ایران اسلامی شده است، چه آنکه معتقدند شستا در طول سالیان دراز به اندازه کافی از تصمیم‌های سیاسی و حزبی متضرر شده است و نباید اجازه داد با حضور حاشیه‌سازان، از همین مسیر نیمه‌بند توسعه‌ای نیز دور شود.

صندوق بازنشستگی کشوری نیز از جمله نهادهای اقتصادی بزرگی است که اخیراً سکاندار آن تغییر کرده است. نعمت‌الله ترکی که سکانداری‌اش با اماواگرهایی همراه بود، جای خود را به مهدی مسکنی داده است، البته مسکنی فعلاً حکم سرپرستی دارد.

نقش ستاد اجرایی وبنیاد مستضعفان در اقتصاد

ستاد اجرایی فرمان امام(ره) در سال ۱۳۶۸ و به دنبال فرمان تاریخی ایشان برای در اختیار گرفتن همه وجوه و اموال مجهول‌المالک بلاصاحب، ارث بلاوارث و اموالی که بابت تخمیس و خروج از ذمه و اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی و دیگر قوانین، در اختیار ولی فقیه قرار گرفته‌است، شکل گرفت.

این نهاد در بیش از سه دهه فعالیت خود تلاش کرده است تا با فعالایت های اجتماعی و اقتصادی و بکارگیری کارآفرینان، مخترعان و نخبگان کشور فعالیت های اقتصادی را سامان داده و در کنار آن محرومیت زدایی از استان های کمتر توسعه یافته را نیز پیگیری نماید. ستاد اجرایی فرمان امام فعالیت های اقتصادی و کارآفرینی خود را در دو گروه «تدبیر» و «مفید» و نیز بنیاد «برکت» و «۱۵ خرداد» ساماندهی کرده است و در حوزه مسئولیت های اجتماعی و محرومیت زدایی نیز بنیادهای «احسان» و «برکت» فعالند.

بر این اساس، بنیاد احسان در زمینه خدمت رسانی به مناطق محروم از جمله در زمینه امور بهداشت و درمان و آموزش فعال است و بنیاد برکت به دنبال اشتغالزایی و توسعه روستایی، ساخت مدرسه و مراکز درمانی در مناطق محروم است.

در گروه تدبیر نیز فعالیت ها در دو حوزه «هلدینگ کشاورزی» و «گروه دارویی برکت» تمرکز یافته و در گروه مفید فعالیت ها بر کلان پروژه‌هایی در حوزه پتروشیمی و معدن استوار است. در این میان بنیاد ۱۵ خرداد نیز علاوه بر فعالیت های اقتصادی، در زمینه فعالیت های فرهنگی و اجتماعی فعال است.

ستاد اجرایی فرمان امام یکی از بازیگران اصلی اقتصاد ایران است. این سازمان دارایی‌های گسترده‌ای در بخش‌های مختلف اقتصاد ایران دارد و نقش مهمی در تولید ناخالص داخلی کشور ایفا می‌کند.

بنیاد مستضعفان، یک ماه پس از انقلاب ۱۳۵۷، به فرمان امام خمینی (ره) با هدف تجمیع اموال و دارایی‌های مصادره شده و تخصیص آن به نیازمندان، راه‌اندازی شد. در سال ۱۳۶۷ به بنیاد جانبازان تغییر نام داد و در سال ۱۳۸۸ در پی تشکیل بنیاد شهید و امور ایثارگران، نام آن به فرم کنونی تغییر پیدا کرد. بنیاد مستضعفان هم‌اکنون مالکیت ۱۸۹ شرکت را در اختیار دارد که برای نمونه می‌توان به بانک سینا، بنیاد علوی و شرکت نفت بهران اشاره کرد.

این بنیاد به فرمان امام خمینی (ره) خطاب به شورای انقلاب، در تاریخ ۹ اسفند ۱۳۵۷ با اموال مصادره شده خانواده محمدرضا پهلوی، (شاه سابق ایران) خانواده، وابستگان آن‌ها و برخی کارخانه‌داران و بازرگانان، با هدف کمک به فقرا و نیازمندان، تأسیس و در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۵۸ تحت شماره ۱۹۸۳ در اداره کل ثبت شرکت‌ها، به صورت یک مؤسسه غیرانتفاعی و دارای تابعیت ایرانی، ثبت شد.

اهمیت مدیریت بنگاه های بزرگ اقتصادی

محمد صادق مشایخ، کارشناس اقتصادی در گفت و گو با روزنامه آرمان امروز درباره انتصابات جدید در دو نهاد اقتصادی بزرگ کشور گفت: این دو بنیاد بنگاه های اقتصادی بسیاری را در اختیار دارند و نقش و جایگاه برجسته ای در اقتصاد کشور ایقا می کنند و باید مدیریت مناسبی برای آن ها وجود داشته باشد و اگر آدم های کاردان در راس بنگاه های اقتصادی آن قرار گیرند. اکر این اتفاق رخ دهد برای کشو نیز مفید خواهد بود.

او با اشاره به نقش هر کدام از این بنگاه ها در اقتصاد ایران افزود: در پی خصوصی‌سازی و واگذاری اموال به بخش خصوصی، شمار این شرکت‌ها در سال ۱۳۷۸ به ۴۰۰ شرکت رسید، که البته همه آن‌ها واگذار نشد و برخی از آنها، به دلیل سوءمدیریت، تعطیل شد و در سال ۱۳۸۸ این مؤسسه در مجموع مالکیت کمتر از ۱۴۰ شرکت را در اختیار داشته‌است. و این نشان دهنده جایگاه این بنیاد در اقتصاد ایران است.

مشایخ ادامه داد: ستاد اجرایی فرمان امام در سال ۱۳۹۹ حدود ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را به خود اختصاص داده است. این سازمان همچنین یکی از بزرگترین کارفرمایان خصوصی در ایران است و حدود ۱۰۰ هزار نفر را به طور مستقیم و غیرمستقیم مشغول به کار می‌کند. ستاد اجرایی فرمان امام یک سازمان قدرتمند است که نقش مهمی در اقتصاد و سیاست ایران ایفا می‌کند. این سازمان دارایی‌های گسترده‌ای در بخش‌های مختلف اقتصاد ایران دارد و نفوذ قابل توجهی نیز در کشور دارد.