جایگزینی برای یارانه‌های نقدی

موضوع پرداخت کارت‌های اعتباری الکترونیک برای تامین برخی از کالاهای اساسی اقشار کم‌درآمد از جمله مواردی است که اگر جایگزین پرداخت نقدی یارانه شود می‌تواند آثار تورمی پرداخت‌های نقدی را کاهش دهد و احتمال برخورداری جمعی از کالاهای اساسی را افزایش دهد. اجرای چنین طرحی و جایگزینی آن با یارانه‌های نقدی به نفع اقتصاد کشور است و باید هر چه سریع‌تر اجرا شود. جایگزینی کارت‌های اعتباری الکترونیک به جای یارانه‌های نقدی نتایج مثبتی را به همراه دارد که کاهش نرخ تورم ناشی از تزریق نقدینگی به جامعه یکی از آن‌هاست. از طرف دیگر در برخی از موارد پرداخت نقدی سبب می‌شود یارانه اعضای خانوار که به حساب سرپرست واریز می‌شود در اختیار اعضای خانوار قرار نگیرد. مثلا در خصوص افراد معتاد چقدر احتمال دارد که یارانه نقدی پرداختی تبدیل به مواد غذایی و مایحتاج مورد نیاز خانواده شده و در اختیار آنها قرار گیرد؟ اگر همین یارانه به‌صورت کالا پرداخت شود احتمال برخورداری همه اعضای خانوار و افراد ضعیف از آن افزایش می‌یابد. حالا این پرداخت می‌تواند در قالب همان شکل قدیمی کالابرگ باشد که افراد در صف‌های طویل کالاهایی را می‌گرفتند یا به موازات پیشرفت جامعه می‌تواند به‌صورت کارت الکترونیک یا همان «کالا کد» صورت بگیرد. در کشورهای توسعه‌یافته و پیشرفته هم دولت به اقشار ضعیف و کم‌درآمد خود کمک می‌کند، منتها نه به‌صورت پرداخت نقدی بلکه به وسیله همین کارت‌های اعتباری. از طرف دیگر پرداخت یارانه نقدی کار خطایی است و موجب بهبود زندگی افراد نمی‌شود و تنها تبعات تورمی را به دنبال دارد که این تبعات هم ریشه در افزایش نقدینگی دارد. درآمد حاصل از هدفمندی یارانه‌ها طی 15 ماه اجرای آن 24‌هزار میلیارد تومان عنوان شده و پرداخت نقدی یارانه‌ها 50‌هزار میلیارد تومان بوده است. یعنی پرداخت دو برابر درآمدها بوده است. چنین سیاستی در نهایت موجب تورم می‌شود. در یک اقتصاد دارای تورم بیشترین آسیب را اقشار ضعیف می‌بینند. یعنی بازندگان اصلی اقتصاد تورمی فقرا و دهک‌های پایین درآمدی هستند. چون ارزش دارایی‌های افراد برخوردار مدام در چنین اقتصادی افزایش یافته و اثرات تورمی و افزایش قیمت‌ها بر دوش افراد ضعیف و دهک‌های پایین بیشتر می‌شود. اکنون هم چنانچه پرداخت الکترونیکی یا همان «کالا کد» جایگزین پرداخت‌های نقدی شود حداقل اثرات تورمی این سیاست از بین می‌رود. ما می‌توانیم حتی این کالابرگ‌ها را به جای دو دهک جامعه به چهار دهک اختصاص دهیم، چون در شرایط کنونی اقتصاد چهار دهک اول جامعه در شرایط مطلوبی نیست، در مقابل می‌توان یارانه نقدی دهک‌های دیگر را حذف کرد.