بازنگری در مدیریت دانشگاهها
روزنو :جعفر کامبوزیا
اشاره به نکاتی از سوی رییسجمهور در دانشگاه اگرچه در حوزه نظری ضروری بود و کاملا مورد نظر نخبگان و خصوصا دانشگاهیان قرار دارد اما در ماههای اخیر، چندان امکان اجراییشدن نیافته است. اینکه در موضوعاتی مانند هستهای از صاحبنظران دانشگاهی دعوت شود تا به بحث و تبادلنظر پرداخته و با توجه به درک صحیح استادان رشتههایی چون روابط بینالملل، ارتباطات، فیزیک هستهای و علوم سیاسی، فضای گفتمانی درستی شکل گیرد، خواستهای است که بارها توسط دانشگاهیان بیان شده و تاکید بر آن از سوی شخص اول اجرایی کشور، استادان، دانشجویان و نخبگان را برای مقابله فکری با افراد کماطلاع اما پرسروصدا، دلگرم میکند.
اما ایجاد چنین فضایی، نیاز به راهبرد عملی در فضای دانشگاهی و علمی کشور دارد. اینکه فضا به سمتی سوق داده شود که دانشگاهیان بتوانند با نشاط سیاسی در مسایل مهم کشور، اظهارنظر کارشناسی کنند و با نقد علمی و سیاسی، رهنمودهای لازم را ارایه دهند. رای به روحانی توسط بدنه اصلاحطلب دانشگاههای کشور، بهدلیل امیدواری آنان به بازشدن فضای بسته بود. دانشگاه نباید مانند «مدرسه» باشد که در کوچکترین شوون آن، رییس دانشگاه یا حتی مسوولان ارشد وزارت علوم دخالت کنند؛ اتفاقی که در هشتسال گذشته، مرسوم بود.
برونداد این مسیر، نقد و بررسی عالمانه و راهحل علمی نخواهد بود. در ماههای اخیر و پس از حضور دکتر فرجیدانا در راس وزارت علوم، ایشان اگرچه چند تغییر امیدوارکننده در سطح ستاد به وجود آورد و پیش از آن هم دکتر توفیقی، روسای چند دانشگاه را تغییر داد اما از مجموع 300دانشگاه و مرکز آموزش عالی، تنها 22مسوول تغییر کردهاند و اکثر دانشگاههای اثرگذار حتی در تهران، با همان روش هشتسال گذشته اداره میشوند. در ستاد وزارت علوم هم 80درصد نیروهای دولت قبل-که با کنارگذاشتهشدن چهرههای علمی و دانشگاهی آزاداندیش، به این وزارتخانه آورده شدند- همچنان «کارت» میزنند.
درواقع روسای دانشگاهی که در سالهای گذشته تلاش کردند فضای علمی و دانشجویی را با خواست دولت اصولگرای احمدینژاد هماهنگ کنند و از نصب دوربینهایی که حتی در رستوران استادان نصب شده حمایت کردند همچنان بر همان مسیر در حرکت هستند. آنان بیشک اجازه اجرای نظرات مسوولان دولت و خواست مردم در 24خرداد را نخواهند داد. بهطور حتم فشارهای بیامان طیف تندرو به وزیر علوم، بیتاثیر نبوده است اما با این اوصاف، انتظار عملیشدن انتظاراتی که روز گذشته دکتر روحانی از فضای دانشگاه بیان کردند دشوار به نظر میرسد. اگر به حال این مشکل، فکری اساسی نشود، افراد کارشناس توانا و افرادی که سابقه نشان میدهد میتوانند این فضا را به نحو درستی مدیریت کنند از دولت فاصله میگیرند. مطالبه بدنه جنبش دانشجویی و استادان از دولت، اجراییشدن نظرات روز گذشته ایشان و مسوولان ارشد خوشسابقه وزارت علوم دولت تدبیر و امید است. اگر این روند تغییر نکند نگرانیهایی برای تداوم فضای امید، ایجاد خواهد شد.
